دانلود پایان نامه

 

 

 بررسی رابطه رضایت جنسی وسازگازی زناشویی

حسین باشی عبدل آبادی، محمد فرشچی، سحر پیله ور، افسانه قربانی

 

 

 چکیده

ػبصگبسی صًبؿََیی ثِ ػََاهل هتؼذدی اثؼتِ اػت وِ یىی اص هْْوتشیی ایی ػََاهل، هی تَ اًًذ داؿتی ساثغِ خٌٌؼی ػبلن خَ ؿبیٌٌذ ثبؿذ. ثب ایی حبل اعلاػبت پبیِ دس ایی صهیٌصهیٌِ دس ایشاى ون اػت. ایی پظٍ ّؾ ثب ّذف تؼییی استجبط سضبیت خٌٌؼی

ٍػبصگبسی صبؿََیی عشاحی ؿذ. پظٍپظٍّؾ حبضش اص َع هغبلؼِ تََکیفی- ّوجؼتگی هی ثبؿذ. دس ایی هغبلؼِ اص 177 صى ٍهشد هتبّّل وِ ؿبهل 89 هََسد ولیٌٌیىی ثِ سٍٍؽ خَ ؿِ ای ٍ 87 هََسد ثِ سٍٍؽ اتفبلی وًَوًَِ گیشی ؿذُ ٍ2 پشػؾ بهِ ػبصگبسی صبؿََیی ٍ سضبیت خٌٌؼی سا تىویل وَ دًذ. ثشای تدضیِ ٍتحلیل دادُ ّب اص سٍٍؽ ّوجؼتگی پیشػََى سگشػیََى چٌٌذ هتغیشی اػتفبدُ ؿذ .ًتبیح ًـبى داد وِ ثیی سضبیت خٌٌؼی ٍ هَ لفِ ّبی اثشاص هحجت، ّوجؼتگی تََافک صٍٍخیی استجبط هؼٌبداس دس ػغح 1دسکذ خََد داسد. ثب تَ خِ ثِ استجبط ثیی سضبیت خٌٌؼی ٍػبصگبسی صبؿََیی ٍثب تَ خِ ثِ ایٌ ىِ دس وـََس هب هؼبلِ ساثغِ خٌٌؼی ثِ ػلت تبثَ ّبی فشّ ٌگی، اختوبػی ٍ اػتمبدی وچٌٌبى ثؼیبسی اص صٍٍخیی سا دس سػیذى ثِ ػغح هٌٌبػجی اص سضبیت خٌٌؼی ًٍیضًیض اثشاص هـىلات خٌٌؼی ثب هَ اًًغ صیبدی ه اخِ وشدُ اػت، ثِ ًظش هی سػذ وبسثشد سٍیىشد ّبیی ثِ ه ظََس آهََصؽ هـبٍ سُ خٌؼی افشاد خْت تََفیک دس صًًذگی صًبؿََیی دسخبهؼِ ثب ّوىبسی ػیؼتن ّبی ثْذاؿتی-دسهبًی ضشٍٍست داؿتِ ثبؿذ.

کلید واژه ها: سضبیت خٌٌؼی، ػبصگبسی صبؿَیی، ساثغِ خٌٌؼی

هـْْذ ولیٌٌیه هـبٍ سُ خبًخبًِ هْْش-ًجؾ هؼلن 23-Email: hossein_mach@yahoo.com

farshchi.mohamad@gmail.com Sahar.pilevar@yahoo.com

ghorbaniafsaneh21@yahoo.com

1-مقدمه

اصدٍٍاج پیوبى همذسی است وِ اص عشیک آى خبً ادُ تطىیل هی ضََد ٍ تمشیبب اص ابتذای صًًذگی اًًسبى دس توبم صهبى ّب ٍ هىبى ّب دس هیبى الََام ٍ هلل ٍ جََاهغ جَد داضتِ ٍ هََسد تبویذ بیطتش ادیبى ب دُ است)1(. اهش صُ توبهی ل اًًیی ٍ هََسسبت جبهؼِ دس جْت حفؼ لذاست جبهؼِ تلاش هی وٌ ٌذ. اصدٍٍاج بِ ػ َاى هْْوتشیی ٍ ػبلی تشیی سسن اجتوبػی بشای دستیببی بِ یبصّبی ػبعفی ٍ اهٌٌیتی افشاد بضسگسبل،  وَ اسُ هََسد تبویذ بَ دُ است)2(. وچٌٌیی بب پیوبى اصدٍٍاج استببعی ضىل هی گیشد وِ دس همبیسِ بب دیگش استببعبت اًسبًی هوىی است یه بؼذ اص حیبت سا پَضص دّ ٌذ اهب دس اصدٍٍاج ابؼبد هختلف جسوی، ػبعفی، اجتوبػی ٍ رّ ٌی پََضص دادُ هی ضَ ًذ ٍ سابغِ ای صیستی ػبعفی ٍ التصبدی ٍ ًیض سٍ اًی-اجتوبػی بیی صى ٍ ضَ ّش بشلشاس هی گشدد)3(. یىی اص ج بِ ّبی بسیبس هْْن ایی استببط سبصگبسی ٍ سضبیتی است وِ صى ٍ ضَ ّش اص اصدٍٍاج خََد تجشبِ هی و ٌذ)4(. دس ٍالغ سبصگبسی صًبضََیی ٍضؼیتی است وِ دس آى صى ٍ ضَ ّش دس بیطتش هََالغ احسبس ًبضی اص خََضبختی ٍ سضبیت اص ّن دیگش داسًذ، سبصگبسی دس اصدٍٍاج اص عشیک ػلالِ هتمببل، هشالبت اص یىذیگش ،پزیشش ٍ دسن یىذیگش ٍ اسضبی یبصًّیبصّبّب ایجبد هی ضََد)5( ٍ وچٌّوچٌییٌیی سضبیت صً بضََیی بِ ػٌ َاى خطٌ َدی ٍ خشسٌٌذی ٍ سبصگبسی دس سابغِ صٍٍجی هؼشفی ضذُ است)6(. ویفیت سٍٍابظ صًبضََیی چٌٌبى بب ول ضخصیت صٍٍج دسّّن آهیختِ وِ دس ًظش گشفتی آى بِ ػ َاى پذیذُ ای هستمل غیشهوىی است ٍ ػََاهل س اًی-اجتوبػی هختلفی بش آى تبثیش هی گزاسًًذ)7(. بٌٌببشایی افضایص سٍٍصافضٍٍى هطىلات، ًبسضبیتی ٍ ًبسبصگبسی صبضََیی، افضایص دسصذ آهبس علاق عی سبل ّبی اخیش ٍ ًیض پیبهذّّبی سََء آى، ضشٍست ٍ اّویت ت جِ بِ هَ ضََع سٍٍابظ صٍٍجیی سا بشجستِ سبختِ است)8(. دستیببی بِ ایی سبصگبسی صبضََیی هستلضم جََد هجوَ ػِ ای اص آگبّّی ّب ٍ اعلاػبت دس جْت هََفمیت دس اصدٍٍاج است)9(. اهشٍ صُ یىی اص ػََاهل هْْن دس بشٍٍص هطىلات خبًَادگی دس جبهؼِ ی هب ًبسضبیتی صٍٍجیی اص سابغِ ی جٌٌسی ضبى است ٍ ػذم اسضبء ایی هیل عبیؼی، پبیِ ی بسیبسی اص اختلافبت صبضََیی است)11(. پژٍ ّص ّب ًطبى هی دّّذ وِ ًگشش ّب، تشس ّب یب خبعشات افشاد، اص ػََاهل صیشبٌٌبیی هطىلات جٌٌسی است، افشادی وِ هطىلات جٌٌسی داسًذ هؼوََلا اػتوبد بِ ًفس پبییٌٌی داضتِ، هضغشه ٍ ًگشاى تشًًذ)11(. ًبسضبیتی اص هٌٌبسببت جٌٌسی، ػلاٍػلاٍُ بش تبثیشات هٌفی سٍٍحی ٍ س اًی بش خََد فشد هبٌذ افسشدگی، ػذم تؼبدل سٍحی ٍ س اًی ٍضخصیتی، پیبهذّّبیی چََى پشخبضگشی ٍ خط ًت، سٍابظ جٌٌسی خبسج اص چبسچََه خبً ادُ ًیض داضتِ ٍ بش دیگش اػضبی خبً ادخبًَادُ، اعشافیبى ٍ سلاهت جبهؼِ ًیض تبثیش گزاس خَ اّّذ بََد)12(. دس ایی ساستب سضبیت جٌٌسی بِ ػٌ َاى یىی ّوبستىی، تََافک ٍ سضبیت صٍٍجیی اًگیضُ ای ضذ تب سابغِ ایی هتغیش ّب بب سضبیت جٌٌسی هََسد تحمیک لشاس گیشد. بٌٌببشایی پژٍ ّص حبضش بب تَ جِ بِ اّّویت ًمص سضبیت جٌٌسی دس سبصگبسی صبضََیی دس ایشاى عشاحی ضذُ است. دس ٍالغ ّذف پژٍ ّص حبضش بشسسی سابغِ ی  سضبیت جٌٌسی ٍسبصگبسی صبضََیی است.اص هْْوتشیی ابؼبد س اًطٌبختی ٍتبثیش گزاس دس صًًذگی صبضََی ب یژُ تبثیش هستمین آى بش ّش یه اص ه لفِ ّبی ابشاص هحبت، ّوبستگی، تََافک ٍ سضبیت صٍجیی اگیضُ ای ضذ تب سابغِ ایی هتغیش ّب بب سضبیت جٌٌسی هََسد تحمیک لشاس گیشد. بٌٌببشایی پژٍ ّص حبضش بب تَ جِ بِ اّّویت ًمص سضبیت جٌٌسی دس سبصگبسی صبضََیی دس ایشاى عشاحی ضذُ است. دس ٍالغ ّذف پژٍ ّص حبضش بشسسی سابغِ ی  سضبیت جٌٌسی ٍسبصگبسی صًبضََیی است.

 2- روش تحقیق

پظ ّؾ حبضش ثِ سٍؽ تََکیفی- ّوجؼتگی ٍػلی اًًدبم ؿذُ اػت، تحمیک ّوجؼتگی ؿبهل ولیِ پظٍ ّؾ ّبیی اػت وِ ساثغِ ثیی دٍ یب چٌٌذ هتغیش ثب یىذیگش سا هغبلؼِ هی وٌٌذ، ثِ ثیبى دیگش حذٍٍد تغییشات سا ثب ّن ثشسػی هیىٌٌذ)14(. اثضاس گشدآٍٍسی دادُ ّبؿبهل ػِ پشػؾ بهِ ٍیظگی ّبی خوؼیت ؿٌبختی، سضبیت خٌٌؼی ٍػبصگبسی صبؿََیی ثََد. دس ایی پظ ّؾ تدضیِ ٍ تحلیل آهبسی دادُ ّباصعشیک 18-Spss ثب اػتفبدُ اص ضشیت ّوجؼتگی پیشػََى اًًدبم ؿذ. خْت ثشسػی تبثیش ّشوذام اص هتغیش ّب اص سگشػیََى گبم ثِ گبم اػتفبدُ ؿذ.

دس ایی پظ ّؾ خبهؼِ ؿبهل صًبى ٍ هشداى هتبّّلی ث دًًذ وِ حذالل یه هبُ اص اصدٍٍاخـبى گزؿتِ ثََدوِ ثِ اػتثٌٌبی 5 هََسد ثمیِ ػََاد خ اًًذى ٍ َؿتی داؿتٌٌذ. اص هَاسد ولیٌٌیىی ثلََست خَ ؿِ ای اصهََاسد غیشولیٌٌیىی ثلََست تلبدفی وًَوًَِ گیشی ثؼول آهذ. حدن وًَوًَِ ؿبهل 177 ًفش ثََد وِ 88 هََسد غیش ولیٌیىی ٍ89هََسد ولیٌٌیىی ثَ دًًذ وِ ثب هشاخؼِ ثِ ولیٌٌیه ّبی ػغح ؿْْش هـْذ ٍ وؼت سضبیت اص هؼئََل ولیٌٌیه ٍ وبّ ٌگی ّبی لاصم ه سدّّب اًًتخبه ٍ هََسد پظ ّؾ لشاس گشفتٌٌذ. دس پظ ّؾ حبضش ،62.8 دسکذ آصه دًی ّب صى ٍ 31.4 دسکذ هشد ث دًًذ. هیبًًگیی ػی افشاد ثشاثش 29.36 ٍ اًًحشاف هؼیبس ًیض 4.47 اػت. هیبًًگیی تؼذاد فشصًًذاى 1.42 ٍ اًًحشاف هؼیبس 0.88 ثََد.  وچٌٌیی هذت تبّّل پبػخگََیبى 72.33 هبهبُ، ثب اًًحشاف هؼیبس 55.43 ثََد.

ثشسػی ٍضؼیت تحلیلات پبػخگََیبى گََیبی آى اػت وِ 2.7 دسکذ پبػخگََیبى ثی ػََاد ،33.5 دسکذ تب دیپلن ،44.1 دسکذ تب لیؼبًًغ ٍ  13.8دسکذ هیضاى تحلیلات ثبلاتش اص لیؼبًغ داؿتٌٌذ. ٍضؼیت تحلیلات ّوؼشاى پبػخگََیبى ًیض ثِ لشاس صیش اػت: 5.3 دسکذ ثی ػََاد ،36.7 دسکذ تبدیپلن ،39.4 دسکذ تب لیؼبًغ، ٍ 12.8 دسکذ ًیض داسای تحلیلات ثبلاتش اص لیؼبًًغ ثََد. دس ثشسػی ٍضؼیت اؿتغبل پبػخگََیبى ًیض ًتبیح صیش ثذػت آهذ: 29.3 دسکذ پبػخگََیبى خبًخبًِ داس ، 22.3 دسکذ داسای ؿغل آصاد ، 19.1 دسکذ وبسهٌٌذ ،13.3 دسکذ فش ٌگی ،1.6 دسکذ ًظبهی ٍ ػبیش پبػخگَیبى وِ ثشاثش ثب 8 دسکذ هی ثبؿذ داسای هـبغل دیگشی ثَ دًًذ. ٍضؼیت اؿتغبل ّوؼشاى آصه دًی ّب ًیض ثِ لشاس صیش اػت: 36.2 دسکذ ؿغل آصاد ،20.7 وبسهٌٌذ ،17.6 دسکذ خبًخبًِ داس ،9.6 دسکذ فش ٌگی ،1.1 دسکذ ًظبهی ٍ 9 دسکذ ًیض هـبغل دیگشی ث دًًذ. ٍضؼیت دسآهذ پبػخگََیبى ًیض ًـبى داد وِ 2.2 دسکذ دسآهذ خیلی ضؼیف ،7.4 دسکذ ضؼیف ،48.4 دسکذ دسآهذ هتََػظ ،29.8 دسکذ دسآهذ خََه ٍ 4.8 دسکذ ًیض دسآهذ خیلی ثبلایی داؿتٌٌذ.

پشػؾ بهًِبهِ ٍیظگی ّبی خوؼیت ؿٌبختی حبٍی هتغیشّ بی فشدی ؿبهل ػی ٍ خٌغ، هذت تأّّل ثِ هبُ، تؼذاد فشصًًذاى، ػغح تحلیلات فشد، ػغح تحلیلات ّوؼش، ؿغل فشد، ؿغل ّوؼش، ٍضؼیت دسآهذٍ هٌبثغ وؼت اعلاع دس صهیٌصهیٌِ اهََس خٌٌؼی، هـبّ ذُ فیلن ساثغِ خٌٌؼی ٍ تبثیش ثلٌٌذ هذت وَ تبُ هذت هـبّ ذُ فیلن ساثغِ ی خٌٌؼی ثََد. پشػؾ بهًِبهِ سضبیت خٌٌؼی وِ یه پشػؾ بهِ هحمک ػبختِ اػت وِ ؿبهل 17 ػَال ٍ یه ًگشؽ ػٌح اص َع لیىشت اػت وِ ثِ ّش گضیٌگضیٌِ اص یه تب 5 اهتیبص دادُ هی ؿََد. ػبصًذُ پشػؾ بهِ پغ اص ػبختی آى، پشػؾ بهِ سا ثِ 8 اػتبد ثب هذاسن دوتشای سٍٍاى ؿٌٌبػی ٍ هـبٍ سُ اسائِ وََد. دس هََسد پبیبیی پشػؾ ًبهِ ًیض اص سٍ ؽ دٍ یوِ وشدى اػتفبدُ ؿذُ اػت ثذیی کََست وِ ػََالات فشد ٍ صٍٍج ثِ کََست خذاگبًخذاگبًِ وشُ گزاسی ؿذُ ثَ دًًذ. ضشیت ّوجؼتگی ٍ ضشیت پبیبیی ایی پشػؾ بهِ 75/0 ثِ دػت آهذُ اػت.

ایی پشػؾ بهِ ثب ؿشایظ هتٌٌبػت ثب فشّ ٌگ ایشاى ػبختِ ؿذُ اػت. اػتجبس ایی پشػؾ بهِ 75/0 اػت.

پشػؾ بهًِبهِ ػبصگبسی صبؿََیی، ایی پشػؾ بهًِبهِ یه اثضاس 32ػجبستی ثشای اسصیبثی ویفیت ساثغِ ی صبؿََیی اص ًظش صى ؿ ّش وِ دس ػبل1976 تَ ػظ اػپبیٌٌش ػبختِ ؿذُ اػت. تحلیل ػبهلی آصهََى ًـبى دادُ اػت وِ ایی همیبع 4 ثؼذ سا هی ػٌدذ. ایی اثؼبد ػجبستٌٌذ اص: سضبیت صٍخیی) هیضاى سضبیت اص خ جِ ّبی هختلف ساثغِ( ّوجؼتگی صٍٍخیی)هیضاى هـبسوت دس فؼبلیت ّبی هـتشن(تَافک صٍٍخیی)هیضاى تََافک عشفیی دس هؼبیل هشثََط ثِ ساثغِ ی صبؿََیی هثل اهََس هبلی،تشثیت فشصًًذاى ٍ(…  ٍاثشاص هحجت. وشُ ی ولی ایی پشػؾ بهِ ثیی 0تب150 هتغیش اػت وِ وؼت ًوشات ثشاثش یب ثیـتش اص 100 ثِ هؼٌبی ػبصگبسی افشاد ًوشات ووتش اص 100 ثِ هؼٌٌی خََد هـىلی دس سٍٍاثظ صبؿََیی ٍػذم ػبصگبسی تفبّّن خبًَادگی اػت. پبیبیی ایی آصهََى دس پظٍ ّؾ ّبی داخلی صیبدی هََسد ثشسػی لشاس گشفتِ اػت. دس پظٍ ّؾ هلاصادُ ّوىبساى)15( ثب اخشا دس فبکلفبکلِ صهبًًی 37 سٍٍص ثش سٍٍی 92 ًفش اص وًَوًَِ هََسد ثشسػی ضشیت پبیبیی ثِ سٍٍؽ ثبصاصهبیی86/0 ثذػت آهذ ٍضشیت آلفبی وشٍ ًجبخ ایی پشػؾ بهِ 89/0 تؼییی ؿذ. وچٌٌیی دس پظٍ ّؾ حؼی ؿبّّی ّوىبساى)16(ٍضشیت آلفبی وشٍ ًجبخ 92/0دس پظٍ ّؾ ثشاصذُ ّوىبساى)17( 96/0دس ثشسػی اثََالمبػوی ٍویبهشثی)18( 92/0ٍدس پظٍ ّؾ دسٍ یضُ ٍ وْْىی)19(94/0ثِ دػت آهذ.

اػتجبسدس پظّّؾ هلاصادُ ّوىبساى)15( ثِ ه ظََس ثشآٍسد سٍٍایی ثب اخشای ّوضهبى ایی پشػؾ بهِ ٍ پشػؾ بهِ ػبصگبسی صًبؿََیی لان- ٍالاع ضشیت ّوجؼتگی ثشای76 ًفش اص صٍٍج ّبی هـبثِ ثب صٍٍج ّبی وًَوًَِ90/0 ثِ دػت آهذ.

3- نتایج

ًتبیح ًـبى داد وِ ثیی سضبیت خٌٌؼی ٍػبصگبسی صبؿََیی استجبط هؼٌٌبداسی خَد داسدخذٍل )1( هبتشیغ ضشایت ّوجؼتگی هؤلفِ

 اثشاص هحجت  تََافک  ّوجؼتگی  سضبیت صٍٍخیی  هتغیشّّب
0/56** 0/49** 0/37** 0/06

ns

 سضبیت خٌٌؼی

ّبی ػبصگبسی صبؿَیی ٍ سضبیت خٌؼی

*ٍ** ثِ تشتیت ػغح هؼٌبداسی دس 05/0 ٍ01/0

ثب تَ خِ ثِ ًتبیح خذٍٍل ؿوبسُ )1( هبتشیغ ضشایت ّوجؼتگی ًـبى هی دّّذ ثیی تََافک صٍٍخیی ٍ سضبیت خٌؼی،  ّوجؼتگی صٍٍخیی ٍ   سضبیت خٌؼی ًیض اثشاص هحجت ٍ سضبیت خٌؼی ساثغِ ی هؼتمین ٍ هؼٌبداسی دس ػغح1دسکذٍ خََد داؿتِ اػت .

وچٌٌیی ثیی سضبیت صٍٍخیی ٍ سضبیت خٌٌؼی ساثغِ ی هؼٌٌبداسی یبفت ًـذ.

 

 

 

 

 

 

خذٍٍل)2( سگشػیََى گبم ثِ گبم پیؾ ثیٌٌی سضبیت خٌٌؼی ثشاػبع ػبصگبسی صبؿََیی

               ؿبخق  
Sig. T Beta B Sig. F SE R2 r  هتغیش
0/033 2/154 10/834 0/000 45/689 11/761 0/347 0/589 ثبثت سگشػیََى

)هذل 2(

0/000 5/291 0/421 2/441 اثشاص

هحجت

0/005 2/826 0/225 0/320  تََافک
21/151 0/000 80/154 11/996 0/317 0/563 ثبثت سگشػیََى

)هذل 1(

0/000 8/935 0/563 3/266 اثشاص

هحجت

 

ثب ت ختَخِ ثِ ًتبیح خذٍٍل ؿوبسُ) 2( ٍ ثشسػی کََست گشفتِ )سگشػیََى گبم ثِ گبم( 35 دسکذ تغییشات هتغیشٍ اثؼتِ )سضبیت خٌٌؼی( ثَ ػیلِ ی هتغییشّّبی پیؾ ثیی) اثشاص هحجت صٍٍخیی ٍ تََافک صٍٍخیی( تجییی گشدیذوِ همذاس هحبػجِ ؿذُ هؼٌ بداسثََد .

ه لفِ ی ّوجؼتگی ٍ سضبیت صٍخیی ٍصى هؼٌبداسی ذاؿتِ ٍ اص هؼبدلِ ی سگشػیََى خبسج ؿذًًذ.

 

 

خذٍٍل )3(همبیؼِ ددٍ گشٍگشٍُ آص دًًی ّبی ولیٌٌیىی ٍغیش ولیٌٌیىی اص ًظش سضبیت خٌٌؼی

 

 ػغح هؼٌبداسی  همذاسT  اًًحشاف اػتبًًذاسد  هیبًًگیی  آصهَ دًی
0.03 -2.13             13.49 49.90  ولیٌٌیىی
  14.26 54.44  غیش ولیٌیىی

 

ًتبیح خذٍٍل ؿوبسُ) 3( ًـبى هی دّّذ وِ ثیی آصهَ دًی ّبیی  وِ خْْت هـبٍ سُ ثِ ولیٌٌیه ّبی سٍ اًـٌٌبختی هشاخؼِ وشدًًذ  آصهَ دًی ّبی غیش ولیٌیىی اص ًظش سضبیت خٌٌؼی تفبٍت هؼٌٌبداسی دس ػغح 0.05 هـبّ ذُ ؿذ.

4- نتیجه گیری

سبیک جٌٌسی تٌ ْب سابغِ حسبس بیی فشدی است وِ احتوبلا دس جبهؼِ هب بِ اًذاصُ وبفی هجبل آهََصش ًظشی ٍػولی بشای آى فشاّّن طذُ است)21(. تحمیمبت اًًجبم ضذُ ًطبى هی دّّذ وِ هسئلِ جٌٌسی اصلحبػ اّّویت دس سدیف هسبئل دسجِ اٍٍل لشاس داسد)21(. بیشص وِ دس پژ ّص خََد بذًًببل یه استببط ػلت هؼلََلی بیی استببط جٌٌسی ٍاستببط صبضََیی بََد، بِ ایی تیجًِتیجِ سسیذ وِ یه استببط هتمببل دٍ عشفِ بیی سضبیت جٌٌسی ٍسضبیت صبضََیی جََد داسد)22(. دلیل 31 دسصذ اص علاق ّب بِ ًبسبصگبسی جٌٌسی هشبََط هی ضََد وسبًی وِ سضبیت جٌٌسی ببلاتشی داسًًذ ویفیت صًذگی ببلاتشی سا ّن گضاسش هی د ٌذ)24-23(. دس ایی پژ ّص دسیبفتین وِ سضبیت جٌٌسی ٍسبصگبسی صبضََیی بغََس هؼٌبداسی بب ّن استببط داضتٌذ،  وچٌٌیی هطخص ضذ وِ بجض ه لفِ ی سضبیت صٍٍجیی، بیی سبیش ه لفِ ّبی سبصگبسی صًبضََیی)ّوبستگی، تََافک ٍ ابشاص هحبت صٍجیی( سابغِ هؼٌٌبداسی بب سضبیت جٌٌسی جََد داضت. تیجِ ایی پژ ّص بب ًتبیج دیگشپژ ّص ّب ّن خ اًًی وبٍّّوبٌّگیٌگی داسد.

بشاصذُ ّوىبساى ًطبى دادًًذ وِ بیی هؼیبسّّبی استببعی ٍسبصگبسی صبضََیی استببط هؼٌبداس جََد داسد)25(. ضیشدل دس پژٍ ّص خََد دست یبفت وِ ًبسضبیتی جٌٌسی دس سٍٍابظ صبضََیی، دسگشایص صًًبى ٍهشداى هتبّّل بِ سٍٍابظ بهطشٍٍع جٌسی هَ ثشبَ دُ است)26(. دس تحمیمی دیگش ًبدسی ّوىبساى ًطبى دادًًذ وِ بیی سضبیت صبضََیی ٍ ًگشش جٌٌسی بب ّوسش آصاسی ّن دس هشداى ّن دس صًًبى سابغِ هٌٌفی هؼٌبداسی جَدداسد)27(. ٍصیشی ٍ ّوىبساى بیی خََدوبسآهذی جٌٌسی ٍسضبیت صبضََیی بِ سابغِ هؼٌبداسی دست یبفتٌذ، بغََسی وِ اص ًوشات خََدوبسآهذی جٌٌسی هی تََاى ًوشات سضبیت صبضََیی سا پیص بیٌٌی وشد)28(. گئَ ّوىبساى ًیض دستحمیک خََد دسیبفتٌٌذ وِ تبثیش سضبیت جٌٌسی بش سضبیت اص صًًذگی صبضََیی ب سیلِ تحصیلات جٌس تؼذیل هی ضََد؛ بذیی هؼٌٌی وِ ٌگبهی وِ ضشایظ دیگش یىسبى ببضذ، ّش افضایص یب وبّ ص دس سضبیت جٌٌسی هٌٌجش بِ تغییشات بیطتش دس سضبیت اصصًًذگی وسبًی هی ضََد وِ تحصیلات ببلاتشی داسًذ.  وچٌٌیی ّش اًذاصُ افضایص دس سضبیت جٌسی ببػث افضایص سشیغ تش سضبیت اص صًًذگی صبضََیی دس صًًبى )ًسبت بِ هشداى( هی ضََد)29(.

دس تحمیمی دیگش وِ تََسظ هْْشابی صادُ شهٌٌّشهٌذٌذ ٍ ّوىبساى اًًجبم ضذ دسیبفتٌٌذ وِ آهََصش هْبست ّبی صًذگی ببػث افضایص سبصگبسی صبضََیی هی ضََد)31( وچٌٌیی پیٌ ىشتََى ٍ آبشاهسََى دس تحمیک خََد ًطبى دادًًذ وِ آهََصش جٌٌسی هی تَ اًًذ ببػث دسن ٍ فْن بْتش افشاد ًسبت بِ هسبئل جٌٌسی ضَد)31(. بِ عََس ولی افشادی وِ دس تََافک وشُ ّبی ببلا هی گیشًًذ سبصگبستشًًذ صیشا تََافک، تؼبٍٍى ٍاػتوبد سا هیبى صٍٍجیی افضایص هی دّّذ.  وچٌٌیی بََچبسد ّوىبساى گضاسش وشدًذ وِ ّوسشاى بب تََافک ببلا بِ دًًببل تََافک بب ضشیه خََد دس هَ ضََػبت هْن هی ببضٌٌذ. ایی یبفتِ ّب بب یبفتِ ّبی پژٍ ّص ّبی دیگش)35-34-33-32( ّن خ اًی داسًذ. بٌببشایی بب تَ جِ بِ استببط بیی سضبیت جٌٌسی ٍسبصگبسی صبضََیی ًیض بب تَ جِ بِ ایٌ ىِ دس وطََس هب هسبلِ سابغِ جٌٌسی بِ ػلت تببَ ّبی فشّ ٌگی، اجتوبػی ٍ اػتمبدی وچٌٌبى بسیبسی اص صٍٍجیی سا دس سسیذى بِ سغح هٌٌبسبی اص سضبیت جٌٌسی ًیضًٍیض ابشاص هطىلات جٌٌسی بب هَ اًغ صیبدی هَ اجهَاجِ وشدُ است، بِ ًظش هی سسذ وبسبشد سٍٍیىشد ّبیی بِ هٌ ظََس آهََصش هْبست ّبی صًًذگی هطب سُ جٌٌسی صًًبى ٍ هشداى دس سٌٌیی اصدٍٍاج جْت تََفیک دس صًذگی صًبضََیی دسجبهؼِ بب ّوىبسی سیستن ّبی بْْذاضتی دسهبًی ضشٍٍست داضتِ ببضذ .بب تَ جِ بِ ایٌ ىِ ایی پژٍ ّص فمظ دس جبهؼِ ضْْشهطْذ اًًجبم گشفتِ است پیط ْبد هی ضََد دس جبهؼِ ّب ٍ هٌٌبعک دیگش ًیض اجشا ضََد، صیشا افضایص داهٌداهٌِ چٌٌیی تحمیمبتی هی تَ اًًذ دس پیطگیشی بسیبسی اص هطىلات خبًَادگی ٍ اص ّن پبضیذگی وبًَى خبً ادخبًَادُ هََثش ببضذ.

تشکر و قدردانی

لاصم هی داًًین اص هشاوض هـبٍ سُ سٍ اًـٌبػی کجب ، کبثشی ٍپشدیغ وِ هب سا دس اًًدبم ایی پظ ّؾ یبسی و دًًذ ووبل تـىش

ٍػپبػگزاسی سا داؿتِ ثبؿین.

فهرست منابع

1(  ساًًَساًیًی پَس،سحوت الله – ثـبست، هحوذ ػلی، یََػفی، اػىٌٌذس. ثشسػی سثغِ داًؾ ٍ ًگشؽ خٌٌؼی ثب سضبیت صًبؿَیی دس صٍٍخیی ػبوی دس هدتوغ پظ ّـگشاى خَاى داـگبُ ؿْْیذ ثْْـتی. تبصُ ّب ٍ پظ ّؾ ّبی هـبٍ سُ  ،1386، دٍ سُ ؿـن، ؿوبسُ ثیؼت ٍ چْْبسم، ف39-27.

)2Kaplan B. A summary of Kaplan psychology.10th, Tehran, Arjmand, 2001, 323 P

  • – Loucs R.P. Community-basedprevention of marital dysfunction. Journal of Counseling and Clinical Psychology, 2009, Vol 72, No. 16: 933-943.
  • Taniguchi S.T, freeman p.a, taylor s, et al. Study of married couples perceptions of marital satisfaction in outdoor reaction.

Journal of Experiential Education, 2006, Vol 3, No. 28: 253-256.

5( ثبلشیبى، هْ شًَؽ – ثْْـتی، ػؼیذ. ثشسػی اثش ثخـی آهَصؽ هْ بستْْبی استجبعی صًبؿَیی هجتٌٌی ثش آهَ صُ ّبی اػلام ثش ػبصگبسی صبؿَیی صٍٍخیی . فلل بهِ فشّ ٌگ هـب سُ ٍ سٍٍاى دسهبًًی ، 1390 ، دٍ سُ دٍٍم،  ؿوبسُ ؿـن، ف89-73.

)6  Gagnon MD, Hersen M, Kabacoff RI, et al. Interpersonal and psychological correlates of marital dissatisfaction in late life.Clinical Psychology Review, 1999,  Vol 19, No. 3: 359-378.

)7 Lee TY, Sun GH, Chao SC. The effect of an infertility diagnosis on distress,marital and sexual satisfaction between husbands and wives in Taiwan. European Society of Human Reproduction and Embryology, 2001, Vol 16, No. 8: 1762-1767.

8( هََهی صادُ، فشیذ – هظبّّشی، هحوذ ػلی ، حیذس، هحوَد. استجبط تفىشات غیش هٌٌغمی ٍ الگَ ّبی دلجؼتگی ثب ػبصگبسی صًبؿَیی .

فللٌ بهِ خب ادُخبًَادُ پظٍ ّی ،1384، د سدٍسُ اٍٍل، ؿوبسُ چْْبسم، ف378-369.

9( کذسی، ػیذ ضیبءالذیی. آییٌآییٌِ اصدٍٍاج ٍ سٍٍاثظ ّوؼشاى، چبح اٍٍل، اًًتـبسات اًًدوی اٍٍلیبء هشثیبى ،1385.

10(  تیضسٍ،  فیشٍٍص. ثشسػی هیضاى آگبّّی ٍ یبصّّبی آهََصؿی صٍٍج ّبی خَاى ًؼجت ثِ ساثغِ ی خٌٌؼی ػبلن دس اػتبى گیلاى. فللٌ بهفللٌبهِ خب ادُخبًَادُ پظٍ ّؾ ، 1384، دٍ سُ دٍٍم، ؿوبسُ دٍٍم، ف103-82.

)11 Laurent S. M, Simons A. D. Sexual dysfunction in depression and  anxiety conceptualizing sexual dysfunction as part of

an internalizing  dimension. Clinical Psychology Review, 2009, Vol 4, No. 16: 573-585.

12( هْ ذٍٍی، هحوذ کبدق – ًؼیوی، هشین. ثشسػی خبهؼِ ؿٌٌبختی ٍ سضبیت صًًبى اص هٌٌبػجبت صًبؿَیی، پظٍ ّؾ بهِ ػلََم اختوبػی ،

1387، دٍ سُ اٍٍل، ؿوبسُ چْْبسم، ف26- 5.

13( ثخـبیؾ، ػلیٍشضب – هشتضََی، هْ ٌبص . ساثغِ سضبیت خٌٌؼی،ػلاهت ػوََهی ٍ سضبیت صًبؿَیی دس صٍٍخیی . فللٌ بهفللٌبهِ سٍ اًـٌٌبػی وبسثشدی ، 1388،د سُ ػََم، ؿوبسُ چْْبسم، ف85-73.

14( دلاٍٍس، ػلی. هجبًًی ًظشی ٍ ػولی پظ ّؾ دس ػلََم اؼبًًی ٍ اختوبػی، چبح چْْبسم، اًًتـبسات اسػجبساى ،1381.

15( هلاصادُ، خَاد – ه لََس، هحوَد،اطُ ای،خََاد، ویبهٌٌؾ، ػلیشضب.ػجه ّبی سٍ یبسٍٍگشی ٍ ػبصگبسی صًبؿَیی دس فشصًًذاى ؿبّّذ. هدلِ سٍ اًـٌ بػی ،1381، دٍ سُ    ،ؿوبسُ ػََم،ف275-255.

16( حؼی ؿبّّی،هحج ثِ – َسی،اثََالبػن، هَ لَی،حؼیی.ساثغِ ثیی وبًَى وٌٌتشل ٍ ػبصگبسی صًبؿَیی ّوؼشاى ؿبغل دس آهََصؽ ٍ پشٍٍسؽ ؿْْشػتبى ؿیشاص. پظٍ ّؾ ّبی سٍٍاى ؿٌٌبختی،1382،د سُ ّفتن، ؿوبسُ یىن،ف61-51.

17( ثشاصًذُ، ّذی –  کبحجی، ػلی، اهیی یضدی، اهیش، هْْشام،ثْ شٍٍص. ساثغِ هؼیبس ّبی استجبعی ثب ػبصگبسی صبؿَیی. فللٌ بهِ س اًـٌٌبػی ایشاى ،1385،دٍ سُ دٍٍم،ؿوبسُ ّـتن، ف81-75.

18( اثََالمبػوی، ػجبع – ویبهشثی، آرس.ثشسػی ساثغِ آًذس طٍ ًی ٍ ػلاهت س اًًی ثب ػبصگبسی صبؿَیی دس صًًبى.هدلِ هغبلؼبت صًًبى ،

1385،دٍ سُ چْْبسم ،ؿوبسُ دّّن،ف66-55 .

19( دسٍ یضُ، صّّشا – وْْىی، فبعوِ .ثشسػی ساثغِ ػبصگبسی صبؿَیی ٍ ثْْضیؼتی س اًًی. هدلِ هغبلؼبت صًًبى ،1387، د سُ ؿـن،ؿوبسؿوبسُ یىن،ف 104-91.

20( پشٍ یٌٌیبى ح. پظ ّؾ ثشسػی ساثغِ ثیی اسضبی خٌٌؼی ٍسضبیت صبؿََیی، پبیبى بهِ وبسؿٌٌبػی اسؿذ هـب سُ، داـگبُ آصاد  س دّّی)1383(.

21( اهیٌٌی لوی م. پظٍ ّؾ ساثغساثغِ ثیی ثیبى آصاد احؼبػت ٍسضبیت صًبؿََیی، داًـگبُ آصاد سٍ دّّی)1380(.

)22 Byers Es.Relationship satisfaction & Sexual satisfaction: A longitudinal study of indivividuals in long-term relationships.

J sex Res.2005;42(2):113-8

)32 Spoten T.A. Divorce its causesand concequences in Hindu society. Jornal of sex & Marital   therapy.1996. T 24T 3T

154T-158

)42 VentegodtT.S. Sex &the quality of life in Denmark. Arshive of sexual behavior.1998. T 27T 295-.703

25( برازنده ه.، صاحبی ع.، امین یسدی ا.، مهرام ب. رابطه معیار های ارتباطی با سازگاری زناشویی، 1335. فصلنامه روانشناسی ایشاى ،

75-81:)2(8

26( ؿیشدل م. ػََاهل گشایؾ صًًبى ٍهشداى هتبّّل ثِ ساثظِ خٌٌؼی بهـشًٍبهـشٍعٍع، فلل لوِ ػلوی پظ ّـی سفبُ اختوبػی، 1388.  22)6(: 148-

133

27( ًبدسی ف.، حیذسی ع.، حؼیی صادُ هبلىی ص، ساثغِ ثیی داًؾ ًگشؽ خٌٌؼی، هَ لفهَلفِ ّبی ػـک، ٍسضبیت صًبؿَیی ثب ّوؼش آصاسی،

  1. 1388. ـشیِ صى فشٍّفشٌّگٌگ

28( ٍصیشی ؽ.، لغفی وبؿبًًی ف.، حؼیٌٌیبى ع.، غفبسی ه. خََدوبسآهذی خٌٌؼی ٍسضبیت صًبؿَیی،ـشیِ                                                      اًذیـِ                                     ٍسفتبس ،

319-330:)4(16.1389

29) Guo B, Huang J. Marital & sexual satisfaction in Chinese families: exploring the moderating rffects.J sex Marital Tehr.2005 Jan-feb; 31(1): 21-9

30( هْْشاثی صادُ ٌّشهٌٌذ م.،حؼیی پََس م.،هْْذی صادُ ل. اثشثخـی اهََصؽ هْ بستْْبی صًًذگی دس افضایؾ ػبصگبسی صًبؿَیی صًًبى هتبّّل 40-

20 ػبل،هدلِ هغبلؼبت آهََصؽ ٍ یبدگیشی،9831.2)1(:139- 125

31) Pinkerton S.D., and Abramson P.R..Is risky sex rational,Journal of sex Research,1992. 29:561-568.

)23 Bouchard G ,lussier H ., & Genevieve k . Personality and marital adjustment: Utility of the Five-Factor Model of Personality.Journal of Marriage and the Family.1999. Vol.61,651-.066

 

)33 Nakonezny,P.Shull,R.and Rodgers,M.The effect of on fault divorce law on the divorce rate. Journal of marriage and

family,.599157:488-50.2

34( ؿجبًًی حلبس ح . ساثغِ ثیی پبیگبُ التلبدی ، اختوبػی صٍٍخجی ثب هیضاى سضبهٌٌذی اص صًًذگی صًبؿَیی. 1379.  پبیبى بهِ وبسؿٌٌبػی اسؿذ . تْْشاى : داًـگبُ ػلاهِ عجبعجبیی.

35( ػجذالله صادُ ح . ثشسػی تبثیش کفبت ؿخلیتی ثشسضبیت صًبؿَیی صٍٍخیی ؿْْش داهغبى. 1382. پبیبى بهِ بهِ وبسؿٌٌبػی اسؿذ سٍاى ؿٌٌبػی ، داًـىذداًـىذُ سٍ اًـٌٌبػی ٍ ػلَم تشثیتی ، داًـگبداًـگبُ تجشیض.

بررسی تأثیر چرخهی خواب بر روی سلامت روانی دانشجویان

 

 

بی بی فهیمه شجاعی1، علی عرب2، فرشته مباشری3، سیده سیما شجاعی4،علی اکبر ثمری5

 

 

 

 

 

چکیده

ارتقای سلامت روانی افراد هر جامعه یکی از مهمترین مسائل اساسی است که باید از ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی مورد توجه قرار گیرد. هدف اساسی علوم رفتاری از جمله روانشناسی نیز به حداکثر رساندن احساس سلامت در افراد جامعه است، چراکه وجود این احساس سبب افزایش کنشوری روانی، اجتماعی و شغلی فرد میگردد .

برخی روانشناسان مانند گلدشتاین سلامت روانی را تعادل بین انسان و محیط در رسیدن به خودشکوفایی میدانند )کاپلان و سادوک ،

. )5831

با در نظر گرفتن این مسائل و از آنجا که تا به حال روی این مسأله کار نشده است و پژوهشی انجام نشده، پژوهش حاضر بر آن بوده است تا به هدف کلی پژوهش یعنی بررسی چرخه خواب ساعات خواب و بیداری و زمانهای خواب و بیداری بر سلامت روان و متغیرهای )عزتنفس ،رضایت از زندگی، عملکرد اجتماعی، افسردگی، اضطراب، علائم جسمانی( دست یابد .

پژوهش حاضر از نوع علّیّ ـ مقایسهای یا پسرویدادی میباشد که در نیمسال اول 38-38 انجام شده است. برای سنجش سلامت روانی از پرسشنامه 83 سؤالی سلامت روانی(GHQ). مقیاس عزتنفس روزنبرگ و مقیاس رضایت از زندگی )داینر ،5831(. و پرسشنامه محقق ساخته خواب که شامل 58 سؤال که در واقع میزان خواب افراد و ساعات خواب و بیداری افراد را سنجیده است. پرسشنامهها به صورت گروهی در بین دانشکدهها به صورت روش خوشهای چند مرحلهای بوده که در نهایت 581 پرسشنامه تکمیل شد. مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاکی از تغییر معنیدار در متغیر اعتقادی رضایت از زندگی تفاوت معنیداری وجود دارد) 118/1=p(.و در متغیر بیداری بینالطلوعین اختلال عملکرد اجتماعی معنیداری وجود دارد) 11/1p<(. در متغیر نماز صبح رضایت از زندگی معنیداری وجود دارد) 11/1 p<(.

و در کل تفاوت معنیداری بین کسانی که در بین الطلوعین بیدارند و کسانی که خوابند وجود ندارد.

 

کلید واژه ها: چرخه خواب، سلامت روان و دانشجویان

 

 

 

 

 

                                       

  1. 5. دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد تربت جام ، گروه روانشناسی ، تربت جام ، ایران.fahmehshojaei123@gmail.com
  2. 8. دانشگاه سیستان و بلوچستان ،واحد زاهدان، گروه روانشناسی، زاهدان، ایران.
  3. 8. دانشگاه پیام نور، واحد زاهدان، گروه روانشناسی، زاهدان، ایران.
  4. 4. دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد کاشمر، گروه روانشناسی ، کاشمر، ایران.
  5. 1. دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد کاشمر، گروه روانشناسی ، کاشمر، ایران

 

 

 

 

مقدمه

همه افراد گاهی فشار روانی8 را تجربه میکنند، مثلاً وقتی دانشجویان باید واحد درسیشان را انتخاب کنند یا زمان نزدیک شدن به امتحانهای نهایی، ممکن است دچار فشار روانی شوند. جامعه تند آهنگ امروز برای بسیاری از افراد فشار روانی ایجاد میکند و آنها را وا میدارد تا در مدت زمانی کمتر و کمتر کارهای بیشتر و بیشتری را به انجام برسانند.

مسائلی از قبیل آلودگی صوتی، راهبندان، جرم و جنایت و فشار کار بیش از حد روز به روز با قوت بیشتری حضور پیدا میکنند. و بالاخره ،گاهی افراد با وقایع پرفشار مهمی از قبیل مرگ والدین یا فاجعهای طبیعی مواجه میشوند. تحمل فشار روانی به علاوه ممکن است بیماریهای جسمی خفیف یا شدیدی را هم سبب شود. اما واکنش افراد به وقایع پرفشار به هیچ وجه یکسان نیست. عدهای بر اثر این وقایع دچار مشکلات روانی و جسمی جدی میشوند در حالیکه برای عدهای دیگر مشکلی پیش نمیآید و حتی ممکن است تجربهای جالب و هیجانانگیز باشد. اکنون فشار روانی به موضوعی همگانی تبدیل شده است، اما برداشت واحدی از آن وجود ندارد؛ به طور کلی، فشار روانی وقتی ایجاد میشود که افراد با وقایعی روبهرو میشوند که آنها را تهدیدکنندهی سلامت روانی یا جسمی خودشان مییابند. معمولاً به این وقایع عوامل فشارزا گفته میشود و به واکنش افراد به این عوامل پاسخهای ناشی از فشار روانی گفته میشود. مطالعهی چگونگی جمع شدن فشار روانی و دیگر عوامل اجتماعی ،روانشناختی، و زیستی در ایجاد بیماری را طب رفتاری8 یا روانشناسی سلامت4 نام دادهاند.

سعی در انطباق با حضور مستمر یک عامل فشار ممکن است امکانات بدن را کاهش دهد و آن را مستعد بیماری کند. فشار روانی مزمن میتواند باعث اختلالات جسمی از قبیل زخم معده، افزایش فشار خون، بیماری قلبی و مشکلات خواب شود. در واقع پزشکان تخمین میزنند که فشار هیجانی در بیش از 11 درصد مشکلات طبی نقش مهمی ایفا میکند. فشار روانی همچنین میتواند با واداشتن ما به انجام رفتارهایی که توانایی بدن را برای مبارزه با بیماریها ضعیف میکنند بر سلامت ما تأثیر بگذارد. وقتی تحت فشار روانی هستیم، اغلب مراقبت کافی از خود نمیکنیم، دانشجویانی که در حال گذراندن امتحانات هستند تمام شب آن هم هر بار برای چند شبانه روز پیاپی بیدار میمانند، ممکن است به طور مرتب غذا نخورند و… افراد تحت فشار روانی برنامهی ورزش روزمرهی خود را ترک میکنند و ممکن است حتی خانهنشین شوند. هریک از این رفتار بهداشتی بر توانایی بدن برای مبارزه با بیماریها و کارکرد کلی آن تأثیر میگذارد و ممکن است در ابتلا به بیماریها مؤثر باشند. بنابراین ،فشار روانی میتواند به طور غیرمستقیم نیز با کاهش رفتارهای بهداشتی مثبت و افزایش رفتارهای بهداشتی منفی بر سلامت تأثیر بگذارد )اتکینسون و اسمیت1، 5838(.

نقش خواب در سلامت روان از اهمیت بسیاری برخوردار است. هنگام تعیین رژیم خواب، اولین سؤالی که پیش میآید این است که برای تدوین سلامت کامل یک فرد، چند ساعت خواب ضرورت دارد؟ جواب این سؤال خیلی ساده نیست، زیرا در برخی از موارد، هنگامیکه خواب خیلی عمیق باشد میتوان کمتر خوابید از طرف دیگر احتیاج به خواب متغیر است. سن، عادات و شرایط زندگی، بیش از هر چیز در آن مؤثر میباشد ،قاعدهی عمومی آن است که برای اغلب افراد مسن 1 یا 8 ساعت خواب، حتی اگر خیلی عمیق نباشد، کافی است. یک شخص بالغ، معمولاً در حدود 8 تا 3 ساعت و یا کمتر از آن میخوابد. برخی افراد، به علت تغییر ساعات کار خود، شب کار میکنند و روز استراحت مینمایند بنابراین مسأله خواب در این مورد نیز مطرح میگردد.   دانلود مجموعه مقالات رایگان روانشناسی در یک فایل zip حجم 23 مگابایت

مطالعه وضع سلامت افرادی که دارای مشاغل مختلف هستند مانند: رانندگان، پزشکان و کارگرانی که شب کارند، نشان داده است که جانشین شدن خواب روز به جای خواب شب، به هیچوجه به سلامت آنها ضرری نمیرساند، فقط کافی است که زمان اختصاصی خواب روز کافی بود. و شرایط لازم برای یک خواب کامل، مجتمع و فراهم باشد. ولی باید دانست که این مسأله فقط دربارهی اشخاص بالغ صادق است.

                                       

  • . stress
  • . behavioral medicine
  • . mental health
  • . Etkynson & Smyt

عادت به خوابیدن و بیدار شدن در ساعات معین، مسأله فوقالعاده مهمی است، این مسأله به شخص امکان میدهد که خیلی زود و بهتربخوابد. یک خواب راحت و کامل همیشه سند تضمین سلامت است. و شغل و حرفهی مطابق میل و سلیقه شرط مهم یک خواب عمیق و خوب است )پاولف ،5848(.

در احادیث و روایات نیز در مورد خواب و اهمیت آن بحث شده است: و در اینجا به چند از سخنان ائمه میپردازیم:

5ـ خصال : رسول خدا)ص( که فرمودند: زمین ننالد به درگاه پروردگارش مانند ناله از سه چیز: خون حرامی که بر آن ریخته شود. یا غسل از زنا که بر آن انجام شود، یا خواب بر آن پیش از اینکه خورشید برآید .

8ـ امام امیرالمؤمنان)ع( فرمودند: میان نماز مغرب و عشاء فقر آورد، و خواب پیش از برآمدن خورشید فقر آورد.

اهداف پژوهش

هدف کلی : هدف از پژوهش حاضر بررسی تأخیر چرخهی خواب بر سلامت روانی دانشجویان میباشد .

اهداف جزئی :

بررسی تفاوت ساعت بخواب رفتن در سلامت روانی دانشجویان  بررسی نقش ساعت بیدار شدن در سلامت روانی دانشجویان  بررسی نقش ساعت خواب شبانهروزی در سلامت روان دانشجویان

بررسی میزان سلامت روانی افرادی که هنگام بینالطلوین بیدارند و کسانیکه خواب هستند.

مقایسه میزان سلامت روانی دانشجویان گروه الهیات و گروه مهندسی  بررسی نقش خواندن نماز صبح در سلامت روانی دانشجویان

بررسی مقایسه سلامت روانی دانشجویان در تفاوت روزهایی که در بینالطلوعین بیدار هستند و روزهایی که خواب هستند .

 

روش پژوهش

پژوهش حاضر از نوع علّّی ـ مقایسهای یا پسرویدادی میباشد. در این طرح متغیر مستقل )چرخه خواب( و متغیر وابسته )سلامت روان( در نظر گرفته شده است.جامعه آماری در این پژوهش عبارتند از دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد که در نیمسال دوم سال تحصیلی 38-38  در این دانشگاه مشغول به تحصیل بودند .که حجم نمونه در این پژوهش 581 نفر بود. که به صورت روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای استفاده شده .81 دختر ،81 پسر که 51 نفر بیدار در بین الطلوعین و 51 نفر خواب در بین الطلوعین در هر گروه.حجم نمونه لازم برای هریک از گروهها طبق فرمول 81 نفر برآورد شده است .

در پژوهش حاضر ابزارهای به کار برده شده برای اندازهگیری متغیرهای سلامت روان )عزتنفس، افسردگی، رضایت از زندگی، اضطراب ،عملکرد اجتماعی و علائم جسمانی( عبارتند از : مقیاس عزتنفس روزنبرگ8 )5881(، مقیاس رضایت از زندگی داینر)5831(، پرسشنامه سلامت عمومی28(-(GHQ و پرسشنامه محقق ساخته خواب.

روش تجزیه و تحلیل دادهها

برای تحلیل دادهها از آمار توصیفی و نیز آزمونt  مستقل و تحلیل واریانس یک طرفه استفاده شده است .

 

تحلیل دادهها

تحلیل نتایج سؤال اول پژوهش

اطلاعات حاصل از مقایسه میزان سلامت روان و ساعت به خواب رفتن آزمودنیها

کسانی که بعد از ساعت 58 به خواب میروند نسبت به دو گروه دیگر از سطح علائم جسمانی کمتر) 81/1=M(، افسردگی بیشتر )58/8=M(، عملکرد اجتماعی پایینتر) 18/8=M( عزتنفس بالاتر) 85/48=M( و بالاخره سلامت روان پایینتری) 81/88=M( برخوردار بودند .همچنین کسانیکه قبل از ساعت 51 به خواب میروند نسبت به دو گروه دیگر میزان رضایت از زندگی بالاتری داشتند) 33/58=M( در مورد متغیر اضطراب هم کسانیکه بین ساعت 58-51 به خواب میروند نسبت به دو گروه دیگر میزان اضطراب کمتری را تجربه میکنند) 88/1=M(

                                       

6 .  Rosenberg-Esteem sclae

اما این تفاوتها در هیچیک از متغیرها بر اساس آزمون F از لحاظ آماری معنادار نمیباشد. پس میتوان گفت ساعت به خواب رفتن افراد در شببر سلامت روان آنها اثر قابل ملاحظهای نداشته است .

 

تحلیل نتایج سؤال دوم پژوهش

اطلاعات حاصل از مقایسه میزان سلامت روان و ساعت بیدار شدن آزمودنیها

مقایسه میانگین نمرات سلامت روان آزمودنیها بر اساس ساعت به خواب رفتن آنها نشان داد. کسانیکه قبل از ساعت 8 از خواب بیدار میشوند نسبت به دو گروه دیگر از سطح علایم جسمانی کمتر) 11/4=M( افسردگی کمتر) 38/8=M( اضطراب کمتر) 44/4=M(، اختلال در عملکرد اجتماعی کمتر) 18/8=M(، سلامت روان بالاتر) 18/53=M( و رضایت از زندگی کمتر) 51/58=M( برخوردار بودند. به طوریکه این تفاوتها در متغیرهای اختلال در عملکرد اجتماعی در سطح 58% و عزتنفس در سطح 114/1 و افسردگی در سطح 118/1 معناداری میباشد .بدین ترتیب ساعت بیدار شدن افراد بر وضعیت سلامت روانی آنها تأثیر دارد که این اثر در مورد متغیرهای عزتنفس، افسردگی و اختلال در عملکرد اجتماعی قابل ملاحظه میباشد .

تحلیل سؤال سوم  پژوهش

اطلاعات حاصل از مقایسه میزان سلامت و ساعت خواب شبانهروز آزمودنیها

مقایسه میانگین نمرات سلامت روان آزمودنیها بر اساس ساعت خواب شبانهروزی آنها نشان داد کسانیکه بیشتر از 3 ساعت میخوابند از نظر علائم جسمانی میانگین بالاتری)88/1=M( نسبت به دو گروه دیگر برخوردارند. و در متغیر اضطراب افرادی که کمتر از 8 ساعت میخوابند میانگینشان بیشتر) 81/8=M( از دو گروه دیگر. در متغیر عملکرد اجتماعی کسانیکه کمتر از 8 ساعت میخوابند میانگین بالاتر) 11/8=M( نسبت به دو گروه برخوردارند. در متغیر افسردگی کسانیکه بین 3-8 ساعت میخوابند میانگین بالاتر) 88/1=M( نسبت به دو گروه دیگر برخوردارند. در متغیر عزتنفس کسانیکه کمتر از 8 ساعت میخوابند میانگین عزتنفسشان بالاتر) 88/11=M( از دو گروه دیگر. در متغیر رضایت از زندگی میانگین گروهی که کمتر از 8 ساعت میخوابند بیشتر) 11/53=M( از دو گروه دیگر و در متغیر سلامت کل کسانیکه کمتر از 8 ساعت میخوابند از سلامت روان بالاتری میانگین) 81/88=M( برخوردارند. اما این تفاوتها در هیچ یک از متغیرها بر اساس آزمون F از لحاظ آماری معنادار نمیباشد. پس میتوان گفت ساعت خواب شبانه روز بر سلامت روان افراد اثر قابل ملاحظهای نداشته است .

تحلیل سؤال چهارم پژوهش

اطلاعات حاصل از مقایسه میزان سلامت روان و بیداری بین الطلوعین آزمودنیها

در پاسخ به سؤال چهارم پژوهش مبنی بر بیدار شدن در فاصله زمانی اذان صبح تا طلوع آفتاب بین افرادی که پاسخ همیشه، اغلباوقات ،گاهی، هرگز دادهاند از لحاظ متغیر اجتماعی با هم در سطح) 11/1p<( تفاوت دارند. کسانیکه هرگز بین الطلوعین بیدار نیستند میانگین علائم جسمانی کمتر) 18/1( از سه گروه دیگر و کسانیکه اغلب اوقات بیدار میشوند علائم جسمانی کمتر) 84/85(. در متغیر اضطراب کسانیکه اغلب اوقات بیدار میشوند میانگین بالاتر)11/8( نسبت به دو گروه )کسانیکه هرگز بیدار نمیشوند میانگین کمتر) 83/1( برخوردارند. در متغیر اختلال عملکرد اجتماعی کسانیکه همیشه در بین الطلوعین بیدارند بیشتر) 88/55( نسبت به دو گروه دیگر. کسانیکه همیشه بیدار میشوند در بین الطلوعین نسبت به سه گروه دیگر از نظر افسردگی در سطح بیشتری) 88/55( برخوردارند. و کسانیکه گاهی بیدار میشوند نسبت به سه گروه دیگر از نظر افسردگی در سطح کمتر) 88/8( برخوردارند. کسانیکه گاهی بیدار میشوند نسبت به سه گروه دیگر عزتنفس بالاتر)88/48( برخوردار است. و کسانیکه همیشه بیدار میشوند عزتنفس پایینتر)11/44( برخوردارند. گروهی که هرگز بیدار نمیشوند رضایت از زندگی بالاتر)83/53( و کسانیکه اغلب اوقات بیدار میشوند از لحاظ سلامت روان کل بالاتر)85/83( برخوردارند .

نتایج آزمون تعقیبی شفه نشان میدهد که تفاوتهایی بین متغیر عملکرد اجتماعی در گروههایی که همیشه در بین الطلوعین بیدارند در مقایسه کردن با سه گروه که اغلب و گاهی و هرگز بیدارند از سطح معنیداری برخوردارند .

تحلیل سؤال پنجم پژوهش

 

مقایسه میانگین نمرات سلامت روان آزمودنیها مبنی بر تأثیر بیداری در بین الطلوعین بین افرادی که پاسخ خیلی زیاد، کم، خیلیکم، بیاثر است دادهاند از لحاظ سه متغیر سلامت روان، عزتنفس، رضایت از زندگی در دو گروه تفاوت وجود دارد) 11/1p>(.

میانگین گروهی که تأثیر بیداری بین الطلوعین بر آنها کم بود از لحاظ جسمانی در سطح کمتر) 83/8=M( و گروهی که تأثیر بیداری بر روی آنها خیلی کم بوده عملکرد جسمانی بیشتر) 11/8=M(. کسانیکه تأثیر بیداری خیلی زیاد بوده اضطراب بیشتر) 33/8( نسبت به 4 گروه دیگر، گروهی که تأثیر بیداری بین الطلوعین زیاد برایشان اثر داشته از عملکرد اجتماعی بیشتر) 81/8=M( نسبت به 4 گروه دیگر، گروهی کهتأثیر بیداری بین الطلوعین کم اثر داشته از عملکرد اجتماعی کمتر) 88/8=M( نسبت به 4 گروه دیگر برخوردارند .

گروهی که )کسانیکه( بیداری بین الطلوعین تأثیرش کم بوده از افسردگی بیشتر) 85/8=M( نسبت به چهار گروه دیگر و کسانیکه بیداری بین الطلوعین تأثیرش خیلی زیاد بوده از عزتنفس بالاتر)14/18=M( برخوردارند .

کسانیکه بیداری بین الطلوعین تأثیرش خیلی کم بوده از عزتنفس کمتر)5/48=M( برخوردارند .

کسانیکه بیداری بین الطلوعین تأثیرش هرگز بوده از رضایت زندگی بیشتر) 8/88=M( برخوردارند.

کسانیکه بیداری بین الطلوعین تأثیرش خیلی زیاد از سلامت روان بیشتر) 88/88=M( نسبت به چهار گروه دیگر برخوردارند .

کسانیکه بیداری بین الطلوعین تأثیری اصلاً از سلامت روان کمتر)88=M( نسبت به چهار گروه دیگر برخوردارند .

تحلیل سؤال ششم پژوهش

بررسی مقایسهی افرادی که نماز صبح میخوانند و کسانی که نمیخوانند

مقایسه میانگین نمرات سلامت روان آزمودنیها مبنی بر قید داشتن نماز صبح بین افرادی که پاسخ خیلی زیاد، زیاد، کم، خیلی کم و اصلاً دادهاند در متغیر رضایت از زندگی در دو گروه تفاوت معنیداری وجود دارد.

کسانیکه اصلاً مقید به نماز صبح نیستند از رضایت زندگی بیشتر) 81/88=M( و از نظر عملکرد جسمی در سطح کمتر 81/4=M نسبت به چهار گروه دیگر برخوردارند .

کسانیکه اصلاً مقید به نماز صبح نیستند از عملکرد اجتماعی بالاتر) 31/55=M( افسردگی بیشتر) 51/8=M(

کسانیکه خیلی زیاد مقید به انجام نماز صبح هستند اضطراب کمتر 51/1=M و کسانیکه خیلی کم مقید اضطراب بیشتر 11/8=M  کسانیکه خیلی زیاد مقید به انجام نماز صبح افسردگی کمتر) 18/4=M( و عزتنفس بیشتر) 88/15=M(

و کسانی که اصلاً مقید به نماز صبح نیستند سلامت روان بیشتر) 81/81=M( و کسانیکه خیلی زیاد مقید به نماز صبح هستند سلامت روان کمتر) 3/88=M( برخوردارند .

و با توجه به این دادهها بین این سؤال مبنی بر اینکه چه مقدار به انجام نماز صبح مقید هستند بر اساس گزینههای خیلیزیاد، زیاد، کم ،خیلیکم و اصلاً دادهاند در متغیر رضایت از زندگی در دو گروه تفاوت معنیداری وجود دارد. در سطح) 11/1p<(.

سوال هفتم پژوهش

مقایسه میانگین متغیرهای سلامت روان بر اساس آزمون t مستقل

 

سطح معناداری مقدار t انحراف معیار میانگین تعداد متغیر گروه
 1/388  1/581  8/144  1/41  81 جسمی مهندسی
 4/538  1/14  18 الهیات
 1/183  -1/188  8/885  1/81  81 اضطراب مهندسی
 4/538  1/43  81 الهیات
 1/188  -8/855  4/881  8/48  81 اجتماعی مهندسی
 8/818  8/31  81 الهیات
 1/318  -1/848  1/513  1/88  81 افسردگی مهندسی
 8/188  1/83  81 الهیات
 1/581  -5/888  58/858  43/88  81 عزتنفس مهندسی
 54/818  41/58  81 الهیات
 1/318  -1/538  8/831  58/88  81 رضایت از زندگی مهندسی
     8/881  58/18  81   الهیات

 

با توجه به جدول فوق براساس مقایسه میانگینهای سلامت روان به وسیله آزمون t مستقل فقط بین متغیر اجتماعی بین دو گروه تفاوت معناداری وجود دارد به طوریکه گروه دانشجویان مهندسی با میانگین 48/8=M بالاتر از گروه دانشجویان الهیات قرار میگیرد و بین دیگر متغیرها تفاوت معناداری وجود ندارد.

 

آزمون تعقیبی شفه بین گروههای مورد مقایسه

 

سطح معناداری انحراف معیار میانگین وضعیت اعتقادی متغیرهای

سلامت روان

 1/55  5/848   ضعیف رضایت از زندگی

 

 

 

 

ضعیف متوسط
 1/88 خوب
  عالی
  خوب
عالی
بین 8 تا 3 ساعت
بیشتر از 3 ساعت

 

براساس جدول فوق نتایج آزمون تعقیبی شفه نشان میدهد که تفاوتهایی در متغیر رضایت از زندگی بین کسانیکه وضعیت اعتقادی متوسط دارند در مقایسه با سه گروه دیگر از سطح معنیداری برخوردار هستند.

 

بحث و نتیجهگیری

همانطورکه گفته  شد ، در زندگی و زندگی دانشجویی دورههایی است که فشارزاست و همینطور که گفته شد زمانهای خواب و بیداری هم در سلامت روان افراد نقش دارد و باعث اختلال جدی میشود. بر این اساس پژوهش حاضر به بررسی این مسأله پرداخته است که آیا چرخه خواب بر سلامت روان افراد تأثیر دارد و زمانهای خاصی بهتر برای خوابیدن و بیدار بودن وجود دارد که باعث شود روابط بین فردی، ویژگیهای  خاص و… پدیدار شده است را بهبود بخشد. نتایج پژوهش حاضر که به بررسی شش متغیر اساسی سلامت روان یعنی عزتنفس، افسردگی، اضطراب ،عملکرد اجتماعی، علائم جسمانی و رضایت از زندگی و همچنین متغیرهای خواب که تأثیر ساعت خواب بر تأثیر ساعت بیداری. تأثیر میزان ساعت خواب، تأثیر بیداری بین الطلوعین تأثیری که بیداری بین الطلوعین میگذارد تأثیر نماز صبح بر سلامت روان دارد پرداخته است مؤید اثربخشی این موضوع بود که در مورد بعضی از مؤلفهها این اثربخشی معنیدار است. در این فصل ابتدا نتایج مربوط به سؤالات پژوهش به طور خلاصه مطرح و سپس با استناد به پژوهشهای انجام شده قبلی که به تفضیل در فصل دوم آمده است، مورد بحث و تفسیر قرار میگیرد .

5ـ در ارتباط با متغیری که تأثیر ساعت خواب بر سلامت روان را بررسی کرد نتایج نشان داد تفاوت قابل ملاحظهای وجود نداشته است. ولی در مؤلفههای سلامت روان کسانیکه قبل از ساعت 51 به خواب میروند از رضایت زندگی بالاتر کسانیکه بین 58-51 میخوابند اضطراب کمتر 8ـ در ارتباط با متغیری که تأثیر سلامت بیداری بر سلامت روان را بررسی کرد، نتایج نشان داد ساعت بیداری بر مؤلفههای عزتنفس ،افسردگی و اختلال در عملکرد اجتماعی تفاوت قابل ملاحظه داشته است .

8ـ در ارتباط با متغیری که تأثیر میزان ساعت خواب بر سلامت روان بررسی کرد. نتایج نشان داد میزان خواب بر مؤلفههای سلامت روان تفاوت قابل ملاحظه داشته است .

4ـ در ارتباط با متغیری که تأثیر میزان بیداری بین الطلوعین بر سلامت روان بررسی کرد نتایج نشان داد از لحاظ متغیر اجتماعی تفاوت قابل ملاحظه داشته است .

1ـ در ارتباط با میزان تأثیراتی که دارد بیداری بین الطلوعین بر سلامت روان بررسی کرد نتایج نشان داد تفاوت قابل ملاحظهای نبوده است .

8ـ در ارتباط با تأثیراتی که نماز صبح بر سلامت روان بررسی کرده نتایج نشان داد تفاوت قابل ملاحظهای در متغیر رضایت از زندگی وجود دارد .

8ـ در ارتباط با تأثیراتی که خواب بر سلامت روان در گروه مورد مقایسه بررسی کرده نتایج نشان داد تفاوت قابل ملاحظهای نبود .

در ارتباط با متغیری که بیانگر تأثیر نماز صبح بر سلامت روان بود در پژوهش ما نشان داد که کسانی که خیلی زیاد مقید به انجام نماز صبح هستند افسردگی کمتر) 18/4=M( و عزتنفس بیشتر) 88/15=M( و همچنین کسانی که خیلی زیاد مقید به انجام نماز صبح بودهاند اضطراب کمتر) 51/1=M(.

در این زمینه پژوهشهای انجام شده در داخل کشور نشان دهنده آن است که خواندن نماز با افسردگی، اقدام به خودکشی و اضطراب در پژوهشهایی که توسط بحرینیان و ایلخانی)5831( که در رابطه با اقدام به خودکشی و پایبندی مذهبی به نماز نشان داده شد که 84% افراد اقدامکننده به خودکشی اصلاً نماز نمیخوانند .

در یک پژوهش دیگر جلیلوند)5831( که بررسی سلامت روان و پایبندی به تقلیدات دینی )نماز( نشان داد نمره کل GHQ با نماز 81% در تمام موارد تفاوت معنادار در سطح اطمینان 88% میباشد.

همچنین در پژوهشی موسوی و همکاران)5831( تحت عنوان رابطهی نحوهی به پاداری نماز با اختلال افسردگی نشان داد که در گروه کسانی که 8 ماه قبل از ابتلا به بیماری مورد مقایسه قرار گرفتند و نتایج اعلام شده وجود تفاوت کلی بین این دو گروه در ابعاد مذکور در ماههای قبل از شروع بیماری میباشد. همچنین رادفر و عروجی)5831( نقش نماز در اضطراب نشان داد که افرادی که نمره نماز بالاتری داشتند )توجه و پایبندی بیشتری نسبت به اقامه نماز( از اضطراب کمتری برخوردارند.

منابع فارسی:

ـ آندرویام، کرانتس) 5888(. زمینه روانشناسی تندرستی.

ـ باستانی) 5888(. اسلام و روانشناسی، ترجمه محمود هوشیم .

ـ گنجی) ،5835(. بهداشت روانی .

ـ شاملو)5838(. بهداشت روانی.

ـ هادیان) 5888(. عزتنفس احساس ارزشمندی، توانایی، اهمیت و کفایت

ـ منصورالسادات صادقی، دکتر محمدعلی مظاهری. اثر روزهداری بر سلامت روان )مجله روانشناسی، علمی ـ پژوهشی، سال نهم شماره8 پاییز34(.

ـ رضوانطلب)5818(. رؤیا از نظر دین و روانشناسی ـ شفیعآبادی، ناصری)5834(. نظریههای مشاوره و رواندرمانی.

ـ روحانی)5835(. فیزیولوژی اعصاب و غدد درونریز.

ـ حیدریابهری)5834(. برای خواب بهتر، کاوشی نو دربارهی آداب خوابیدن از نگاه اهل بیت)ع(

مقالات اولین همایش بینالمللی نقش دین در بهداشت روان. دانشگاه علومپزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران .

ـ دادستان، پریرخ)5838(. روانشناسی مرضی تحولی، تهران: انتشارات سمت .

ـ گراهام) 5831(. روانشناسی فیزیولوژیک ترجمه دکتر رجائی و صارمی.

 

 

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید
این مطلب مشابه را هم بخوانید :   انواع قواعد فقهی «امامیه»