دانلود پایان نامه

بررسی اثر بخشی درمان شناختی-هیجانی دینی)RCET( بر کاهش   دانلود مجموعه مقالات رایگان روانشناسی در یک فایل zip حجم 23 مگابایت

اضطراب مادران دارای فرزند معلول

 

علیرضا رجایی1، محمدعلی خلیلی2، سعید تیموری3  

 

چکیده:

هدف ازانجام پژوهش حاضرتعیین اثربخشی درمان شناختی هیجانی دینی برکاهش )اضطراب( مادران دارای فرزندمعلول بود.

طرح پژوهشی ازنوع نیمه آزمایشی به صورت پیش آزمون – پس آزمون وپیگیری است.

جامعه آماری این پژوهش مادران دارای فرزند معلول بودند که به پرسشنامه-DASS 24 پاسخ گفته وپس از اعلام نتایج به صورت داوطلبانه درجلسات درمانی شرکت نمودند.

نمونه گیری ازبین 731 نفر 24  نفر داوطلبانی که دارای بالاترین نمره دراختلالات فوق الذکر بودند انتخاب شدند.

از این بین 42 نفر داوطلب شرکت در جلسات درمانی ثبت نام و 42 نفر دیگر به عنوان گروه کنترل محسوب شدند. گروه آزمایش 42 نفره در 7۱ جلسه ۵/7 ساعته گروه درمانی شناختی هیجانی دینی شرکت نمودند. درحالیکه گروه 42 نفره کنترل، درمانی دریافت نکردند. تمام آزمودنیها درشرایط یکسان دومرحله پیش آزمون، پس آزمون وپیگیری یک ماهه با استفاده ازمقیاس-DASS 24 موردسنجش قرار گرفتند.

یافته های این پژوهش با استفاده ازنرم افزارSPSS  وبا روش آماری کواریانس موردتجزیه وتحلیل قرارگرفت.

نتایج بدست آمده نشان میدهد گروه درمانی شناختی هیجانی دینی در کاهش اضطراب اثربخشی معناداری داشته است. همچنین نتایج نشان میدهد بین دو گروه کنترل و آزمایش تفاوت معناداری در کاهش مشکلات روان شناختی وجود دارد.

کلیدواژهها:

گروه درمانی شناختی هیجانی دینی، مشکلات روان شناختی، اضطراب، مادران دارای فرزند معلول.

 

 

 

 

 

 

 Review:

                                             

 7دکترای روانشناسی عمومی، دانشیار روانشناسی و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت جام

 4کارشناس ارشد روانشناسی عمومی     –  09153592113mohammadali.khalili2@gmail.com  3دکترای روانشناسی عضو گروه روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت جام

مقدمه:  

در جوامع به منظور کاهش مشکلات خانوادههای دارای فرزندان معلول معمولاً دو اقدام اساسی شکل میگیرد؛ یک، کوشش در امر پیشگیری از معلولیت و جلوگیری از بروز نقایص ذهنی و جسمی؛ و دو، ایجاد امکانات رفاهی و توانبخشی در جهت خدمت به معلولان و خانواده آنها.

سؤال اینجاست که آیا والدین، دارای توانایی مقابله با مشکل فرزند معلول خود هستند یا خیر؟ برخی متخصصین معتقدند پدران واقعیت را راحتتر میپذیرند. اغلب پدر به کودک معلول خود بیشتر به عنوان یک خطر نسبت به موقعیت اجتماعی خویش مینگرد، در مقابل مادر بیشتر تحت فشار های عاطفی است. از آن جایی که پدر به طور معمول بیشتر اوقات خود را در خارج از خانه میگذراند و نسبت به مادر وقت کمتری را با کودک سپری میکند، استرس و احساس گناه کمتری در مقایسه با مادر دارد. بنابراین مادر تقریباً همه مسئولیتهای مراقبت از کودک را به عهده دارد.

بر اساس ویرایش چهارم راهنمای تشخیص آماری اختلالات روانی )DSM-IV-TR(.)ترجمه نیکخو، محمد رضا و هایاماک آوادیس یانس، تهران) 4۱۱۱( اضطراب و نگرانی مفرط )انتظار توأم با دلواپسی( درباره تعدادی از رویدادها یا فعالیتها )مانند عملکرد شغلی یا تحصیلی( ،که بیشتر روزها برای مدت حداقل 6 ماه ظاهر میشود .

شخص کنترل نگرانی را دشوار مییابد.

اضطراب و نگرانی با سه مورد )یا بیشتر( از شش نشانه زیر همراه میشود )حداقل برخی نشانهها در بیشتر روزها برای مدت حداقل 6 ماه وجود دارند( .

تذکر: در مورد کودکان تنها یک موردکافی است.

بیقراری یا احساس برانگیختگی یا ناشکیبایی،7 خستگی پذیری،4 اشکال در تمرکز یا احساس تهی شدن ذهن3، تحریک پذیری2، تنش عضلانی،۵ اختلال خواب) اشکال در به خواب رفتن یا تداوم خواب، یا خواب متلاطم و آشفته(

حال با توجه به نکات مذکور میتوان گفت که حمایتهای روانی و مشاورهای از خانوادههای دارای فرزند معلول ضروری است.

درمان شناختی هیجانی دینی6 یک روش موثر در درمان اشخاصی است که از استرس،  بحران هویت، افسردگی واضطراب رنج میبرند ومی تواند برای سایرمشکلات مراجعین گسترش یابد )رجائی، 7341، به نقل از حبیبی پور ،

.)7341

بیان مسئله و ضرورت:

در پژوهش بلچر،1 7842)به نقل از ادیب سرشکی،734۱(، آمده است “روشی که بیشتر متخصصان باید برای درک والدین ،پیش بینی رفتار آنها و کمک برای قبول نوزاد معلول، استفاده کنند، نیاز به پایش و اعتبار بیشتری دارد. آنچه ما میتوانیم فرض کنیم این است که والدین کودکان معلول، احساسات و واکنشهای مشترکی دارند که در طول زمان مشخص ،ممکن است اتفاق افتد. در هر حال طبیعت احساسات، شدت رابطه آنها با مراحل خاص ،انطباقی که به تدریج برای هر فرد و جمع خانواده پیش میآید، از شخصی به شخص دیگر فرق میکند .

تحقیقات بیشتر ما را در درک روابط پیچیده میان این عوامل و واکنشهایی که والدین و دیگر اعضای خانواده در طول عمر یک کودک معلول از خود نشان میدهند، یاری خواهد داد. به هر حال میتوان گفت که پروسه تطبیق

                                             

  • Restlessness or a feeling of irritation or impatience
  • Fatigability
  • Difficulty concentrating or feeling empty mind
  • Irritability
  • Muscle tension
  • Religious Cognitive- Emotional Therapy

 

برای والدین، مستمر و شخصی است. در مجموع، پدران و مادران کودکان معلول به صورتهای گوناگون تحت تأثیر این مسئله قرار میگیرند. حدود ترتیب احساسات ،میتواند بسیار متغیر باشد .بعضی از والدین، مراحل مشخصی را طی میکنند در حالی که بعضی دیگر، شدت کمتر یا بیشتری در عواطف و احساسات از خود نشان میدهند. بر اساس نظریه کلیولند  )784۱( مادران هستند که احتیاجات کودک را برآورده میکنند. مادر فکر میکند اولین مسئول در هدایت و سازگاری احساسات کودک است. او معرف و مترجم شخصی کودک میشود، به این معنی که مسئولیت بیان احساسات و خواسته های کودک را به دیگر اعضای خانواده بر عهده میگیرد.

سنگینی این مسئولیتها باعث میشود که سایر روابط کم از بین بروند”

داور منش) 731۵( در بررسی اثر معلولیت ذهنی فرزند بر خانواده، به این نتیجه رسید که در خانوادههایی که فرزند عقب مانده دارند 2۱% مادران، خود را بیمار معرفی کردند در حالی که در گروه  نمونه 76% ابراز بیماری کردند. به طوری که میتوان گفت که وجود فرزند معلول ذهنی به شدت بر سلامت جسمانی و روانی مادر تأثیر گذار بوده و باعث کاهش مقاومت آنان در مقابل ابتلا به  بیماریها شده و در نتیجه نسبت بیماری را در آنها فزونی میبخشد.

خواجه پور) 7311( در پژوهشی به بررسی و مقایسه واکنشهای نوروتیک مادران کودکان عادی با مادران کم توان ذهنی شهر اهواز پرداخت. نتایج نشان داد که واکنشهای نوروتیک مادران کودکان کم توان بیشتر از مادران عادی است و وجود چنین کودکانی در خانواده علاوه بر ایجاد مشکلات عاطفی و روانی برای اعضای خانواده به خصوص مادر، خانواده را دچار مشکلات دیگری مانند مشکلات اقتصادی و اجتماعی میکند. به علاوه بیشتر واکنشهای مادران، افسردگی، اضطراب و پرخاشگری بود. همچنین میزان تأثیر معلولیت این کودکان بر خانواده به میزان معلولیت آنها بستگی داشت.

شجاعیان وزمانی منفرد) 7347( استفاده ازدعا با زیرمقیاسهای اضطراب وافسردگی پرسشنامه سلامت عمومی رابطه معنادارمنفی داشت، به بیان دیگرافزایش استفاده ازدعا با کاهش نمره های اضطراب وافسردگی همراه بود.

اضطراب عبارت است از واکنش فرد در مقابل یک موقعیت ضربه آمیز، یعنی موقعیتی که زیر تأثیر بالا گرفتن تحریکات اعم از بیرونی یا درونی واقع شده و فرد در مهار کردن آنها ناتوان است )چاپلین ،781۵، به نقل دادستان،7341 ص 67(

استفاده ازروشها و باورهای مذهبی در درمان بیماریهای اضطرابی، وسواس وافسردگی دردودهه اخیرمورد توجه وبررسی پژوهش گران وروان درمان گران قرارگرفته است وگزارش هایی نیز در مورد اثربخشی این روش وجود دارد )بیان زاده، بوالهری، دادفر، کریمی کیسمی، 7343(.

از تحقیق غباری بناب، متولی پور وحبیبی عسگرآبادی )7344( به نقل روحانی) 738۱( نیز نتیجه گیری شد رابطه بین اضطراب و افسردگی که دو جنبه مهم از سلامت روان هستند با معنویت و جنبه های مختلف آن معکوس است. این محققین میگویند بین میزان اضطراب و معنایابی در زندگی و ارتباط با خدا همبستگی منفی و بین افسردگی و اضطراب و تجربیات سلبی دانشجویان در معنویت همبستگی مثبت وجود داشت. همچنین بین میزان افسردگی با معنایابی در زندگی، ارتباط با خدا و شکوفایی معنوی در دانشجویان همبستگی منفی برقرار بود .نکته جانبی که از این بررسی دریافت شد این بود که از لحاظ جنسیت، اضطراب و افسردگی در دختران بیشتر از پسران بود.

نظریه درمان شناختی هیجانی دینی )RCET(شکل جدیدی از نظریه های شناختی است که در آن بینشهای دینی و معنوی در تبیین رفتار انسان و درمان اختلالات روان شناختی استفاده شده است. )رجایی،4۱7۱( دیدگاه )RSET( این طورفرض میکند که انسانها درطول زندگی درمی یابند که بسیاری ازامورووقایع با خواسته و میل آنها نیستند. آنها درزندگی با مشکلات ووقایع غیرقابل تحملی روبرو هستند. علاوه براین انسانها با وقایع بسیاری اززندگی روبرو هستند که نمیتوانند ازآن ها پیشگیری کنند ویا کنترل نمایند. آنها مرگ والدین، دوستان وافراددوست داشتنی را تجربه میکنند وخود را هم در معرض مرگ و بیماری میبینند. بنابراین ازخودشان میپرسند، اگربایستی این مشکلات سخت را تحمل کنند و در نهایت شاهد مرگ افراد دوست داشتنیوخودشان باشند، پس چرا بایستی زندگی کنند؟ بنابراین درجستجوی معنای زندگی برمی آیند.

سؤال:

آیا درمان شناختی هیجانی دینی )RCET( بر کاهش اضطراب در مادران دارای فرزند معلول اثربخشی دارد روش ها:

این پژوهش از نوع تجربی دو گروه) آزمایش- کنترل( پیش آزمون- پس آزمون میباشد. که تأثیر درمانگری شناختی هیجانی دینی )متغیر مستقل( را بر کاهش مشکلات روان شناختی مادران دارای فرزند معلول )متغیر وابسته( سنجیده است.

جامعه پژوهش

جمعیت هدف در این مطالعه ،731 نفر مادران دارای فرزند معلول مراکز آموزش استثنایی توانخواهان، آهسته گام و محبت مشهد که در زمان انجام پژوهش) بهار 7387( فرزندانشان در این مراکز مشغول به تحصیل بودهاند.

محیط پژوهش

مراکز فوقالذکر محیط این پژوهش بوده است. به این منظور سالن اجتماعات مرکز آموزشی محبت با ظرفیت تقریبی ۵۱ نفر جهت برگزاری جلسات درمانگری در نظر گرفته شد.

نمونه پژوهش

شامل 24 نفر از مادرانی بود که در پیش آزمون شرکت نموده و همچنین واجد دیگر معیارهای ورود به پژوهش )کسب نمرات بالا در آزمونDASS42  ونیز اعلام آمادگی شرکت در جلسات درمانی و(… بودهاند.

حجم نمونه

روش محاسبه حجم نمونه:برای تعیین حجم نمونه با توجه به در دسترس نبودن مطالعات مشابه از مطالعات مقدماتی 7 بر روی 4۱ نفر استفاده شد. حجم نمونه 42 نفر در هر گروه و 24 نفر در مجموع مورد مطالعه قرار گرفتند. طی مطالعه تعداد 4 نفر) 2 نفر در گروه آزمایش و 2 نفر در گروه کنترل( به دلیل عدم حضور منظم در جلسات آموزشی و پر نکردن پرسشنامه های پس آزمون حذف گردیدند. در نهایت مطالعه بر روی 2۱ نفر مادران دارای فرزند معلول )هر گروه 4۱ نفر( انجام شد.

روش نمونه گیری

با توجه به علل و شرایط مختلف دخیل در ایجاد مشکلات روان شناختی مادران دارای فرزند معلول )همانند افسردگی، اضطراب و استرس(، در این شیوه جمع آوری دادهها با استفاده از پرسشنامه و آزمون کل جامعه آماری و به صورت هدفمند) در دسترس( انجام پذیرفت. که با استفاده از طرح پیش آزمون –پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   داستان در آموزش فلسفه به کودکان

ابزار گردآوری دادهها و ویژگی آنها:

مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس(DASS)42 7در سال 788۵ توسط لاویبوند و لاویبوند تهیه شد. این مقیاس دارای دو فرم میباشد. فرم اصلی آن )همین فرم( دارای 24 سؤال است که هر یک از سازه های روانی )استرس، اضطراب و افسردگی( را توسط 72 سؤال متفاوت مورد ارزیابی قرارمی دهد. فرم کوتاه آن شامل 47 سؤال است که هر یک از 1 سؤال یک عامل یا سازه روانی را اندازه گیری میکند فرم کوتاه 47 سؤالی توسط صاحبی و همکاران) 7342( برای جمعیت ایرانی اعتبار یابی شده است.

                                             

1– The depression anxiety stress scale

 

روش اجرای طرح

در مجموعه 731 پرسشنامه توسط مادران تکمیل و تحویل گردید.پس از مشخص شدن نتیجه آزمون،24 نفر از مادرانی که بالاترین نمرهها را در میزان افسردگی، اضطراب و استرس کسب نموده بودند جهت شرکت در جلسات درمانی دعوت شدند. که با استقبال 42 نفر از آنان جلسات درمانی شروع شد و 42 نفر بعدی به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته شدند  .

همان طور که گفته شد در مجموع 24 نفر وارد مطالعه شدند. طی مطالعه تعداد 4 نفر) 2 نفر در گروه آزمایش و 2 نفر در گروه کنترل( به دلیل دارا بودن معیارهای حذف در حین پژوهش )غیبت در جلسات و عدم تکمیل پرسشنامهها( از مطالعه خارج گردیدند؛ لذا در هر گروه 4۱ نفر از مادران شرکت داشتند.

در مرحله بعد اقدام عملی جهت اجرای جلسات آموزشی صورت گرفت، برای گروه آزمایش برنامه آموزشی به مدت 7۱ جلسه ۵/7 ساعته به صورت دو روز در هفته ساعت 71 الی 78 توسط پژوهشگر برگزار شد) جلسه دهم 2 هفته بعد از جلسه نه برگزار شد( جهت فهم بهتر مطالب و جلوگیری از خستگی استفاده از شیوه های مختلف تدریس ،برگزاری تمام سر فصلها، توزیع بروشورهای مختلف و استفاده از مقررات گروه درمانی همزمان با سخنرانی انجام و در انتهای جلسه به مدت 7۵ الی 4۱ دقیقه برای پاسخ به سؤالات وقت گذاشته شد.

جدول شماره7: موضوع جلسات درمانی

ارائه اهداف دوره و بررسی هدف اول جلسه اول
بررسی احساسات و هیجانهای تجربه شده اضطراب توسط اعضای گروه جلسه دوم
احساسات و هیجانهای اضطراب در انسانها چگونه شکل می گیرند ؟ جلسه سوم
انسان موجودی است که ابتدا فکر میکند، سپس به او احساسی دست می دهد و بعد از آن دست به رفتاری می زند. جلسه چهارم
آشنایی با مدل A.B.C برای درک بهتر رابطه بین رویدادها ، افکار ، احساسات و رفتار جلسه پنجم
بررسی باورها و افکار منطقیو غیر منطقی جلسه ششم
چگونه می توانیم فکر خود را ارزیابی و افکار غیرمنطقی را شناسایی و افکار منطقی و کارآمد را جایگزین آنها کنیم ؟) تکنیک صبر کن ببینم ( جلسه هفتم
مرور نمونه های باورها و افکار غیر منطقی و ناکارآمد و اصلاح آنها به افکار کارآمد و منطقی جلسه هشتم
بررسی باورهای اساسی انسان جلسه نهم
چگونه می توانیم زندگی با کیفیت بهتری داشته باشیم جلسه دهم

روش تجزیه و تحلیل دادهها:

کلیه دادهها پس از جمع آوری ،کد بندی شده و توسط نرم افزار SPSS7 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

توصیف اطلاعات دموگرافیک: میانگین، درصد، انحراف معیار، جداول توزیع فراوانی مقایسه پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل و گروه آزمایش مقایسه پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل و آزمایش

به منظور بررسی نقش مداخله گر و مخدوش کننده پیش آزمون بر پس آزمون در مرحله یک به بررسی دو مفروضهی اصلی تحلیل کوواریانس 6: 7 وجود همگنی شیبهای رگرسیون 4 وجود رابطهی خطی بین پیش آزمون و پس آزمون پرداخته شد و سپس جهت متغیرهایی که دارای شرایط تحلیل کوواریانس بودند از تحلیل کوواریانس استفاده شد.

تجزیه و تحلیل آماری دادهها :

تجزیه و تحلیل آماری دادهها در بخش آمار استنباطی، برای مقایسه میانگین و واریانس دو گروه آزمایش و کنترل در خط پایه از آزمون t-مستقل و آزمون F لوین استفاده میشود؛ همچنین برای بررسی نرمال بودن توزیع دادهها در خط پایه از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف تک نمونه ای استفاده میشود. پس از بررسی مفروضه های تحلیل کوواریانس) همگنی

                                             

1Statistical Package for Social Sciences

واریانسها، نرمال بودن توزیع دادهها در متغیر(، برای آزمون معناداری فرضیهها ازANCOA  استفاده میشود. همچنینبرای مقایسه بهتر عملکرد دو گروه در پیش آزمون-پس آزمون از پروفایل مقایسه میانگینها استفاده میشود.

مقایسه نمرات دو گروه در خط پایه) پیش آزمون( :

برای بررسی همتا بودن دو گروه در خط پایه از آزمون t- مستقل استفاده گردیده است. همچنین برای بررسی فرض همگنی واریانسها جهت تحلیل کوواریانس از آزمون F لوین استفاده شده است و برای بررسی فرض نرمال بودن توزیع دادهها از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف تک گروهی استفاده شده است.

 

جدول 2-3. آزمون F-لوین ،t- مستقل و کولموگروف-اسمیرنوف نشانگان افسردگی، اضطراب و استرس در خط پایه.

      sig           Z          sig           t sig  

F لوین

میانگین

)انحراف

استاندارد(

 تعداد  گروه نشانگان

)۵/81(

آزمایش 4۱ ۱۵/44 کنترل 4۱

با توجه به نتایج جدول بالا، در نشانگان سه گانه ،F لوین معنادار نمیباشد، بنابراین فرض همسانی واریانسهای دو گروه رعایت شده است .t محاسبه شده در نشانگان معنادار میباشد، یعنی تفاوت معناداری بین میانگین نشانگان اضطراب دو گروه وجود دارد) به دلیل عدم تمایل برای شرکت در جلسات درمانی مادرانی که نمره پایینتری در نشانگان کسب نموده بودند(. همچنین Z کولموگروف-اسمیرنوف نیز در نشانگان سه گانه معنادار نمیباشد، در نتیجه توزیع نمرات تفاوت معناداری با توزیع نرمال ندارد؛ یعنی توزیع نمرات اضطراب در خط پایه) پیش آزمون( نرمال میباشد.

فرضیه:

درمان شناختی هیجانی دینی )RCET( بر کاهش نشانگان اضطراب مادران دارای فرزند معلول اثربخش است.

 

جدول 2-۵. تحلیل کوواریانس اثر بخشی درمان شناختی هیجانی دینی )RCET( بر نشانگان اضطراب.

 Sig  F  MS df  SS منابع تغییر
              ۱/۱47 ۵/11 44۵/48  7  44۵/48 اثر پیش آزمون
              ۱/۱7۵ 6/۵6 4۵6/3۵  7  4۵6/3۵ گروه
     38/۱6 31 722۵/27 خطا
      38  7143/6 کل

تحلیل کوواریانس نشان میدهد، اثر پیش آزمون معنادار میباشد، یعنی اجرای پیش آزمون بر نمرات پس آزمون تأثیر گذار نبوده است .F تحلیل کوواریانس مربوط به مقایسه دو گروه در سطح الفای ۱7/۱ معنادار میباشد. بنابراین درمان شناختی هیجانی دینی )RCET( بر نشانگان اضطراب مادران دارای فرزند معلول اثربخش میباشد.

این موضوع در پروفایل زیر نشان داده شده است.

 

 

نمودار 2-8. پروفایل مقایسه ای میانگین اضطراب گروه آزمایش و کنترل درپیش و پس آزمون.

همانطور که در پروفایل بالا مشاهده میگردد، در پیش آزمون دو گروه همتا نبوده اند؛ میزان اضطراب در گروه کنترل افزایش داشته است با این حال گروه آزمایش در خلال درمان، کاهش قابل ملاحظه ای )حدود ده نمره( در میزان اضطراب داشته است که معرف تأثیر مداخله درمانی میباشد و اثربخشی به لحاظ آماری معنادار میباشد.

بحث و نتیجه گیری:

فرضیه:درمان شناختی هیجانی دینی )RCET( بر کاهش نشانگان اضطراب مادران دارای فرزند معلول اثربخش است.

تحلیل کوواریانس نشان داد، درمان شناختی هیجانی دینی، بر نشانگان اضطراب مادران دارای فرزند معلول، به لحاظ آماری معنادار میباشد.

بررسی پروفایل میانگینها نشان میدهد، میانگین دو گروه در خط پایه، با یکدیگر اختلاف دارد، که دلیل این مسأله، ذکر گردید. با این حال، بررسی عملکرد گروه آزمایش و نیز اثربخشی مداخله درمانی صورت گرفته نشان میدهد، میزان نشانگان اضطراب گروه آزمایش در خلال درمان بیش از ده نمره کاهش داشته است) میانگین پیش آزمون:۵/44 و میانگین پس آزمون: 4۵/74(. در حالی که در گروه گواه بیش از سه نمره افزایش مشاهده میگردد )میانگین پیش آزمون: 3/77 و میانگین پس آزمون: ۵۵/72( . بنابراین، علی رغم همتا نبودن دو گروه در خط پایه ،مداخله درمانی انجام شده، اثربخش بوده است و به میزان معناداری اضطراب مادران دارای فرزند معلول را کاهش داده است.

خداوند بیان درمان و نسخه شفابخش خویش ذکر خدا را درمان نهایی هرگونه اضطرابی میداند:کسانی که از یاد خدا اعراض کنند در زندگی دچار سختی و تنگی میگردند. این تنگنا در ابعاد جسمی، مالی، جانی و روانی خود رانشان میدهد

این نتیجه با پژوهش شریفی نیا) 7341(؛ هادی و جان بزرگی )7344(؛ والاس و شاپیرو7 )4۱۱6 (؛ فوستر4

)4۱۱6(، راسیچ 3و همکاران) 4۱۱8(، مسترز 2)4۱7۱؛ به نقل از غلامی و بشلیده ،738۱( همراستا است .

قرآن، امنیت و آرامشی را که ایمان در نفس مؤمن ایجاد میکند چنین توصیف میکند:تنها آنهایی که ایمان به خدا آورده و آن را به عبادت هیچ معبودی نیامیختهاند سزاوار آرامش، امنیت و طمأنینه هستند) انعام:44(.

پیشنهادات تحقیق: 

                                             

  • Walas and Shapiro
  • Fooster

3Rasich

4 Mesterz

7–بررسی مقایسه ای اثربخشی درمان شناختی هیجانی دینی در مقایسه با دیگر درمانها بر مادران دارای فرزندمعلول.

4–بررسی اثربخشی درمان شناختی هیجانی دینی بر دیگر مشکلات و متغییرهای مادران دارای فرزند معلول نظیر کیفیت زندگی، روابط بین فردی و امید به زندگی.

3 – اجرای یک مطالعه پیگیری شش ماهه تا یکساله درمان شناختی هیجانی دینی بر نشانگان افسردگی، اضطراب و استرس مادران فرزندان معلول.

2- ارائه یک پروتکل درمانی نظری برای درمان شناختی هیجانی دینی .

۵- به دلیل بدیع بودن درمان شناختی هیجانی دینی ،بررسی اثربخشی آن بر دیگر گروه های هدف نظیر زنان مطلقه، سوگ و نظایر آن.

منابع و مآخذ :

ادیب سرشگی، نرگس) .734۱(. کودکان استثنایی، مشاوره و خانواده، تهران، انتشارات سازمان بهزیستی کشور و دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.

افروز، غلامعلی، )734۵(. مصاحبه ومشاوره باوالدین کودکان استثنایی، تهران، انتشارات انجمن اولیا ومربیان.

انجمن روانپزشکی آمریکا) 7342(. فرم تجدید نظر شده ی ویرایش چهارم راهنمای تشخیص و آماری اختلالات روانی)DSM-IV-TR(.) ترجمه محمد رضا نیکخو و هایاماک آوادیس یانس(. تهران : انتشارات سخن. )تاریخ انتشار به زبان اصلی 4۱۱۱(.

حبیبی پور، حمید) .7341( «باورهای اساسی دینی و بحران هویت وسلامت عمومی جوانان، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی تربت جام» دادستان، پریرخ) .7341(.روانشناسی مرضی تحولی ازکودکی تا بزرگسالی، تهران، انتشارات سازمان مطالعه وتدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها) سمت( جلداول.

رجایی، علیرضا، بیاضی، محمد حسین، و حبیبی پور، حمید) .7344(. باورهای مذهبی اساسی، بحران هویت و سلامت عمومی جوانان. مجله روانشناسی تحولی: روانشنان ایران ،6 و 44، 7۱1- 81.

روحانی) ،738۱( بررسی اثر بخشی درمان شناختی-هیجانی معنوی )SCET( بر کاهش مشکلات روانشناختی پرستاران،پایان نامه کارشناسی ارشد ،تربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی

هورن بی، گری. )7316(.مشاوره باپدران و مادران کودکان استثنایی، ترجمه محمدحسین نظری نژاد، مشهد، مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی.

Rajaei,A. R.(2010). Religious Cognitive–Emotional Therapy : A New Form of Psychotherapy. Iran Journal Psychiatry,5,81-.78

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید