تعریف نرخ بهره

 واژۀ Interest در لغت به معنی بهره و ربح به­کار می­رود (توانایان­فرد، 1385) و در اصطلاح، پرداختی است که در ازای استفاده از وجوه به­کارگرفته شده، در تولید سرمایه انجام می­شود و در واقع قیمتی است که وام گیرنده بابت استفاده از پول وام دهنده می­پردازد (فرهنگ، 1384). و به صورت درصدی از پول یا وجوه قابل استقراض بیان می­شود(زمانی­فرهانی،1371). طبق این تعریف، پول همانند هر کالایی دارای ارزش و قیمتی است که قیمت خدمات آن را بهره گویند (تفضیلی، 1366).  در واقع بهره، قیمتی است که وام­گیرنده بابت استفاده از پول وام­دهنده می­پردازد.

هرگاه مبلغی پول برای مدت معینی به وام داده شود مبلغی که وام‌گیرنده در آینده به وام‌دهنده می‌پردازد، بیش از مبلغ دریافتی اولیه خواهد بود. این پرداخت اضافی یا نرخ بهره را می‌توان به‌صورت نسبت مابه‌التفاوت مبلغ بازپرداخت در پایان یک دوره معین به کل پول دریافتی بیان کرد. بدین ترتیب، هرگاه 100 ریال وام داده شود و در پایان یک سال 105 ریال دریافت گردد، نرخ بهره سالانه برابر 5 درصد خواهد بود (کردبچه، 1391).

اقتصاددان‌های کلاسیک معتقدند، نرخ بهره تحت تأثیر نیروهای بازار در نقطه­ای قرار می­گیرد که میزان سرمایه­گذاری به آن نرخ، با میزان پس‌انداز به همان نرخ برابر می­شود. به اعتقاد آنها نرخ بهره توسط عرضه پس‌انداز و تقاضا برای سرمایه­گذاری مشخص می­شود. تقاضا برای سرمایه‌گذاری، تابع غیر مستقیم نرخ بهره است. زمانی‌که نرخ بهره بالا رود، در شرایط برابر، مقدار مورد تقاضا برای سرمایه­گذاری کاهش می­یابد و بالعکس، با کاهش نرخ بهره مقدار مزبور افزایش پیدا می­کند. از طرف دیگر فرض می­شود که پس‌انداز تابع مستقیم نرخ بهره است؛ یعنی با افزایش نرخ بهره حجم پس‌انداز افزایش یافته و با کاهش نرخ بهره مقدار پس‌انداز کم می­شود. زمانی‌که عرضه پس‌انداز با تقاضای سرمایه‌گذاری برابر شود، نرخ بهره تعادلی به‌دست می­آید (تفضیلی، 1366).

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تأثیرات پولشویی بر بخش مالی اقتصاد

جان مینارد کینز در نظریه تعیین درآمد، تعیین نرخ بهره تعادلی را براساس برابری پس­انداز و سرمایه­گذاری ندانسته و می­گوید: عرضه و تقاضا برای پول، نرخ بهره را تعیین می­کند. وی بهره را به‌عنوان پرداخت برای عدم نقدینگی، مورد توجه قرار داده است (محتشم­دولتشاهی، 1379).

ساختار زمانی نرخ بهره عبارت است از رابطه میان نرخ بهره پرداختی بر یک قرضه و تعداد سال‌هایی که بعد از اتمام آن، فرد می­تواند قرضه را بفروشد.  با فرض نگاه‌داری اوراق قرضه برای یک یا دو سال، اگر افرادی بخواهند برای دو سال سرمایه­گذاری کنند، می­توانند اوراق قرضه دو ساله خریداری کنند؛ یا در مرحله اول اقدام به خرید اوراق قرضه یک ساله کرده و سپس در شروع سال بعد دوباره این عمل را تکرار کنند. در اینجا نرخ بهره، مهم‌ترین عامل مؤثر در تصمیمات افراد است. اگر افراد، انتظار افزایش نرخ بهره در آینده را داشته باشند، اوراق قرضه یک‌ساله را انتخاب می‌کنند. در حالت عکس، اگر نرخ بهره اوراق قرضه دوساله، بیشتر از اوراق قرضه یک‌ساله باشد، خریدار اوراق قرضه دوساله را ترجیح خواهد داد(قره­باغیان، 1372).

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید