دانلود پایان نامه

اثربخشی آموزش معنادرمانی گروهی بر عزت نفس مبتلایان به لکنت زبان

 

 نسترن نوحه خوان سیاح1 ، مهدی نیری2 ، سعید تیموری3

 

 

چکیده

یکی از شایع ترین اختلالات گفتار و زبان، لکنت زبان است که با تداخل در برقراری ارتباط مناسب بین افراد ایجاد می شود که  بر دیگر جنبه های زندگی فرد تاثیر خواهد گذاشت، از این رو هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش معنادرمانی گروهی بر عزت نفس مبتلایان به لکنت زبان در مجموعه ای از کلینک های گفتار درمانی شهرستان مشهد می باشد. روش پژوهش حاضر با توجه به هدف نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون وپس از آزمون با یک گروه نیز می باشد با توجه به طرح پژوهش از آزمون t همبسته استفاده و برای سهولت در تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار آماری  SPSS نسخه 81 استفاده شد. نتایج نشان داد میانگین عزت نفس شغلی در پیش تست کمتر از پس تست بود و تفاوت آن 525/4- و مقدار t آن 043/5- و سطح معناداری آن 333/3 و در عزت نفس خانوادگی در پیش تست کمتر از پس تست بوده و تفاوت آن 01753/4- و مقدار t آن 9- و سطح معناداری آن 333/3 و میانگین در عزت نفس اجتماعی در پیش تست کمتر از پس تست بوده و تفاوت آن 575/5- و مقدار t آن 239/5- و سطح معناداری آن 333/3 بود و میانگین عزت نفس عمومی در پیش تست کمتر از پس تست بوده و تفاوت آن 83015/4- و مقدار t آن 585/7- و سطح معناداری آن 333/3 نیز بدست آمد.می توان نتیجه گیری کرد روش درمانی معنادرمانی گروهی باعث افزایش و تاثیر مثبت در عزت نفس )عمومی، خانوادگی، اجتماعی، شغلی و تحصیلی( مبتلایان لکنت زبان می شود و اثر بخش می باشد.

 

واژه های کلیدی:  لکنت زبان، عزت نفس، معنادرمانی گروهی

 

1.    مقدمه

بروز اختلالات گفتاری و لکنت زبان از دیر باز همیشه گربیان انسانها بوده است. انسانی که نمی تواند در بیان به درستی تلفظ نموده وبیان کند. دچار مشکلات عمده ای می باشد که اگر این اختلال را بتوان در کودکی درمان نمود. آن تشخیص در تمامی مراحل زندگی دیگر و دچار مشکلات فوق نخواهد بود و در امر یاگیری مسائل آموزشی نیز موفق ترخواهد شد. زبان مجموعه ای از نمادها یا نشانه هایی است که طبقه بندی اشیاو رویدادها و سازماندهی تفکر را ممکن می سازد زبان آموزی یکی از مهم ترین و ممتازترین فعالیتهای ذهن است زیرا زبانی که انسان فرا می گیرد دو نقش اساسی در برقراری ارتباط با دیگران و ابزاری برای فعالیت های ذهنی انسان انجام می دهد . زبان هر خلق پدیده ای منحصر بفرد و محصول خلاقیت خاص آن خلقت است . نابودی زبان یک خلق به معنای نابودی شریان حیات آن خلقت است  )دیویدسن به نقل از دهستانی ،8019(.

                                                           

 8– دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی تربت جام ،hadiyesayah2013@gmail.com

 2– دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی کرج و مدرس دانشگاه آزاد اسلامی تربت جام

« لکنت عبارت است از اختلالی که طی آن جریان روان گفتاربا مکث تکرار هجا و با کششهایی نابجا شکسته می شودو معمولاهمراه با انقباض عضلات اندامهای گفتاری و یا در موارد شدیدتردیگر اعضای بدن می باشد )کاپلان و سادوک به نقل از رضایی ،8019(.

زبان اولین و ساده ترین و بدیهی ترین وسیله تفاهم و تفهیم و مهم ترین عامل تشکیل دهنده فرهنگ و بهترین وسیله نقل و انتقال آن ازنسلی به نسل دیگر و جامعه ای به جامعه دیگر است.  توجه به مراحل طبیعی رشد مهارتهای زبانی و کلام کودکان بخصوص در سالهای اول زندگیشان دارای اهمیت بسیار زیادی است. با توجه به اهمیت وافر زبان در برقراری ارتباط و تبادل افکار وتوجه به این که مدرسه بیشتر از هرجایی محل دوستی های کودکان می باشد و این امر تنها در گفتمان دانش آموزان رخ می دهد لذا لازم است که دست اندرکاران تعلیم وتربیت برای رشد زبان آموزی کودکان تلاشهای زیادی بنمایند )درخشان پور ،8093(. یکی از شایع ترین اختلالات گفتار و زبان لکنت زبان است که با تداخل در برقراری ارتباط مناسب بین افراد ایجاد می شود طبعا بر دیگر جنبه های زندگی فرد تاثیر خواهد گذاشت. به زبان ساده،این اختلال موجب تکرار و طولانی شدن کلمات و از بین رفتن روانی کلام می شود. بطور کلی در 91٪ موارد لکنت زبان قبل از 83 سالگی آغاز شده و به تدریج استقرار می یابد. این اختلال در آغاز موقت، وهله ای و نا آشکار است و به تدریج بصورت مزمن در می آید.معمولآ اختلال با تکرار حروف صامت آغاز کلمه یا تکرار بعضی از کلمات)نخستین کلمه ی جمله یا طولانی ترین کلمه( شروع می شود. در آغاز بروز لکنت، کودک ممکن است نسبت به مشکل خود هشیار نباشد اما به تدریج هشیاری نسبت به اختلال پیدا کرده و مکانیزمهایی برای اجتناب از ضایعات سیالی کلامی و پاسخهای هیجانی به وجود می آیند. تقریبآ 5/4 کودکان درمان می شوند. براساسDSM4  نیز معمولآ 13٪ افراد الکن قبل از 85سالگی درمان می شوند که 53٪ این افراد بدون استفاده از روش درمانی خاصی بهبود می یابند )کاپلان و سادوک به نقل از رضایی ،8019(.

از عزت نفس “بالا و پایین” چه چیز استنباط می شود؟ عزت نفس بالا به عنوان یک دیدگاه سالم از خود مورد بررسی قرار گرفته است, یعنی دیدگاهی که بطور واقع گرایانه کمبودها و نقاط مختلف ضعف را در بر می گیرد ولی نه به آن شدتی که منجر به انتقاد شدید از فرد شود. شخصی که از عزت نفس برخوردار است خودش را به گونه مثبتی ارزشیابی کرده برهورد مناسبی نسبت به نظریات مثبت خود و دیگران دارد. در مقابل کسی که به عزت نفس پایین مبتلا است اغلب نوعی نگرش مثبت مصنوعی نسبتا به دنیا داردو در نا امیدی تلاش می کند تا به دیگران و خودش نشان دهد که او شخصی لایق است و یا ممکن است به درون خویش انزوا گزیند و ار ارتباط با دیگرانی که از آنها می ترسد, اجتناب نماید. شخص مبتلا به عزت نفس پایین اساساً فردی است که اتحساس غرور کمی در خودش ادراک کرده است ,خود پمنداره و به تبع آن عزت نفس بر اساس ترکیبی از مسایل و موضوعاتی که در زندگی برای ما اهمیت دارند ساخته شده است, به عنوان مثال یک کودک تجاربی را که در زمینه های ورزشی, آموزشگاهی و دوست یای داشته و در آنها به موفقیت نایل شده است بیان می کند. عزت نفس این کودک به اهمیتی که او برای هر کدام از موارد نام برده قائل است بستگی دارد. اصولاً اگر کودک زمینه هایی کهع در آنها فعالیت داشته است, با ارزش بداند, عزت نفس کلی او بالا خواهد بود, در حالی که اگر وی آن زمینه ها را بی ارزش بداند, عقاید منفی در مورد خودش خواهد داشت. بعضی افراد برای توانایی ها یا ظرفیت های خوبی که دارند ارزش قائل نیستند و در مقابل برای آنچه که فاقد آن هستند ویا به نسبت کمتری از آن برخورداند ارزش فراوانی قائل می شوند.

از سوی دیگر داشتن عزت نفس بالا برای رسیدن به موفقیت بسیار مهم است زیرا موجب میشود شما شهامت انجام دادن کارهایی را پیدا کنید که قبلا” انجام نداده اید به توانایی ها و استعدادهایتان اعتقاد داشته باشید عزت نفس داشتن موجب میشود به خودتان احترام بگذارید . حتی زمانی که شکست می خورید و زمانی که شما به خودتان احترام بگذارید دیگران هم برایتان ارزش و احترام قائل می شوند. کسانی که عزت نفس بالایی دارند معمولا” در زندگی تصمییمات درستی می گیرند . مثلا” اگر شما از عزت نفس بالایی برخوردار باشید ، زمانی که بنگرید دوستانتان کار احمقانه ای یا خطر ناکی انجام می دهد دیگر به خاطر فکری که آنهادرباره شما می کنند، یا پذیرفته شدن در گروه آنها از آن کار اشتباه تقلید کور کورانه نمی کنید زیرا شما آنقدر با هوش هستید مکه بتوانید تصمیم درستی بگیرید و برای امنیت سلامتی و احساستان ارزش قائلید وآنها را بیهوده به خطر نمی اندازید. در افراد مبتلا به لکنت زبان یکی از مسایلی که تحت شعاع قرار می گیرد، عزت نفس آنان می باشد که معمولا بسیاری از جنبه های زندگی شان را تحت تاثیر قرار می دهد که در این صورت برای ارتقای عزت نفس شان از شیوه های درمانی مختلف استفاده می شود که یکی از این درمان های روانشناختی معنادرمانی نیز می باشد که ویکتور فرانکل مطرح و پرسش در باره معنی زندگی هر شخص را باید به خود او برگرداند؛ یعنی فرد نباید بپرسد که معنی چیست ،بلکه باید بداند که خود او در برابر این پرسش قرار گرفته است .به سخن دیگر،خودِ فرد پاسخ گوی زندگی خویش می باشد و هم او تنهاست که می تواند به پرسش زندگی پاسخ گوید .زندگی، که او خود وظیفه دار و مسئول آنست، بنابراین،لوگوتراپی اصل و جوهر وجودی انسان را در پذیرفتن این مسئولیت می بیند )دیویدسن به نقل از دهستانی ،8011(.

هدف اصلی و علمی:

بررسی اثر بخشی معنادرمانی گروهی در عزت نفس افراد مبتلا به لکنت زبان.

هدف کاربردی:

نتایج پژهش حاضر برای کلیه کلینیک های گفتار درمانی و مراکز در حال فعالعیت در این حوزه نیز موثر خواهد بود.

پیشینه پژوهشی

در پژوهشی غلامی و همکاران) 8011( با عنوان “اثربخشی آموزش معنادرمانی گروهی بر امید به زندگی و سلامت عمومی بیماران دختر تالاسمی ” نتایج تحقیق نشان داد که آموزش معنادرمانی باعث افزایش امید به زندگی و سلامت عمومی بیماران تالاسمی ماژور می شود. همچنین سنجش ماندگاری پژوهش نیزهمین نتیجه را نشان داده است.

در دیگر پژوهشی رسولی و همکاران) 8093( با عنوان “اثربخشی معنادرمانی به شیوه گروهی بر کاهش اضطراب و افزایش اعتماد به نفس بیماران مبتلا به ام اس ” میانگین اضطراب و اعتماد به نفس قبل از مداخله تفاوت معناداری را نشان نداد اما بعد از مداخله درمانی )در پس آزمون و پیگیری( این تفاوت بین دو گروه آزمایش و کنترل در میانگین اضطراب و اعتماد به نفس معنی دار شد.

در مطالعه ای  حمید و همکاران) 8093( با عنوان “اثربخشی معنادرمانی بر افسردگی، اضطراب و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان ” یافته های پژوهش بیانگر کاهش معنی دار میانگین نمرات اضطراب و افسردگی و افزایش معنی دار میانگین نمرات کیفیت زندگی گروه آزمایش به نسبت گروه کنترل بود که در این صورت می توان بیان داشت که معنادرمانی گروهی باعث کاهش اضطراب و افسردگی و افزایش کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان می شود.

در پژوهشی به پژوه احمد و همکاران) 8012( با عنوان”مقایسه اثربخشی روشهای بالینی و بهبود خود به خودی در درمان لکنت کودکان با ناروانی گفتار” در این پژوهش از آزمون غیر پارامتری مان- ویتنی برای تحلیل داده ها استفاده شد. ضریب توافق) تی کندال( به دست آمده نشان داد که میزان ناروانی ارزیابی شده توسط درمانگر و والدین در پیش آزمون معنی دار بود. نتایج حاصل از مقایسه دو روش، تفاوت معنی داری را نشان داده است، به این معنی که روش بالینی نسبت به روش بهبود خود به خودی از اثربخشی بیشتری برخوردار بود.

در پژوهشی اسلامی و همکاران) 8012( با عنوان”لکنت زبان علل ناشناخته؟ در جستجوی درمان” و با هدفبررسی گفتار نیازمند حرکات هماهنگ، سریع و ظریف اندام های گویایی نظیر زبان، لب ها، فک، حنجره و تارهای صوتی و دندان دارد. علاوه بر این ،زمان بندی دقیق عضلات برای تنفس و تولید صوت جهت گفتار ضروری است. عوامل زیادی می توانند این فرآیند را مختل نمایند .لکنت زبان که بعنوان تکرار یا کشیدن غیر ارادی صداها یا هجاها شناخته می شود، یکی از آنهاست.روش بررسی: این مطالعه از نوع مروری بوده که بر اساس پیش زمینه و دانش قبلی مولفین و بررسی مقالات موجود و در نهایت بحث و جمع بندی آنها تهیهگردید.یافته ها: لکنت زبان را می توان به سه نوع تقسیم نمود: لکنت زبان با منشا رشد )اولیه(، لکنت زبان با منشا عصبی )ثانویه( ،لکنت زبان با منشا روانی. علت یا علت های دقیق لکنت زبان هنوز ناشناخته است. پیشامدها و حوادث خاص در زندگی افراد مستعد لکنت، می تواند باعث بروز این اختلال شود. هنگامی که لکنت شروع شد، عوامل دیگر می تواند منجر به ادامه یافتن و یا حتی تقویت آن شود.

در پژوهشی پوراعتماد و همکاران) 8098( با عنوان “مقایسه توجه انتخابی و انتقالی کودکان و نوجوانان دچار لکنت رشدی و همتایان سالم” یافته ها تفاوت معنادار بین دو گروه از نظر کارکردهای توجه انتخابی و انتقالی را نشان داد و مبین آن بودکه افراد دچار لکنت در مقایسه با گروه سالم نقایصی در کارکردهای توجه انتخابی و انتقالی دارند.

در پژوهشی روبین و همکاران) 8915( گزارش کردند که حالات رایجی که افراد لکنتی ابراز کردند عبارت بود از :اضطراب، احساس عدم حمایت دیگران، احساس آسیب پذیری و در نهایت اعتماد به نفس کم، همچنین نتایج پژوهش انها نشان داد که اعتماد به نفس اجتماعی، عمومی و کلی کودکان لکنتی مدرسه رو نسبت به کل جمعیت مدرسۀ مورد مطالعه مشابه و اعتماد به نفس مربوط به مدرسه و والدین گروه نمونه بیشتر از میانگین بقیۀ افراد بود .این نتایج نشانگر آن است که ممکن است ارتباط میان خودارزشی و لکنت بیشتر متأثر از سایر عوامل باشد . در موارد کلینیکی موقعی اعتماد به نفس می تواند به لکنت ربط داشته باشد که مستقیماً مشکل ایجاد کرده باشد. یکی از ارز ش های حفظ اعتماد به نفس استفاده از تکنیک نادیده گرفتن است . وقتی شخص بداند در یک عرصه( مثل ورزش، مدرسه، )…. ضعف دارد، ممکن است اهمیت آن عرصه را نادیده بگیرد تا بتواند ارزش خود را حفظ کند .کودکان دارای لکنت هم ممکن است برای حفظ اعتماد به نفس خود در بعضی موقعیت ها ناتوانی خود را در صحبت کردن نادیده بگیرندکه در نتیجه پیش زمینه های منفی بر زندگی این گروه تأثیر منفی نخواهد داشت.

 

2.    روش تحقیق

روش پژوهش حاضر با توجه به هدف نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون وپس از آزمون با یک گروه نیز می باشد.

T1———————————X——————————T2

 

8 جلسه برنامه مداخله  ایی معنادرمانی گروهی

 

)سنجش با تست کوپر اسمیت(پس آزمون———x———-پیش آزمون )سنجش با تست کوپر اسمیت(

 

جامعه آماری: در پژوهش حاضر جامعه آماری شامل مجموعه ای از کلینک های گفتار درمانی در منطقه 88  شهرستان مشهد می باشد و نمونه آماری پژوهش حاضر شامل 23 نفر از افراد داری لکنت زبان بین سنین 23 سال به بالا که در بازده زمانی بین 23 خرداد  تا 03 تیرماه به کلینیک مراجعه کرده اند،که به صورت نمونه گیری در دسترس و دواطلبانه از چند کلینیک انتخاب شده اند .در پژوهش حاضر با توجه به آزمایشی بودن و به صورت پیش از آزمون و پس از آزمون بودن در ابتدا از افراد نمونه با پرسشنامه عزت نفس مورد سنجش قرار می گیرند و عزت نفس آنها به هر میزان که باشد در نمونه شرکت داده می شوند و در ادامه در طی 1

                                                           

3 Roeene

هفته و هفته ایی 2 جلسه دو ساعته به درمان به روش معنادرمانی پرداخته می شود و در انتها دوباره از نمونه با پرسشنامه مد نظرسنجش قرار می گیرند که در مقایسه اثر بخشی تایید و یا رد خواهد شد .در این پژوهش پس از جمع آوری پرسشنامه ها از آزمودنی ها و تعیین درستی آنها مورد تجزیه و تحلیل  و بررسی قرار خواهند گرفت.

برنامه آموزشی مداخله ای 1 جلسه ایی:

جلسه اول: معارفه- ارائه برنامه زمان بندی شده مداخله آموزشی، تعداد جلسات، فاصله زمانی جلسات، انتظارات از گروه، معرفی مهارت ها، بیان هدف از آموزش مهارت های شش گانه معنادرمانی )لوگوتراپی.(

جلسه دوم: توانایی برای خودآگاهی- به طور خلاصهبالا بردن خودآگاهی که آگاهی از گزینه ها، انگیزه ها، عوامل تاثیر گذار بر فرد و هدف های فردی را شامل می شود، هدف مشاوره است.

جلسه سوم: آزادی و مسئولیت- درمانگر به درمانجویان کمک می کند دریابند چگونه از آزادی دوری می کنند و آنها را ترغیب می کند از آن استفاده کنند. انجام ندادن این کار به معنی فلج کردن درمانجویان و وابسته کردن آنها به صورت روان رنجو به درمانگر می باشد.

جلسه چهارم: تلاش برای هویت و رابطه با دیگران-  شامل: با جرات بودن، تجربه تنهایی، تجربه ارتباط و کشمکش با هویت مان.

جلسه پنجم: جستجو برای معنی- شامل: کنار گذاشتن ارزش های کهنه، بی معنایی )خلائ وجودی و گناه وجودی( و آفرین معنی تازه.

جلسه ششم: اضطراب به عنوان شرایط برلی زیستن- درمانگر به درمانجویان کمک می کند با تناقض های وجودی مرگ، موفقیت و شکست، آزادی، محدودیت و اطمینان و تردید، کنار آید.

جلسه هفتم: آگاهی از مرگ و نیستی- درمانگر به بررسی این موضوع می پردازد که درمانجویان تا چه اندازه ایی کارهایی را که برای آن ارزش قایل هستند انجام می هند، درمانجویان بدون دل مشغولی بیمارگون به تهدید همیشگی نیستی، می توانند آگاهی سالمی  را از مرگ پرورش دهند و این به آنها کمک می کند روش را برای ارزیابی کردن نحوه ای که زندگی می کنند و اینکه چه تغییراتی را دوست دارند در زندگی خود دوست دارند، ابداع کنند.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   ویژگی های شخصیتی

جلسه هشتم: گردهمایی- شامل مرور جلسات قبل به طور کامل، رفع اشکال و مشکلات بین اعضا، ارزشیابی مهارت های آموخته شده.

معیار های ورود به مطالعه شامل: حداقل سن 23سال به بالا، عدم دریافت دارو درمانی، فقدان روانپرشی، فقدان اختلال در غده تیرویید، داشتن سابقه لکنت از دوران کودکی، شامل شدن انواع لکنت .

معیار های خروج از مطالعه شامل: شرکت در 1 جلسه آموزش، طی کردن روند درمان، معنادرمانی گروهی، داشتن سابقه لکنت بعد از دوران کودکی، شامل شدن تمامی سنین، دریافت دارو درمانی، روان پریش بودن، اختلال در غده تیروئید.

در این پژوهش برای سنجش از پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت استفاده شده است، که به شرح ذیل می باشد:

پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت و ابعاد آن:

برای بررسی عزت نفس از پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت  استفاده می گرددکه دارای پنج مقیاس “عزت نفس عمومی”، ” عزت نفس خانوادگی”، ” عزت نفس اجتماعی” و “عزت نفس تحصیلی/شغلی” می باشد و دارای یک مقیای “دروغ سنج” نیز می باشد که به صورت بلی/خیر نیز می باشد.

بررسی های در ایران و خارج از ایران بیانگر این است که این آزمون ار اعتبار و روایی قابل قبولی برخوردا است )ثابت ,8075(. هرز و گولن) 8999( ضریب آلفا 11/3 را برای نمره کلی آزمون گزارش کرده اند. همچنین جهت سنجش روایی بین نمره کل آزمون با خرده مقیاس روان آزرده گرایی در آزمون شخصیت آیسنگ روایی واگرای منفی و معنادار و با خرده مقیاس برون گرایی روایی همگرای مثبت معناداری به دست آمده است. ادمونسن و همکاران) 2335( نیز ضریب همسانی درونی 15/3 تا 93/3 را برای آزمون عزت نفس کوپر اسمیت گزارش کرده اند. کوپر اسمیت و دیگران) 8993( ضرایب باز آزمایی را بعد ار پنج هفته 11/3 و بعد از سهسال 73/3 گزارش کرده اند )نایبی فرد ,8012(.

با روش باز آزمایی ضریب اعتبار این آزمون در ایران با فاصله چهار هفته و دوازده روز به ترتیب 77/3 و 13/3 گزارش شده است .ضریب همسانی درونی گزارش شده بین 19/3 تا 10/3 در مطالعات مختلف متغیر بوده است. پورشافی) 8073( با روش دو نیمه کردن ضریب 17/3 را گزارش کرده است. در بررسی روایی آزمون کوپر اسمیت, ثابت )8075( و نایبی فرد) 8012( روایی و همگرایی مثبت بین آزمون کوپر اسمیت و آزمون عرت نفس آسنک به دست آوردند. این میزان در پژوهش ثابت 13/3 و در پژوهش نایبی فرد 71/3 بوده است. همچنین ضرایب اعتبار این آزمون با روش باز آزمایی برای دخترا و پسران به ترتیب 93/3 و 92/3 گزارش شده است )نایبی فرد ,8012(.

پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت را می توان به صورت فردی و گروهی اجرا کرد. شکل آموزشگاهی در مورد کودکان و نوجوانان مدرسه ایی از 1 سال به بالا بکار می رود، شکل بزرگسال، مربوط به اشخاصی است که تحصیلات عمومی خود را به پایان رسانده اند. مدت اجرای تست تقریبا 83 دقیقه است. بهتر است آزمایشگر در خلال تست، از هر گونه توضیح و تبینی خودداری کند. از به کار بردن اصطلاح “عزت نفس” باید اجتناب کرد )به این نکته باید توجه شود که روی پاسخنامه این اصطلاح در عنوان گذاشته نشده است(. شیوه نمره گذاری این آزمون به صورت صفر و یک است به این معنی که در برخی از سوالات پاسخ بلی یک نمره و پاسخ خیر صفر می گیرد و باقی سوالات به طور معکوس نمره گذاری می شود .

روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

در این تحقیقازآمارتوصیفی واستنباطی جهت تجزیه وتحلیل داده ها استفاده می شود ، به طوری که در آمارتوصیفی از جداول فراوانی، درصدها، نمودارها، میانگین، مد و نما و همچنین شاخص های پراکندگی همچون انحراف معیار، واریانس و …و در آزمون استنباطی با توجه به نرمال بودن و یا غیر نرمال بودن سطح داده ها از آزمون متناسب با داده ها که با توجه به پژوهش حاضر از t  همبسته استفاده و سهولت در تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار آماری  SPSS نسخه 81 استفاده خواهد شد.

 

یافته ها

اطلاعات جمعیت شناختی نمونه

با توجه به نتایج می توان مطرح نمود اکثریت نمونه 80 نفر مرد یعنی 55 درصد و 7 نفر زن یعنی 05  درصد می باشند.

با توجه به نتایج می توان مطرح نمود که اکثریت نمونه تحقیق) 9 نفر( یعنی 45 درصد در سن«28 تا 20 سال»  و ادامه) 5 نفر( یعنی 03 درصد در سن«  23 سال و پایین تر » و کمترین در سن «24 تا 27 » سال یعنی85 درصد  می باشند .

با توجه به نتایج می توان مطرح نمود که تحصیلات  اکثریت نمونه تحقیق) 1 نفر( یعنی 43  درصد در «لیسانس» ، پس از آن) 5 نفر( یعنی 03 درصد « دیپلم و پایین تر» و کمترین دارای تحصیلات « فوق لیسانس و بالاتر» )2نفر( یعنی 83 درصد می باشند.

با توجه به نتایج می توان مطرح نمود که شغل  اکثریت نمونه تحقیق) 80نفر( یعنی 55 درصد «کارمند» ، پس از آن) 4 نفر( یعنی 23 درصد «آزاد » و در انتها « محصل و دانشجو» )0 نفر( یعنی 85 نیز  می باشند.

با توجه به نتایج می توان مطرح نمود علت لکنت اکثریت نمونه حادثه  یعنی 53 درصد و در ادامه تصادفات و سایر هر کدام 85 درصد و در انتها مادرزادی یعنی 83 درصد نیز می باشند.

با توجه به نتایج می توان مطرح نمود اکثرین نمونه یعنی 85 نفر 75 درصد سابقه درمان داشته اند و 5 نفر یعنی 25 درصد سابقه درمان نداشته اند.

 

پاسخ به سوالات پژوهش

آیا معنادرمانی گروهی در افزایش عزت نفس )عمومی، خانوادگی، تحصیلی و شغلی( افراد مبتلا به لکنت زبان اثر بخش است؟

برای مشخص شدن اثر بخشی معنادرمانی در افزایش عزت نفس مبتلایان لکنت، هر یک از متغیرهای عزت نفس و آنجایی که پژوهش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون وپس آزمون با یک گروه می باشد از آزمون t نیز استفاده شده است.

در بررسی میانگین عزت نفس عمومی در پیش تست کمتر از پس تست بوده و تفاوت آن 83015/4- و مقدار t آن 585/7- و سطح معناداری آن 333/3 بدست آمد که نشان دهنده تاثیر مثبت و باعث افزایش عزت نفس عمومی می باشد )جدول شماره 8(. و در بررسی میانگین عزت نفس خانوادگی در پیش تست کمتر از پس تست بوده و تفاوت آن 01753/4- و مقدار t آن 9- و سطح معناداری آن 333/3 بدست آمد که نشان دهنده تاثیر مثبت و باعث افزایش عزت نفس خانوادگی می باشد )جدول شماره 8(. و در بررسی میانگین عزت نفس اجتماعی در پیش تست کمتر از پس تست بوده و تفاوت آن 575/5- و مقدار t آن 239/5- و سطح معناداری آن 333/3 بدست آمدکه نشان دهنده تاثیر مثبت و باعث افزایش عزت نفس اجتماعی می باشد )جدول شماره 8(. و در بررسی میانگین عزت نفس شغلی در پیش تست کمتر از پس تست بوده و تفاوت آن 525/4- و مقدار t آن 043/5- و سطح معناداری آن 333/3 بدست آمد که نشان دهنده تاثیر مثبت و باعث افزایش عزت نفس شغلی می باشد )جدول شماره 8(.

 

جدول شماره 1 – آزمون t برای مقایسه ابعاد عزت نفس در پیش تست با پس تست

سطح
  دانلود مجموعه مقالات رایگان روانشناسی در یک فایل zip حجم 23 مگابایت
معناداری
درجه

آزادی

 مقدارt تفاوت پیش تست با پس تست   متغیر
برآورد دامنه با احتمال 95% خطای

استاندارد تفاوت ها

انحراف

استاندارد  تفاوت ها

تفاوت میانگین ها
 حداکثر  حداقل
 3/333  9  -37/585  -2/11415  -5/02215  3/50115  8/73432  -4/83015 عزت نفس عمومی
 3/333  9  -9/333  -0/214473  -5/49303  3/41753  8/54858  -4/01753 عزت نفس خانوادگی
 3/333  9  -5/239  -0/28352  -1/80941  8/31944  0/44588  -5/57533 عزت نفس اجتماعی
 3/333  9  -5/043  -0/53181  -5/44812  3/14704  2/57950  -4/52533 عزت نفس شغلی

 

3.    بحث و نتیجه گیری

با توجه به نتایج و تحلیل داده ها و پاسخ به سوالات پژوهش مطرح می شود که در چهار متغیر عزت نفس) عزت نفس عمومی ،عزت نفس خانوادگی، عزت نفس اجتماعی و عزت نفس شغلی( نتایج نشان داد ،با مقایسه میانگین پیش تست با پس از تست باعث افزایش و تاثیر مثبت در چهار متغیر عزت نفس عمومی، خانوادگی، اجتماعی و شغلی و تحصیلی نیز می شود.

در بررسی اثر بخش معنادرمانی بر انواع اختلالات و بیماری ها مطالعات انجام شده همچون پژوهش طالبیان و همکاران) 8093( بر روی اضطراب و افسردگی و کیفیت زندگی بیماران سرطان نشان داد کاهش معنادار نمرات اضطراب و افسردگی و افزایش نمرات کیفیت زندگی گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل بود و همچنین در مطالعه کاظمی و همکارن) 8019( اثر بخشی معنادرمانی بر کاهش ناامید زنان مبتلا به سرطان برنامه مداخله ایی باعث کاهش ناامیدی زنان مبتلا به سرطان نیز گردید و در مطالعه اسدی و همکاران) 8093( در اثر بخشی معنادرمانی گروهی بر کاهش فرسودگی شغلی، برنامه مداخله ایی باعث کاهش فرسودگی شغلی نیز شد، در پژوهش حاضر در بررسی اثر بخش معنادرمانی بر افزایش عزت نفس مبتلایان به لکنت زبان، در بررسی ابعاد عزت نفس معنادرمانی باعث بهبود عزت نفس عمومی مبتلایان به لکنت زبان شد که این یافته با نتایج رسولی و همکارن) 8093( معنادرمانی به شیوه گروهی بر افزایش اعتماد به نفس بیماران ام اس موثر بوده است نیز همسو می باشد .با بهبود عزت نفس عمومی افراد دارای لکنت ارزیابی  جامع تری  از خود پیدا می کند که می تواند احساساتی از قبیل اینکه “من فرد خوبی هستم”یا اینکه “من اکثر خصوصیات خودم را دوست دارم ” جلوه گر شود. همچنین موجب تائید، پذیرش و ارزشمندی می شود که فرد نسبت به خود احساس می کند

از طرفی افراد مبتلا به لکنت زبان طبعتا در ارتباطات اجتماعی دچار مسایلی نیز می شوند که می تواند به صورت منزوی شدن و گوشه گیری و حضور کمتر در اجتماع تجلی پیدا کند و همچنین در ارتباطات خانوادگی در ابراز بیان رنج می برند و از لحاظ شغلی و تحصیلی به مشاغلی روی آورند کمتر نیاز به تکلم باشد که این خود به خود زندگی فردی شان را مورد تاثیر قرار دهد و در تحصیل معمولا در کلاس درس جز دانش آموزان و دانشجویان هستند که کمترین ارتباط را ممکن هست داشته باشند که در این مطالعه  معنادرمانی در افزایش عزت نفس خانوادگی، اجتماعی و شغلی و تحصیلی افراد مبتلا به لکنت می شود و می توان مطرح نمود معنادرمانی می تواند به عنوان یک راهبردی درمانی برای لکنت زبان واقع شود، بنابراین با توجه به نتایج بدست آمده روش درمانی معنادرمانی باعث افزایش عزت نفس اجتماعی که در افرد مبتلا به لکنت به صورت انزوا و دوری از اجتماع تجلی پیدا می کند و عزت نفس شغلی و تحصیلی که باعث یافتن شغل ها با روابط عمومی کمتر را در پی دارد و همچنین عزت نفس خانوادگی ،نیز می شود.

پیشنهادات پژوهشی و کاربردی

از آنجایی که تحقیق حاضر در سطح چند مرکز درمانی در شهرستان مشهد انجام گرفته است و به علت جامعه آماری و نمونه محدود قابل تعمیم به سایر افراد مبتلا به لکنت زبان نیست پیشنهاد می گردد این تحقیق و در جامعه ای بزرگ تر انجام گیرد و مطالعه روی طیف سنی گسترده تر، استفاده از سایر مداخله های آموزشی به افراد مبتلا به لکنت زبان و افزایش تعداد جلسات پیشنهاد می گردد همچنین از آنجایی بیشتر نمونه پژوهش سابقه درمان بدون نتیجه داشته اند، مطالعه سایر درمان های روانشناختی نیز انتظار می رود .

برای مشخص شدن نتایج موثرتر جلسات مداخله ای بیشتر و برنامه آموزشی، برنامه مداخله ای معنادرمانی، و پژوهش مشابه با جامعه آماری مناسب انجام پذیرد، علاوه بر برنامه آموزشی معنادرمانی سایر روش های درمانی در ارتباط با افراد مبتلا به لکنت زبان مطالعاتی صورت گیرد و در سایر مطالعات در باب آموزش روش درمانی و مطالعات مداخله ایی ملاحظات فرهنگی و بومی و دینی و اعتقادی در پژوهش مد نظر قرار گیرد.

از جمله محدودیت های  اینگونه مطالعات دشواری در یافتن نمونه مدنظر و عدم تمایل افراد مبتلا به لکنت زبان به شرکت در جلسات درمانی ) با رویکرد روانشناختی( می باشد و همواره بنا به دلایلی در انجام تحقیقات مشکل کمبود وقت وجود دارد.

 

تشکر و قدر دانی

در انتها از کلنیک های گفتار درمانی منطقه 88 شهرستان مشهد که کمال همکاری را نمودند و از کلیه کسانی که یاری نمودند تشکر و قدردانی می گردد.

 

فهرست منابع

-بهرامی هاجر,نجاتی وحید,پوراعتماد حمیدرضا مقایسه توجه انتخابی و انتقالی کودکان و نوجوانان دچار لکنت رشدی و همتایان سالم روان شناسی کاربردی بهار 8098; 5)8 )پیاپی 28((:20-05.

-افروز، غ ، )8015(  مقدمه های بر روان شناسی و آموزش و پرورش کودکان استثنایی .تهران :انتشارات دانشگاه تهران.

-دادستان، پ ،)8017( اختلال های زبان روش های تشخیص و بازپروری روانشناسی مرضی تحولی، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها.

-زارع ،ح.، طالبی، س.، و صیف، م .ح) ،8019( آمار استنباطی پیشرفته .تهران :انتشارات پیام نور

-شفیعی، ب.، و مهرعلیان، ز)8012( لکنت و ناروانی طبیعی در گفتار کودکان .اصفهان :انتشارات دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

-به پژوه احمد,کمالی شکراله , مقایسه اثربخشی روشهای بالینی و بهبود خود به خودی در درمان لکنت کودکان با ناروانی گفتار مجله علوم دانشگاه تهران  زمستان 8012; 29)2(:200-245.

-اسلامی امین ,امیری شبنم,تقا منصوره,اسلامی وحید “لکنت زبان علل ناشناخته؟ در جستجوی درمان” دانشور  دی

.5-8:)41(88 ;8012

-فیست، جس و فیست، گریگوریجی؛ نظریههای شخصیت، ترجمه یحیی سیدمحمدی، تهران، روان ،8015، چاپ دوم، ص 524

-شولتز،دوآن .)2338(، ترجمه گیتی خوشدل)8019(. روانشناسی کمال: الگوهای شخصیت سالم. تهران: نشر پیکان.

-فرانکل، ویکتور امیل، ترجمه فرخ سیف بهزاد)8015(.پزشک و روح. تهران: نشر ویس.

-جرالد کری، )2334(، کاربست نظریه های مشاوره و روان درمانی، ترجمه سید محمدی) 8017(، تهران ارنتشارات ارسباران ،

-غلامی مریم ,پاشا غلامرضا,سودانی منصور “اثربخشی آموزش معنادرمانی گروهی بر امید به زندگی و سلامت عمومی بیماران دختر تالاسمی” دانش و پژوهش در روان شناسی کاربردی زمستان 8011; 88)42(:20-42.

-رسولی لیلی,برجعلی احمد “اثربخشی معنادرمانی به شیوه گروهی بر کاهش اضطراب و افزایش اعتماد به نفس بیماران مبتلا به ام اس”  مطالعات روانشناسی بالینی تابستان 8093; 8)0(:40-59.

-حمید نجمه,طالبیان لیدا ,مهرابی زاده هنرمند مهناز,یاوری امیرحسین “اثربخشی معنادرمانی بر افسردگی، اضطراب و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان” دست آوردهای روانشناختی علوم تربیتی و روان شناسی پاییز و زمستان 8093; 4)2(:818-891.

-www. drvalipour.ir

-رسولی لیلی) 8019(، “اثر بخشی معنادرمانی به شیوه گروهی بر کاهش اضطراب و افزایش اعتماد به نفس بیناران ام اس“، فصلنامه مطالعات روانشناسی بالینی، شماره سوم سال اول.

-فرقانی ام لبنین)8098(، “مقایسه اثر بخشی آموزش گروهی شناخت رفتاری و واقعیت درمانی بر عزت نفس دانش آموزان دبیرستان” مجله اصول بهداشت روانی، سال 82 )0(، صفحه13- 827

درخشان پور احمد  ,حاتمی جواد ,افروز غلامعلی )8093( ” بررسی تاثیر آموزش زبان دوم )انگلیسی( بر میزان عزت نفس و الگوی انواع لکنت در زبان اول )فارسی( و زبان دوم انگلیسیتازه های علوم شناختی پاییز  دوره  8 , شماره   مسلسل 58 ( ;از صفحه 9 تا صفحه 81(.

-جرالد کری ،نظریه های مشاوره و روان درمانی، ترجمه یحیی سید محمدی انتشارات ارسباران 8019.

-شفیع آبادی عبدالله ،نظریه های روان درمانی، مرکز نشر دانشگاهی ،8019.

-دیویدسن ،آسیب شناسی روانی، ترجمه دهستانی انتشارات ویرایش جلد اول، تهران 8011.

-کاپلان و سادوک ،خلاصه روانپزشکی ترجمه سید محمدی، جلد، انتشارات ارجمند، جلد سوم ،8019.

  • Allon, N. (1982). The stigma of overweight in everyday life. In B. B. Wolman (Ed), Psychological aspect of obesity (pp. 130-

.)471 New York: Van Nostrand Reinhold.

  • Crocker, J. (1999). Social stigma and self-esteem: Situational construction of self-worth. Journal of Experimental Social Psychology, 35, – Bloodstein, O. (1995). A handbook on stuttering. London: Chapman & Hall.
  • Shames, H., & Rubin, R. (1986). Stuttering then and now. Columbus, OH: Merrill Publishing Co.
  • Bernard, C. and Harls, A. (1989). How does rational-emotive-behavior therapy increase self-esteem, social function and decrease anxiety. Available at: http//www.isus.edu/(2006).

 

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید