دانلود پایان نامه

بررسی مقایسه ای خود پنداره بدنی و طرحواره جنسی و رضایتمندی زناشویی  در

زنان دچار اضافه وزن و عادی ساکن شهر تربت جام

سید قاسم فضایی [1]، سمانه ربیع زاده، علیرضا رجایی

 

چکیده

روش تحقیق این پژوهش ،کمّّی غیر آزمایشی با طرح پژوهش توصیفی، از نوع علّّی-مقایسه ای است. درراستای دستیابی به این هدف تعداد 141 نفر)37نفردچار اضافه وزن ،37نفر عادی( بر اساس نمونه گیری تصادفی از جامعه آماری )کلیه زنان 11 تا 73 ساله سطح شهر تربت جام ( انتخاب گردید. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه خود توصیف گری بدنی) PSDQ(، مارش و ردماین

)1991(، پرسشنامه طرحواره جنسی آندرسون و سیرانووسکی) 1994( ورضایتمندی زناشویی اینریچ) السون، 6001 (که از اعتبار و روایی بالا برخوردار هستند. .داده ها با استفاده از آزمون آزمون t گروه های مستقل جهت بررسی معناداری تفاوت میانگین ها دردو گروه زنان چاق و عادی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت .

نتایج آزمون نشان داد که بین خودپنداره بدنی زنان دچار اضافه وزن و عادی ساکن شهر تربت جام  تفاوت معناداری وجود دارد)03/0P<(، میانگین خودپنداره بدنی زنان عادی بالاتر از زنان دچار اضافه وزن بوده است .بدین صورت که زنان عادی از خودپنداره بدنی بهتری برخوردارند. همچنین بین طرحواره جنسی پرشور-رمانتیک زنان دچار اضافه وزن و عادی ساکن شهر تربت جام  تفاوت معناداری وجود دارد)03/0P<( میانگین طرحواره جنسی پرشور -رمانتیک زنان عادی بالاتر از زنان دچار اضافه وزن بوده است، بین طرحواره جنسی صریح–راحت زنان دچار اضافه وزن و عادی ساکن شهر تربت جام تفاوت معناداری وجود دارد)03/0P<( میانگین طرحواره جنسی صریح–راحت زنان عادی بالاتر از زنان دچار اضافه وزن بوده است، بین طرحواره جنسی خجالتی – محتاط زنان دچار اضافه وزن و عادی ساکن شهر تربت جام تفاوت معناداری وجود ندارد)03/0P<( میانگین طرحواره جنسی خجالتی– محتاط زنان دچار اضافه وزن بالاتر از زنان عادی بوده است.بین رضایتمندی زناشویی زنان دچار اضافه وزن و عادی ساکن شهر تربت جام  تفاوت معناداری وجود دارد)03/0P<(میانگین نمرات زنان عادی بالاتر از زنان دچار اضافه وزن بوده است.

کلید واژه ها : خود پنداره بدنی، طرحواره جنسی ، رضایتمندی زناشویی ،زنان دچار اضافه وزن.

 

 

مقدمه

امروزه اضافه وزن و چاقی به شکل اپیدمی جهانی در آمده است، تا جایی که سازمان جهانی بهداشت واژه “Globosity” را برای آن در نظر گرفته است. در ایران نیز در سالهای اخیر شیوع چاقی به طور قابل توجهی افزایش یافته بطوری که بیش از 30 درصد زنان ومردان 63 تا 19 ساله کشورمان به اضافه وزن و چاقی مبتلا هستند. وبعضی از مطالعات نشان داده اند در افراد چاق شیوع اختلالات روانی، جسمانی  درمقایسه با جمعیت عمومی به طور معنی داری بالاتر است.

از آنجایی که تصور فرد از خودش بر نحوه رفتار وی تاثیر می گذارد گمان می رود که طرحواره جنسی بر فرایند پردازش اطلاعات جنسی و همچنین هدایت رفتار جنسی تاثیر بگذارد. همچنین برخی پژوهشها نشان داده اند که مسائل جنسی از لحاظ اهمیت در ردیف مسائل درجه اول یک زندگی زناشویی قرار می گیرد.رضایتمندی زناشویی تاثیر بسزایی بر ساز وکار خانواده و سلامت جسمی و روانی اعضای آن می گذارد.

رضایتمندی زناشویی حالتی است که طی آن زن و شوهر از ازدواج با یکدیگر و با هم بودن احساس شادمانی و رضایت دارند .

معتقد است که رضایت از روابط جنسی، معمولا یکی از عوامل مهم خوشبختی در زندگی زناشویی تشخیص داده شده است. اسناد پژوهشی نیز نشان داده که رضایتمندی زناشویی بیش از هر چیز به عامل سازگاری جنسی برای شوهران و عامل همسازی برای زنان مربوط می شود. در تحقیقات خود نشان دادند که افراد چاق که اختلال پرخوری داشته در دوران کودکی و نوجوانی به احتمال بیشتری از خود ارزشیابی منفی، افسردگی والدین، اختلال افسردگی اساسی، مشکلات رفتاری و آسیبهای عمدی  عمدی به خود رنج می برند .

از طرفی تحقیقات نشان داده است که اضافه وزن بر میزان خودپنداره بدنی زنان و رضایت زناشویی خود معرف به مراکز کاهش وزن تاثیر منفی گذاشته و از این متغیر ها تاثیر می پذیرد. همچنین سازمان جهانی بهداشت نیز خانواده را به عنوان عامل اجتماعی اولیه در افزایش سلامت و بهزیستی معرفی نموده است. پژوهشهای مختلف نیز به این امر اشاره کرده اند که زندگی سعادتمندانه موجب می شود افراد شادتر، با نشاط تر و سالمتر زندگی کنند. از اینرو مطالعه رضایت زناشویی و ابعاد مختلف آن ازجمله روابط جنسی و طرحواره های جنسی به جهت تاثیری که بر بهداشت روانی افراد دارد از اهمیت زیادی برخوردار است .

طرحواره های نقش جنسیتی مجموعه ای از تداعی های مرتبط با جنسیت است که زمین اصل پردازش اطلاعات را براساس جنسیت نشان می دهد. بعنوان مثال زنان در فرهنگ ما پذیرفته اند که درباره تمایلات جنسی خود در زندگی زناشویی کمتر صحبت کنند و نارضایتی خود را کمتر ابراز دارند. طرحواره را اینگونه تعریف می نماید که مفهومی است در روانشناسی شناختی که به بررسی این نکته می پردازد که افراد چگونه می اندیشند، چگونه دراک و پردازش می کنند و چگونه اطلاعات را به یاد می آورند. طرحواره چارچوب دانش  کلی فرد درباره یک موضوع خاص است. طرحواره جنسی رابطه نزدیک با خود پنداره دارد. طرحواره جنسی بعنوان تعلیم شناختی ابعاد جنسی فرد تعریف شده که این طرحواره از تجارب قبلی فرد نشات گرفته و شامل گرایش های جنسی، رفتارهای جنسی و بازنمایی شناختی هویت جنسی فرد را دربر می گیرد.

مدتهاست که مطالعات نشان داده اند شرایط پزشکی خاص نظر چاقی می تواند سلامت جنسی را تحت تاثیر قرار دهد . عزت نفس پایین و به دنبال آن تصویر بدنی ضعیف شکل گرفته در این افراد می تواند روی سلامت جنسی آنان تاثیر منفی بگذارد. مشکلات جنسی ناشی از چاقی در مردان بیشتر از زنان شناخته شده است. زنان که از چاقی رنج می برند دارای تصویر بدنی ضعیفی از خودشان هستند خود را برای همسرشان جذاب نمی دانند و بنابراین تمایل دارند که به هر دلیل کمتر به فعالیت جنسی بپردازند و رضایت زناشویی آنان تحت تاثیر قرار خواهد گرفت و بطور کلی میزان عزت نفس، نگرش مثبت و همدلی همراه با ارضای جنسی بهتر و کاملتر و احساس شادکامی مرتبط شناخته می شود و روابط جنسی و ابراز محبت سازگاری زناشویی را بالا می برد.

هدف کلی این تحقیق بررسی مقایسه ای خود پنداره بدنی، طرحواره جنسی و رضایتمندی زناشویی افراد می باشد. برای دستیابی به این هدف پژوهشی به مقایسه این متغیرها در زنان دچار اضافه وزن و زنان عادی ساکن در شهر تربت جام  می پردازیم. برهمین اساس فرضیات زیرمطرح شده است:

  1. 1. بین خودپنداره بدنی زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد .
  2. بین طرحواره جنسی پرشور– رمانتیک در زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد.
  3. بین طرحواره جنسی صریح- راحت در زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد.
  4. 4. بین طرحواره جنسی خجالتی– محتاط در زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد.
  5. 3. بین رضایتمندی زناشویی در زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه های فرعی پژوهش نیز به شرح ذیل تبیین شده اند:

  1. 1. بین خودپنداره بدنی زنان دچار اضافه وزن و عادی باتوجه به تحصیلات تفاوت معناداری وجود دارد.
  • بین طرحواره جنسی و مولفه های آن در زنان دچار اضافه وزن وعادی باتوجه به تحصیلات تفاوت معناداری وجود دارد.
  • بین رضایتمندی زناشویی و مولفه های آن در زنان دچار اضافه وزن و عادی باتوجه به تحصیلات تفاوت معناداری وجود دارد.

بنابراین اگر بپذیریم طرحواره جنسی در رابطه زناشویی و مساله رضایت همسران در پشت پرده نهفته هستند و بر ماهیت و کارکرد رابطه زناشوییتاثیر می گذارد،آیا در افراد چاق و لاغر، با توجه به ظاهری که دارند و خود توصیف گری مختلفی که دارند و همچنین در طرحواره جنسی و رضایتمندی زناشویی آنان تفاوت وجود دارد یا خیر؟ مواد و روش  ها:

طرح پژوهش حاضر، توصیفی، از نوععلی – مقایسه ای است. جامعه ی آماری تحقیق حاضر را کلیه زنان 11 تا 73 ساله ساکن شهر تربت جام که در شش ماهه اول سال 1790-91 به مرکز رژیم درمانی شهر تربت جام مراجعه کردند تشکیل می دهند. روش نمونه گیری در تحقیق حاضر نمونه گیری تصادفی می باشد و برای تعیین حجم نمونه نیز از جدول مورگان استفاده گردید. برای انتخاب اعضای دچار اضافه وزن که دچار اضافه وزن ) BMI بالاتر از 63( باشند به مرکز رژیم درمانی شهر تربت جام مراجعه و با توجه به اینکه مراجعات شش ماهه اول سال 96 تعداد 97 نفر بوده طبق جدول مورگان حجم نمونه 37 نفر می باشد و برای انتخاب نمونه های عادی نیز از میان زنان شهر به طور تصادفی 37 نفر که اضافه وزن نداشتند انتخاب گردیدند.

ابزارهای اندازه گیری:

– پرسشنامه خود توصیف گری بدنی) PSDQ(: مارش و ردماین)1991( نسخه اولیه ای از PSDQ  که شامل 1 خرده مقیاس خود پنداره بدنی می شد را توسعه دادند. تجزیه وتحلیل اجزای مختلف این پرسشنامه، ارزیابی پایایی و تجزیه و تحلیل عاملی، به 11 خرده مقیاس فعلی، متشکل از 9 جزء ویژه خودپنداره بدنی: قدرت، فعالیت بدنی، استقامت بدنی ،آمادگی بدنی، لیاقت ورزشی، هماهنگی، سلامتی، ظاهر بدن و انعطاف پذیری و دو جزء کلی: خودپنداره بدنی عمومی و عزّّت نفس عمومی منجر شد.

این پرسشنامه دارای 43 ماده 1 گزینه ای در طیف لیکرت می باشد. شیوه نمره گذاری به این ترتیب است که به گزینه غلط=1، تقریباً غلط=6، بیشتر غلط است تا درست=7، بیشتر درست است تا غلط=4، تقریباً درست=3 و درست=1 امتیاز تعلق می گیرد، به منظور نمره گذاری این پرسشنامه امتیازات هر یک از عبارات باهم جمع و نمره کل و میانگین هر زیر مقیاس محاسبه می شود. عبارات) 1، 11، 13، 19، 66، 63، 69، 70، 77، 79، 41 و 43( به طور معکوس نمره گذاری می شوند.

مارش و همکاران) 1991( به نقل از ریسمانچیان و همکاران) 1711( در تحقیقی جهت ارزیابی اعتبار   ساختاری و نزدیکی و همخوانی بین ابعاد مختلف پرسشنامه خود توصیف گری بدنی) PSDQ(، از تجزیه و تحلیل چند عاملی استفاده کردند .

ریسمانچیان،گلپرور و کامکار)1711( ضریب آلفای پرسشنامه را در بازه سنی 13 تا 39 سال در متغیرهای فعالیت بدنی، هماهنگی و تحمل 19/0 و عامل ظاهر، انعطاف پذیری و تندرستی 11/0، در متغیر چربی بدن و خود پنداره بدنی کلی 90/0، ورزش 94/0، قدرت 96/0 و عزت نفس کلی33/0 به دست آورده اند. نتایج این تحلیل حمایت مناسبی از اعتبار ساختاری خود پنداره بدنی و چندین بُُعد مهم آن، فراهم آورد. و در مجموع ضریب آلفای   10/0  برآورد شد.

پرسشنامه طرحواره جنسی زنان:این مقیاس طرحواره جنسی زنان از 30 صفت تشکیل شده است. آزمودنی باید در یک مقیاس لیکرت 3 درجه ای) از اصلاً 0 تا خیلی زیاد 1 ( مشخص سازد که هر یک از این صفات تا چه حد وی را توصیف کند و در شخصیت او نمودار و از آنجایی که افراد بطور آزادانه در مورد مسائل جنسی خود صحبت می کنند 64صفت بعنوان ماده های پرکننده در این آزمون به کار رفته اند تا ماهیت ویژگی اصلی مورد ارزیابی از دیدآزمودنیها پنهان بماند و این آزمون دارای 61 ماده اصل و سه زیر مقیاس پر شور – رمانتیک، صریح و راحت، خجالتی، محتاط است .

– شیوه نمره گذاری: 61 عبارت مقیاسی طرحواره جنسی زنان) جسور،هوشیار، با محبت، روشن فکر، کم رو، رک گو،تحریک کننده، محافظه کار، خجالتی، رک، رمانتیک، خجالتی، با تجربه، صریح، بلند نظر، تحریک پذیر، خودآگاه، بی ریا، غیر جدی ،محتاط، پر شور، گرم، بی تجربه،غیر رمانتیک، افشاگر، با احساس ( می باشد و 64 عبارت دیگر عبارات پر کننده هستند که به منظور پنهان کردن ماهیت واقعی ویژگی مورد ارزیابی از آنها استفاده شده است .

روایی و پایایی:با توجه به همبستگی معنادار بین نمرات مقیاس طرحواره جنسی زنان با مقیاسهای ارزیابی نگرش و رفتارهای جنسی، روایی همگرای این آزمون اثبات می شود. ضریب آلفای کرونباخ زیر مقیاس پرشور – رمانتیک 11/0، صریح – راحت 33/0 و خجالتی – محتاط 11/0 و ضریب آلفای کل مقیاس 16/0 گزارش شده است .

پرسشنامه رضایتمندی زناشویی اینریچ:این مقیاس توسط السون)6001( تجدید نظر شد و شامل 4 خرده مقیاس 73 عبارتی است که می تواند بعنوان یک ابزار تحقیق از جمله رضایت زناشویی، ارتباطات و حل تعارض  و تحریف آرمانی استفاده گردد.

روش نمره گذاری:پرسشنامه بصورت 3 گزینه ای واز نوع لیکرت می باشد و نحوه نمره گذاری بعضی از سوالات بصورت مستقیم و بقیه بصورت معکوس می باشد و در نهایت با جمع زدن امتیازات همه عبارات نمره رضایت زناشویی محاسبه می شود .

حداقل نمره 73 و حداکثر نمره 133 می باشد .

ویژگیهای روان سنجی:پرسشنامه زوجی اینریچ توسط السون و امی السون در سال 6001 بر روی 63301 زوج متاهل اجرا شد و  ضریب آلفای برای خرده مقیاس های رضایت زناشویی، ارتباطات و حل تعارض و تحریف آرمانی به ترتیب 11/0 ،10/0، 14/0،

17/0، و اعتبار باز آزمایی پرسشنامه برای هر خرده آزمون به ترتیب 11/0 ،11/0، 90/0 ، 96/0 بوده است.

روش آماری و تجزیه و تحلیل داده ها:

در تجزیه و تحلیل توصیفی داده ها از شاخصهای مرکزی و پراکندگی آمار توصیفی مانند میانگین و انحراف استاندارد و برای تحلیل داده ها و مقایسه متغیرهای آزمون از روش آزمون آزمون t گروه های مستقل و واریانس یکطرفه و تعقیب توکی  استفاده می شود .

یافته ها:  پژوهشگر در ابتدا به مقایسه میانگین و انحراف استاندارد متغیرهای مستقل پژوهش خود پنداره بدنی ،طرحواره جنسی و رضایتمندی زناشویی زنان دچار اضافه وزن و عادی  می پردازد.

جدول شماره1: مقایسه میانگین و انحراف استاندارد مولفه خود توصیف گری بدنی در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی

همان طور که در جدول شماره1مشاهده می شود میانگین نمره خودپنداره بدنی زنان عادی) 44/131( بیشتر از زنان دچار

متغیر                    گروه ها           دچار اضافه وزن              عادی

شاخص های مرکزی میانگین انحراف   استاندارد میانگین انحراف استاندارد پرشور- رمانتیک 97/67 11/1 39/71 11/1 صریح –راحت 93/64 03/1 69/71 11/7 خجالتی – محتاط 33/71 04/3 46/61 33/1

ضافه وزن) 31/167(می باشد.

 

  جدول شماره 6 : مقایسه میانگین و انحراف استاندارد طرحواره جنسی در دو گروه  زنان دچار اضافه وزن و عادی

با توجه به یافته های جدول شماره6 مشاهده می گردد که بالاترین  میانگین نمرات طرحواره جنسی پرشور و رمانتیک

)39/71 (در زنان عادی می باشد وبه ترتیب میانگین طرحواره جنسی خجالتی – محتاط)33/71( در زنان دچار اضافه وزن بالاتراز زنان عادی می باشد  ومیانگین نمرات  طرحواره صریح –راحت)  69/71(زنان عادی بالتر از زنان دچار وزن می باشد . محقق نیز به منظور بررسی تفاوت های بین میانگین در مراحل بعدی با ابزارهای آماری مناسب به تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه ها می پردازد.

جدول شماره 7 : مقایسه میانگین و انحراف استاندارد طرحواره جنسی در دو گروه  زنان دچار اضافه وزن و عادی

 

با توجه به یافته های جدول شماره7 مشاهده می گردد که بالاترین  میانگین در بین زنان دچار اضافه وزن وعادی مربوط به مولفه  رضایت زناشویی زنان عادی) 04/71( می باشد و به ترتیب مولفه تعارضات ،ارتباطات در زنان عادی بیشترین میانگین را نسبت به زنان دچار اضافه وزن دارند.

میانگین  نمرات رضایت زناشویی کل در زنان عادی) 13/164( بالاتر از میانگین زنان دچار اضافه وزن) 19/17( می باشد .

استنباط داده ها: در این قسمت، محقق با استفاده از ابزارهای آماری مناسب برای این پژوهش «آزمون t گروه های مستقل .

تحلیل واریانس یک طرفه» و تعقیب توکی به بررسی معناداری تفاوت میانگین ها در دو گروه ،در غالب فرضیه ها می پردازد.

فرضیه 1 : بین خودپنداره بدنی  دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد.

جدول شماره 4: نتایج حاصل از آزمون t گروه های مستقل جهت بررسی معناداری تفاوت میانگین هایخودپنداره بدنی  در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی

 

از جدول شماره 4می توان به این نتیجه دست یافت که ارزش t محاسبه شده در خصوص بررسی معناداری بین میانگین های خودپنداره بدنی  در سطح 03/0>p در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار شده است، پس با اطمینان 93/0 فرض صفر رد و فرض پژوهش تایید می گردد. به عبارت دیگر تفاوت بین میانگین های خودپنداره بدنی  در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار شده است. میانگین نمرات خودپنداره زنان عادی) 44/131( بالاتر از زنان دچار اضافه وزن) 31/167(بوده است.

فرضیه 2 : بین طرحواره جنسی پرشور – رمانتیک  در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد.

جدول 3: نتایج حاصل از آزمون t گروه های مستقل جهت بررسی معناداری تفاوت میانگین هایطرحواره جنسی پرشور – رمانتیک  در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی

 

از جدول شماره 3 می توان به این نتیجه دست یافت که ارزش t محاسبه شده در خصوص بررسی معناداری بین میانگین های طرحواره جنسی پرشور – رمانتیک  در سطح 03/0>p در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار شده است، پس با اطمینان 93/0 فرض صفر رد و فرض پژوهش تایید می گردد.. به عبارت دیگر تفاوت بین میانگین های طرحواره جنسی پرشور – رمانتیک  در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار شده است. همچنین میانگین نمرات طرحواره جنسی پرشورورمانتیک در زنان عادی)39/71 ( بالاتر از زنان دچار اضافه وزن)97/67( بوده است.

فرضیه 3: بین طرحواره جنسی صریح – راحت   در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد.

جدول شماره 1: نتایج حاصل از آزمون t گروه های مستقل جهت بررسی معناداری تفاوت میانگین هایطرحواره جنسی صریح – راحت   در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی

 

از جدول شماره 1 می توان به این نتیجه دست یافت که ارزش t محاسبه شده در خصوص بررسی معناداری بین میانگین های طرحواره جنسی صریح –راحت در سطح 03/0>p در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار شده است، پس با اطمینان 93/0 فرض صفر رد و فرض پژوهش تایید می گردد. به عبارت دیگر تفاوت بین میانگین های طرحواره جنسی صریح – راحتدر دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار شده است. همچنین میانگین نمرات طرحواره جنسی صریح – راحتدر زنان عادی)69/71( بالاتر از زنان دچار اضافه وزن) 93/64(بوده است.

فرضیه 4 : بین طرحواره جنسی خجالتی – محتاط در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد.

جدول شماره3:  نتایج حاصل از آزمون t گروه های مستقل جهت بررسی معناداری تفاوت میانگین های طرحواره جنسی خجالتی – محتاط در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی

 

از جدول شماره 3 می توان به این نتیجه دست یافت که ارزش t محاسبه شده در خصوص بررسی معناداری بین میانگین های طرحواره جنسی خجالتی – محتاطدر سطح 03/0>p در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار نشده است ،پس با اطمینان 93/0 فرض صفر تایید و فرض پژوهش رد می گردد. به عبارت دیگر تفاوت بین میانگین های طرحواره جنسی خجالتی–محتاط در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار نشده است. همچنین میانگین نمرات طرحواره جنسی خجالتی – محتاط در زنان دچار اضافه وزن) 33/71( بیشتر  از زنان عادی)46/61( بوده است.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   برتری جویی

فرضیه 5بین رضایتمندی زناشویی  در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد.

جدول شماره1: نتایج حاصل از آزمون t گروه هـای مستقل جهـت بررسی تفاوت بین میانـگین های رضایتمندی زناشویی در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی

  دانلود مجموعه مقالات رایگان روانشناسی در یک فایل zip حجم 23 مگابایت

سطح معناداری درجه آزادی ارزش t متغیر
 0/000  144  13/33 رضایت زناشویی
 0/000  144  14/94 ارتباطات
 0/000  144  11/91 تعارضات
 0/000  144  3/30 تحریف آرمانی
 0/000  144  61/31 کل

 

با نگاهی به جدول شماره1 می توان استنباط نمودکه ارزشt محاسبه شده درخصوص بررسی معناداری تفاوت بین میانگین های رضایتمندی زناشویی و مولفه رضایت زناشویی، ارتباطات ،تعارضات  و تحریف آرمانی در سطح 03/0>p در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد پس با اطمینان 93% فرضیه صفر رد و فرضیه پنجم پژوهش تایید گردید. با توجه به میانگین ها، بالاترین  میانگینِ رضایتمندی زناشویی،مربوط به رضایت زناشویی زنان عادی) 13/164( می باشد.

فرضیه فرعی 1 : بین خودپنداره بدنی در دوگروه زنان دچار اضافه وزن و عادی با توجه به تحصیلات تفاوت معناداری وجود دارد.

جدول شماره9 : نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل واریانس یک طرفه جهت بررسی معناداری تفاوت بین میانگین های خودپنداره بدنی در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی با توجه به تحصیلات

طبق داده های جدول شماره 9 ملاحظه می شود که ارزش F محاسبه شده در سطح 03/0>p معنادار است لذا با احتمال 93درصد فرض صفر رد می شود و فرض پژوهش تایید می گردد بعبارتی دیگر نتیجه گرفته می شود که بین خودپنداره  بدنی با توجه به میزان تحصیلات تفاوت معناداری وجود دارد.

به منظور بررسی تفاوت بین میانگین نمرات خودپنداره بدنی باتوجه به میزان تحصیلات از آزمون تعقیبی توکی استفاده می شود .

جدول شماره10 : نتایج حاصل  از آزمون تعقیبی توکی جهت بررسی معناداری تفاوت بین میانگین های خودپنداره بدنی در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی با توجه به تحصیلات

پایین تر از دیپلم دیپلم   بالاتر از دیپلم   گروه ها

 

متغیر ها

انحراف استاندارد میانگین انحراف استاندارد میانگین انحراف استاندارد میانگین
 77/03  177/19  73/37  146/66  74/73  111/94 خودپنداره بدنی

 

جدول شماره 11:توصیف میانگین و انحراف استاندارد خودپنداره بدنی درزنان دچار اضافه وزن و عادی با توجه به تحصیلات

 

طبق داده های جدول شماره10 می توان نتیجه گرفت که تفاوت میانگین ها ی نمرات خودپنداره بدنی در بین میزان تحصیلات بالای دیپلم و دیپلم درسطح  03/0>p و بالای دیپلم و زیر دیپلم درسطح 03/0>p معنادار گردیده است و باتوجه به جدول شماره11،بالاترین میانگین مربوط به تحصیلات بالاتر ازدیپلم) 94/111( می باشد و به ترتیب دیپلم) 66/146(و پایین تر از دیپلم) 19/177( می باشد.

فرضیه فرعی2 : بین طرحواره جنسی و مولفه های آن در دو گروه زنان دچار اضافه وزن وعادی با توجه به تحصیلات تفاوت معناداری وجود دارد.

جدول شماره16: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل واریانس یک طرفه جهت بررسی معناداری تفاوت بین میانگین های طرحواره جنسی و مولفه های آن در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی با توجه به تحصیلات

پارامترهای تحلیل واریانس مجموع مجذورات درجه آزادی میانگین مجذورات ارزشF سطح معناداری متغیر

پرشور- رمانتیک 33/1011 6 61/301 11/1 006/0 صریح –راحت 63/171 6 719/16 93/3 007./0 خجالتی – محتاط 31/46 6 61/63 16/0 37/0

  • طبق داده های جدول شماره16ملاحظه می شود که ارزش F محاسبه شده درطرحواره جنسی پرشور- رمانتیک و صریحراحت در سطح 03/0>p معنادار است لذا با احتمال 93درصد فرض صفر رد می شود و فرض پژوهش تایید می گردد بعبارتی دیگر نتیجه گرفته می شود که بین طرحواره جنسی پرشور- رمانتیک و صریح –راحت با توجه به میزان تحصیلات تفاوت معناداری وجود دارد .اما ارزش F محاسبه شده درطرحواره جنسی خجالتی – محتاط در سطح 03/0>p معنادار نشده است لذا با احتمال 93درصد فرض صفر تایید می شود و فرض پژوهش رد می گردد بعبارتی دیگر نتیجه گرفته می شود که بین طرحواره جنسی خجالتی– محتاط  با توجه به میزان تحصیلات تفاوت معناداری وجود ندارد.

به منظور بررسی تفاوت بین میانگین نمرات طرحواره جنسی پرشور- رمانتیک و صریح –راحت باتوجه به میزان تحصیلات از آزمون تعقیبی توکی استفاده می شود .

  • جدول شماره17 : نتایج حاصل از آزمون تعقیبی توکی جهت بررسی معناداری تفاوت بین میانگین های طرحواره جنسی پرشور- رمانتیک و صریحراحت در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی با توجه به تحصیلات

 

 

 

پایین تر از دیپلم دیپلم   بالاتر از دیپلم   گروه ها

متغیر ها

انحراف استاندارد میانگین انحراف استاندارد میانگین انحراف استاندارد میانگین
 10/67  70/66  1/16  63/16  3/11  77/31 پرشور- رمانتیک
 3/67  69/70  1/37  61/93  3/41  77/46 صریح –راحت

جدول شماره14: توصیف میانگین و انحراف استاندارد طرحواره جنسی پرشور- رمانتیک و صریح –راحت در زنان دچار اضافه وزن و عادی با توجه به تحصیلات

 

طبق داده های جدول شماره17 می توان نتیجه گرفت که تفاوت میانگین های نمرات طرحواره جنسی پرشور- رمانتیک تنها در بین میزان تحصیلات بالای دیپلم و دیپلم درسطح 03/0>p معنادار گردیده و باتوجه به جدول شماره14بالاترین میانگین مربوط به بالاتر از دیپلم) 31/77(می باشد.

همچنین طبق داده های جدول شماره14میتوان نتیجه گرفت که تفاوت میانگین های نمرات طرحواره جنسی صریح –راحت در بین میزان تحصیلات بالای دیپلم و دیپلم  درسطح  03/0>p  و بالای دیپلم و زیر دیپلم معنادار گردیده و باتوجه به جدول 4 شماره14 بالاترین  میانگین در طرحواره  جنسی صریح –راحت مربوط به بالاتر از دیپلم) 46/77 (می باشد.

فرضیه فرعی 3 : بین رضایتمندی زناشویی در دو گروه زنان در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی با توجه به تحصیلات  تفاوت معناداری وجود دارد.

جدول شماره13 : نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل واریانس یک طرفه جهت بررسی معنا داری تفاوت بین میانگین ها ی رضایتمندی زناشویی در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی   با توجه به تحصیلات

متغیر پارامترهای تحلیل واریانس مجذوراتمجموع  درجه آزادی مجذوراتمیانگین  ارزشF سطح معناداری رضایت زناشویی 64/1303 6 16/337 19/16 000/0 ارتباطات 16/307 6 91/731 74/3 000/0 تعارضات 91/331 6 91/739 07/3 001/0 تحریف آرمانی 17/614 6 71/176 76/10 000/0 کل 04/11130 6 06/3973 73/16 000/0

 

طبق داده های جدول شماره13 ملاحظه می شود که ارزش F  محاسبه شده در رضایتمندی زناشویی و مولفه های آن  در سطح 03/0>p معنادار است لذا با احتمال 93درصد فرض صفر رد می شود و فرض پژوهش تایید می گردد بعبارتی دیگر نتیجه گرفته می شود که بین  رضایتمندی زناشویی و مولفه رضایت زناشویی، ارتباطات ،تعارضات  و تحریف آرمانی با توجه به میزان تحصیلات تفاوت معناداری وجود دارد.

به منظور بررسی تفاوت بین میانگین نمرات رضایتمندی زناشویی و مولفه های آن باتوجه به میزان تحصیلات از آزمون تعقیبی توکی استفاده می شود.

جدول شماره11 : نتایج کسب شده از آزمون تعقیبی توکی جهت بررسی معناداری تفاوت بین میانگین های رضایتمندی زناشویی و مولفه های آن در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی  با توجه به تحصیلات

 

جدول شماره13: توصیف میانگین و انحراف استاندارد  رضایتمندی زناشویی و مولفه های ان دردو گروه زنان دچار اضافه وزن  و عادی  با توجه به تحصیلات

 

طبق داده های جدول شماره11 می توان نتیجه گرفت که تفاوت میانگین های نمرات رضایتمندی زناشویی کل در بین میزان تحصیلات بالای دیپلم و دیپلم وهمچنین بالای دیپلم و زیر دیپلم در سطح  03/0>p معنادار گردیده و با توجه به جدول شماره 13 بالاترین  میانگین رضایتمندی زناشویی کل مربوط به سطح تحصیلات بالاتر از دیپلم) 1/111 (می باشد.

همچنین طبق داده های جدول شماره13میتوان نتیجه گرفت که تفاوت میانگین های نمرات مولفه رضایت زناشویی، ارتباطات

،تعارضات و تحریف آرمانی در بین میزان تحصیلات بالای دیپلم و دیپلم و همچنین بالای دیپلم و زیر دیپلم درسطح  03/0>p  معنادار گردیده است.

باتوجه به جدول شماره13و با مشاهده میانگینهای کسب شده بالاترین میانگین درمولفه های رضایتمندی زناشویی به ترتیب مربوط به مولفه رضایت زناشویی) 1/111( تعارضات) 34/70 ( ارتباطات) 36/70 ( در سطح تحصیلات بالاتر از دیپلم می باشد.

بحث و نتیجه گیری

پژوهش حاضر به منظور مقایسه ی میزانخود پنداره  بدنی و طرحواره جنسی و رضایتمندی زناشویی در زنان دچار اضافه وزن و عادی ساکن شهر تربت جام بودواطلاعات حاصل از این پرسشنامه ها با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل گردیدو این نتایج حاصل شد:

فرضیه ی اول تحقیق حاضر بدین گونه صورت بندی شد: بین خودپنداره بدنی زنان دچار اضافه وزن و زنان عادی تفاوت معناداری وجود دارد .با توجه به تجزیه و تحلیل در فصل چهارم و نتایج جدول شماره4  فرضیه اول پژوهش تایید شد. یعنی تفاوت بین میانگین های خودپنداره بدنی در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار شده است.و با توجه به ظاهر میانگین ها ،میانگین خودپنداره بدنی در زنان دچار اضافه وزن نسبت به زنان عادی پایین تر است. نتیجه حاصل از این فرضیه با تحقیقیات پیشین همسو است. تحقیقاتی نظیر :

بلینوو همکاران)6001(، اسکلار)6001(،کش و همکاران)6004(و پاشا، نادری و اکبری)1713(، تیگمن)6004(، استیس و شاو)6006(، هانگ و همکاران) 6009(،  برون و همکاران)  6009،  ترزسنیوسکیو همکاران)6009(، به نقل در؛ بایلی و ریکاردلی)6010(؛ گروگان، موث و کش)1999(، دانیل وبریج)6010(،کش و همکاران)1993(، مینتز و کاشوبک)1990(و تحقیقات تیگمن)6004(، استیس و شاو)6006( نیز از نظر متغیرهای تحقیق بین رضایت بدنی و اضافه وزن رابه معنادار گزارش نموده اند.بلینو و همکاران)6001( به بررسی ارتباط بین نگرانی بی مورد در مورد تصویر بدنی و اختلالات شخصیت پرداختند .

نمونه این مطالعه را افرادی تشکیل می دادند که درخواست عمل جراحی زیبایی داده بودند. نتایج حاکی از این بود که ارتباط مستقیمی بین علائم اختلال شخصیت نمایشی و مرزی و نگرانی بی مورد در مورد تصویر بدنی وجود دارد .شه)6009( در مطالعه خود کاهش تصویر ذهنی از بدن را با چاقی مرتبط دانست. در تبیین نتایج این فرضیه با توجه به  یافته های پیشین  پژوهش  می توان گفت رضایت از تصویر بدنی در بین جوانان مستلزم رضایت از 3 عامل بدنی می باشد: تناسب اندام و زیبایی ظاهری، سلامت بدنی، پاکیزگی-بهداشت و زیبایی پوست و در نهایت توانایی کنترل وزن به طوری که نارضایتی از این تصویر بدنی پیامدهایی چون اضطراب، افسردگی، انزوای اجتماعی، اختلالات روانی، تضعیف خود پنداره و عزت نفس را در پی خواهد داشت .یکیازمهمترین عواملی که در افراد چاق باعث افزایش نارضایتی آنها از ظاهر خود می شود، نگاههای تحقیر آمیز و فرق گذاشتن بین آنها و دیگران است که آنها در زندگی روز مره خود تجربه می کنند. تصویر بدنی منفی، سازه ای است که در مشکلاتی نظیر افسردگی، چاقی و طیف خوردن بیمارگونهدیده می شود. این طیف، ترکیبات متفاوت و درجاتی از پرخوری افراطی و اشکال زیان بخشی از کنترل وزن، نظیر رژیم های محدودکننده و وادار کردن خود برای برگرداندن غذا را دربر دارد بر اساس مطالعات انجام شده، بین اختلال تصویر بدنی و عملکرد کلی روانشناختی ضعیف، همبستگی بالایی وجود دارد. در واقع تصویر بدنی منفی می تواندپیامدهای نامطلوب روانشناختی، مانند خوردن بیمارگونه، افسردگی، اضطراب اجتماعی، عملکرد جنسی ضعیف و عزت نفس پایین را به همراه داشته باشد. بنابراین، درمان تصویر بدنی منفی، هدفی بسیار مطلوب می باشد .

فرضیه دوم بیان می دارد: بین طرحواره جنسی پرشور– رمانتیک در زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد. با توجه به تجزیه و تحلیل صورت گرفته و نتایج جدول شماره 3 فرضیه دوم پژوهش تایید شد و یعنی تفاوت بین میانگین های طرحواره جنسی پرشور – رمانتیک  در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار شده استو با توجه به ظاهر میانگین ها این طرحواره جنسی در   زنان عادی نسبت به زنان چاق بیشتر بهره می گیرند.

براساس فرضیه سوم: بین طرحواره جنسی صریح- راحت در زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد. با توجه به تجزیه و تحلیل جدول شماره1  فرضیه سوم پژوهش تایید شد و یعنی تفاوت بین میانگین های طرحواره جنسی صریح- راحت  در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار شده است.و با توجه به ظاهر میانگین ها این طرحواره جنسی در زنان عادی نسبت به زنان  دچار اضافه وزن بیشتر بهره می گیرند.

طبق فرضیه چهارم:  بین طرحواره جنسی خجالتی –محتاط در زنان دچار اضافه وزن و عادی تفاوت معناداری وجود دارد. با توجه به تجزیه و تحلیل در فصل چهارم و نتایج جدول شماره3  فرضیه سوم پژوهش رد شد، یعنی  تفاوت بین میانگین های طرحواره جنسی خجالتی–محتاط در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار نشده است.و با توجه به ظاهر میانگین ها  این طرحواره جنسی در زنان عادی نسبت به زنان دچار اضافه وزن  کمتر بهره می گیرند. نتایج حاصل از این فرضیه ها با تحقیقیات پیشین همسو است، تحقیقاتی نظیر بم) 1917(،پارسانژاد) 1711(،اندرسن و سیرانووسکی)1994(، کرافورد وانگر) 6004(، خمسه ای) 1713(،دانیل و بریج) 6010(، شه)6009(، کش و همکاران)6004(، تیگمن)6004(، استیس و شاو)6006(، جکتداروویلیامز)6004(، لارسکیو و همکاران)6011(   طرحواره جنسی بعنوان تعلیم شناختی ابعاد جنسی فرد تعریف شده است، این طرحواره ها از تجارب قبلی فرد نشات گرفته و طیف وسیعی از جمله گرایشهای جنسی، رفتارهای جنسی و بازنماییهای شناختی هویت جنسی فرد را در بر می گیرند. نارضایتی از تصویر بدنی پیامدهایی چون اضطراب، افسردگی، انزوای اجتماعی ،اختلالات روانی، تضعیف خود پنداره و عزت نفس را در پی خواهد داشت .

فرضیه چهارم بیان می دارد :  که بین رضایتمندی  زناشویی در زنان دچار اضافه وزن و عادی  تفاوت معناداری وجود دارد. با توجه به تجزیه و تحلیل جدول  شماره1  فرضیه چهارم پژوهش تایید شد و یعنی  تفاوت بین میانگین های رضایتمندی  زناشویی در دو گروه زنان دچار اضافه وزن و عادی معنادار شده است.و با توجه به ظاهر میانگین ها رضایتمندی  زناشویی در زنان عادی نسبت به زنان دچار اضافه وزن  بیشتر بهره می گیرند . نتیجه حاصل از این فرضیه با تحقیقیات پیشین همسو است. تحقیقاتی نظیر وینچ) 1934(، گلدان) 1931(، به نقل از حسینی و اسودی) 1733(، به نقل از داراشانی و محمود آبادی )1713(. ترزیسنوسکی و همکاران )6009( بر این باور است که رضایت مندی زوجی  انطباق بین وضعیت موجود و وضعیت مورد انتظار است، یعنی انطباق بین انتظاراتی که فرد از زندگی زناشویی دارد و آنچه در زندگی خود تجربه می کند  فهیمی)6006( مهمترین عامل و شاخص تعیین کننده ی کیفیت از دو اجرا، رابطه ی بین زن و شوهر و رضایت مندی زوجی می داند و براین باور است که رابطه ی زناشویی رضایتبخش، تأثیر زیادی بر بهداشت روان و رشد شخصیتی زوجین دارد. رابطه معناداری بین رضایت از زندگی ،نگرش نقش جنسی و عزت نفس در دانشجویان دارای تصویر بدنی پایین و بالا اشاره نموده همچنین سیسارز و همکاران) 6001( اشاره دارند داشتن اضافه وزن بر رضایتمندی زناشویی تاثیر منفی دارد، همخوانی دارد وبطور کلیداشتن اضافه وزن بر خود پنداره بدنی تاثیر منفی دارد و مواردمنفی ایجادشده ناشی از چاقی همچون خودپنداره منفی،کاهش عملکرد جنسی و پیدایش تعارضات بین همسر رضایتمندی زناشویی زنان دچار اضافه وزن تاثیر منفی خواهد گذاشت.

پیشنهادات:

به محققان بعدی توصیه می گردد:

  • اجرای این تحقیق در سایر جوامع و مقایسه نتایج حاصل با یکدیگر.
  • اجرای این تحقیق با دامنه سنی گسترده تر
  • بررسی ارتباط بین راهبردهایِ مقابله ای و بروز اضافه وزن در افراد مبتلا به اختلالات خُُلقی و اضطرابی.
  • بررسی ارتباط بین اضافه وزن بعد از زایمان و عزت نفس و افسردگی زنان.
  • بررسی ارتباط بین طرح واره های ناسازگار و کیفیت زندگی زنان دچار اضافه وزن.
  • بررسی ارتباط بین سلامت روانی ، طبقه ی اجتماعی و اقتصادی و اضافه وزن در زنان
  • اثربخشی مداخلات شناختی-رفتاری برکاهش وزن  زنان دچار اضافه وزن  منابع:

اوحدی، بهنام).1710(. تمایلات و رفتارهای جنسی، چاپ دوم، اصفهان: مؤلف، صفحات 70-11.

بختیاری، مریم) .1739( .بررسی اختلالات روانی در مبتلایان به اختلال بدشکلی بدنی. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علوم پزشکی ایران، انستیتو روانپزشکی تهران .

برازنده، ه) .1714( . بررسی رابطه معیارهای ارتباطی بر طرحواره های ناسازگار اولیه با سازگاری زناشویی . پایان نامه کارشناسی ارشد ) چاپ نشده( ، دانشگاه فردوسی مشهد.

بساک نژاد، سودابه؛غفاری، مجید).1711( رابطه بین ترس از بدریختی و اختلالات روان شناختی در دانشجویان، مجله علوم رفتاری، دوره 1، ش 6: 113-139

بلوریان، زهره) 1711(. اختلال عملکرد جنسی و برخی عوامل مرتبط با آنان در زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر سبزوار. فصلنامه باروری و ناباروری – صفحات 130-117.

بلیک، رید؛ هارولدسن، ادوین) .1731(. طبقه بندی مفاهیم در ارتباطات، ترجمه: مسعود واحدی، چاپ اول ،تهران: سروش.

بوریسینکو، جوان) .1731(.جلوه های زندگی یک زن، ترجمه ی منیژه بهزاد،. چاپ اول، تهران: انتشارات توتیا )تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی : بی تا( .

بهروان، حسین) .1790(. عوامل اجتماعی مرثر بر شدت اختلال هویت جنسی، مجله علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد. ص 43-19.

منابع انگلیسی:  

Andersen,B.L.,& Cyranowski,J.M.(1994).Woman sexual selfschema. Journal of Personality and Social.

image among Australian adolescents      Abbott, Bree D. & Barber, Bonnie L. (2010) , Body Image, 7:22Embodied image: Gender differences in functional and aesthetic body -.13

Abdollahi, Panteha & Mann, Traci. (2001) Eating Disorder symptoms and Body Image concerns in Iran: Comparisons

between Iranian Womwn in Iran and in America, International Journal of Eating Disorde,30:259-.862

Abu Ali. RM, Al Hajeri RM, Khader YS, Ajlouni KM.(2009). Factor associated with sexual dysfunction in Jordanianwoman

and their sexual attitudes. Ann Saudi Med.  29(4):270-.4

Ackevman M.D.(1995).ent ve du ction yo the special section on con tempav avy issu cs in human sexuaLity:veseavchand

pvactice.youvnal of cons cLting cli nicaLand psy chology, 63-859-.168

Own AppearancessAkiba, Daisuke(1998). , The Journal of social Psychology, 138(4):539Cultural Variations in Body Esteem: How Young Adults in Iran and the United states View Their -.045

 

Alanko,Katrin. Santilla , Pekka. Harlaar . Nicole (2003) « The Association Between Childhood Gender Atypical Behavior and Adult Psychiatric Symptoms is Moderated by Parenting Style» , Springer Science + Business Media, LLC.

Albrecht, et al. (1987).”Social Psychology”, Englewood Cliffs and New Jersey: Prentice-Hall, Inc.  

[1] fazaee1355@yahoo.com . سرخس – زندان مرکزی 1

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید