دانلود پایان نامه

تعیین اثر بخشی شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش وسوسه افراد  مبتلا به اختلال مصرف مواد.

 

حسن منصوری1، علیرضا رجایی2

 

 

چکیده

 

هدف از این پژوهش بررسی اثر بخشی شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی )MBCT( بر کاهش وسوسه  افراد دچار سوء مصرف مواد بود. طرح پژوهش از نوع شب  آزمایشی، بها اسهتدادا از پهآش آزمهو  – په  آزمهو  دو گروهی) آزمایش و کنترل(  و جامع  آماری، مردا  مبتلا ب  اختلال مصرف مواد در مرکز اجتماع درما  مدار مشهدد )TC( در سال 2932،ک  از مآا  آندا 22 ندر با استدادا از روش نمون  گآهری در دسهترا انت خها  و بها اسهتدادا از جایگزینی تصادفی ب  دو گروا آزمایش و کنترل تقسآم شدند. گروا آزمایش دا جلس  آموزش دریافت کردنهد. ابهزار گردآوری اطلاعات پرسشنام  عقاید وسوس  انگآز (CBQ) بک  بودک  قبل و بعد از پژوهش از آزمهودنی هها گرفته  شد. دادا ها با استدادا از روش کوواریان  تجزی  و تحلآل شد. نتایج پژوهش نشا  داد، بآن نمرات گهروا کنتهرل و آزمایش در متغآر وسوس  مصرف مواد در پآش آزمو  و پ  آزمو  تداوت معنا داری وجود داشت)20/2 <p(، په  درما  مؤثر بودا است.

با توج  ب  نتایج این پژوهش می توا  گدت ک  از درما  شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی)MBCT(  می تهوا  بهرای درما  اختلال اعتآاد استدادا نمود.

کلید واژه ها:  درما  شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی )MBCT(، وسوس ، اختلال مصرف مواد.

 

مقدمه

اعتآاد عبارتست از وابستگی ب  موادی ک  تکرار مصرف آ  با کمآت مشخص و در زماندای معآن از نظر مصرف کننهدا رهروری بودا و دارای این  ویژگآداست: ایجاد وابستگی جسمانی ) فآزیولهوییکی( ، ایجهاد وابسهتگی فکهری )روانشهناختی( ، پآهدایش پدیهدا تحمل9 در بد  نسبت ب  مواد مصرفی، ب  دست آورد  مادا ی مورد نآاز ب  هر شهکل و طریهم ممکهن  و تهثثآر مخهر  بهر مصهرف کنندا، خانوادا و اجتماع ]بزمی ،2932[. در طب جدید ب  جای کلم  اعتآاد، وابسهتگی به  دارو   به  کهار مآهرود که  دارای همها  مددومی دقآم تر و صحآح تراست مددوم این کلم  آ  است ک  انسا  بر اثر کاربرد نوعی مادا شآمآایی از نظرجسهمی و  روانهی به  آ  وابستگی پآدا مآکند ب  طوریک  بر اثر دستآابی و مصرف دارو احساا آرامش و لذت ب  او دست مآدهد درحالآک  نرسهآد  دارو  ب  خماری، دردهای جسمانی و احساا ناراحتی و عدم تامآن دچار مآشود]توحآدی،2932[.

عوارض بسآار جدی اعتآاد بر سلامت فرد، زندگی خانوادگی، اقتصاد، امنآت و رشهد فرهنگهی جامعه  بسهآار عمآهم و گسهتردا است. مدار توسع،  برهم خورد  ثبات سآاسی و تددید روند دموکراسی از عوارری است ک  به  معلهل اعتآهاد منتسهب مهی شهود  ]درگاهی، صددری و اصغریا،  2933[.

                                             

  دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد تربت جام ، گروه روانشناسی ، تربت جام ، ایران  hassan.mansouri90@yahoo.com- 1 دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد تربت جام ، گروه روانشناسی ، تربت جام ، ایران rajaei@iautj.ac.ir2

3 -Tolerance

یکی از تجرب  های وابستگی ب  مواد، وسوس 2 است ]آنتو 2، موآک9 و لاتام4، 2331[ ک  به   عنهوا   یهک  مددهوم  کلآهدی  درتهداوم وابستگی، سوء مصرف و عود نقش دارد ]کآلنو فورتمن1،2331[ . با وجود توج  زیادی ک  ب  مددوم وسوسه  در سهال ههای اخآهر شدا است، اما هنوز ب  عنوا  یک مددوم ناشناخت  و مبدم باقی ماندا است. وسوس  ب  تمایل مصهرف مهواد اطهلای مهی شهود  و به  معنی خواستن، تکان  ها، تمایلات، نآاز یا اجبار برای مصرف دانست  اند. وسوس  تجرب  خودآگاا تمایل ب  مصرف مهواد اسهت  ]بهک 1 ،2932[. هالآکاا وسوس  برای مصرف کوکائآن را چنآن توصآف کردا است: ح  شدید و مزاحمی ک  تمرکز را دچار مشکل مهی کند، با عملکرد مداخل  کردا و فرد را ب  طورشدید و حاد دچار آشدتگی می کند و فعالآت بعدی و متعاقب را کنترل مهی کنهد. به  طور خلاص  وسوس  یک مآل مدرط مقاومت ناپذیر بهرای مصهرف یهک مهادا اسهت که  رفتهار جسهتجو ی دارو را اجبهار مهی کنهد ]هالآک 3،2331[.

سازما  جدانی بدداشت،وسوس  را ب  عنوا  زیر بنهای شهروع وابسهتگی به  مهواد ، از دسهت داد  کنتهرل و عهود دانسهت  اسهت ]رحمانآا  ،مآرجعدری و حسنی،2930[. البت  برخی بررسی ها در ده  ههای 2312 و 2332نشها  دادا انهد وسوسه  مقدمه  عهود نآست و لزومث منجر ب  عود نمی شود]تآدانی3،2332؛دراموند22،2222[. ب  هر حال این بررسی ها ارتباط وسوس  با رفتهار وابسهتگی ب  مواد را ندی نمی کنند. برای روشن شد  این مطلب ک  وسوس  ب  چ  صورت با عود در ارتباط است و منجر ب  آ  می شود گدت  اند: «با توج  ب  رابط  مآا  هآجا  ها)وسوس ( و شناخت)سوگآری توج ( می توا  گدت ک  حالت های هآجانی می توانند تمرکز و توج  را تعدیل نمودا، فرایندهای توج  نآز می توانند فرآیندهای هآجانی را تعدیل نمایند. همچنآن سوگآری توج  نسبت ب  نشان  های مربوط ب  مواد، عود و وسوس  را تعدیل می کند» ]فرانکن22 ،2229[.

بک بآن دو مددوم وسوس  و مآل تمایز قائل شدا است و از نقط  نظر او وسوس  بر تمایل ب  مصرف مواد مخدر اطلای مهی شهود در حالی ک  اصطلاح مآل افراطی ب  فشار یا تحریک درونی برای ب  عمل درآورد  وسوس  ب  کار می رود. ب  طهور خلاصه  وسوسه  بها خواستن همراا است و مآل با انجام داد ، مآل مرحل  ابزاری وسوس  است. زمانی ک  فرد برای ایستادگی در مقابهل امآهال احسهاا ناتوانی می کند، امآال را می توا  ب  عنوا  اجبارها در نظر گرفت، چرا ک  وسوس  و امآال گرایش دارندک  خودآیند باشند و ممکهن است خودمختار و آمران  شدا و علی رغم سعی فرد در فرونشانی و محو آ  ها، باقی بمانند. در اینجا می توا  گدهت اصهطلاح اجبهار برای توصآف وسوس  ها و مآل ها مناسبترین است. اجبارها ب  طور ویژا در اختلال وسواسی اجباری دیهدا مهی شهوند. رفتهار ههای اعتآادی برخی خصوصآات مشاب  این اختلال را دارا هستند. در این اختلال فرد فشار زیادی را برای ارتکا  اعمال تکراری ب  منظور کنار زد  بعلی از وقایع تددید کنندا، تجرب  می کند ]بک،2932[.

وسوس  نشا  دهندا مآل بسآار قوی )در ارتباط با اثرات غآر دارو شناختی تعدیل آگاهی( برای تعدیل سریع آگاهی اسهت . وسوسه  ها و تمایلات غآر قابل کنترل، در طول درما  و بعد از آ  ب  دلآل ماهآت رجعت کنندا خود، عامل مدمی در عدم موفقآت درمها  و بازگشت هستند و اغلب حتی پ  از دورا های طولانی مدت ترک، موجب بازگشت می شوند. بنابراین وسوسه  مددهومی کلآهدی در تداوم وابستگی، سوء مصرف و بازگشت است و آموزش نحوا مقابل  با وسوس  ب  بآمار، یکی از اهداف مدم درما  اسهت ]کهارول، رانزویل و کلر22، 2332؛ ، ؛ ؛ تآدانی29،2332؛ مک کی24، 2333[.

روش های درمانی متداوتی برای درما  وابستگی ب  مواد وجود دارد. ب  نظر می رسد در حال حارر بآشترین تثکآد روی درمها  های نگددارندا باشد و در این روش ها از انواع داروهای مخدر و غآر مخدر استدادا می شود. مرور مطالعات گذشت  نشا  مهی دههد ک  اثر بخشی درما  های نگددارندا دارویی، بدو  مداخل  های روانی اجتماعی به  علهت تثکآهد صهرفا دارویهی، موفقآهت چنهدانی

                                              

  • craving
  • Anton
  • Moak
  • Latham

5-Killen

6-Fortmann

  • -beck
  • – Halikas

9-Tiffany

  • – Drummond
  • – Franken
  • -Carrol, Rounsaville, keller
  • – Tiffany
  • – McKey

نداشت  است. ب  نظر می رسد بسآاری از معتادانی ک  تحت درما  قرار می گآرند، دچار عود می شوند ]دباغی،اصغر نژاد فرید،عاطفوحآد ،و بوالدری، 2931[.

در موج سوم روا  درمانی ها ک  ب  روا  درمانی های پست مدر  معهروف هسهتند، عقآهدا بهر ایهن اسهت ک ه  شهناخت هها  و هآجانات را باید در بافت مددومی ایدا ها در نظر گرفت. ب  همآن دلآل، ب  جای رویکردهایی مانند درمها  شهناختی – رفتهاری که  شناخت ها و باورهای نا کارآمد را اصلاح کردا تا هآجانات و رفتارها اصلاح شود، در این جا ب  بآمار آموزش دادا می شود ک  درگام اول هآجانات خود را بپذیرد و زندگی در “اینجا و اکنو ” از انعطاف پذیری روا  شناختی بآشتری برخوردار شود، به  همهآن دلآهل در این درما  ها فنو  شناختی- رفتاری سنتی را با ذهن آگاهی2 ترکآب می کنند ]هآز و لوما و باند ،2221[. ذهن آگاهی عبارتند از مجموع  ای از فنو  و تکنآک ها ک  از طریم آندا ب  شرکت کنندگا  آموزش دادا می شود ک  چگون  افکار و احساسهات خهود را بدو  داوری و قلاوت در مورد آندا بپذیرند، آگاهی و حلور ذهن بآشتری داشت  باشند و با دیدگاا وسآع تری افکارشا  را در نظهر بگآرند و رابط  غآر متمرکز با محتوای ذهنی خود داشت  باشند. حرکت سادا بازشناسی افکار در این روش می توانهد آزمهودنی را از واقعآت تحریف شدا آزاد کند، اغلب باعث بصآرت شدا و احساا ارادا و کنترل بآشتر زندگی را ب  وجود می آورد ]سگال، ویلآهامز و تآزدل2،2222[. کابات – زین9)2333( ذهن آگاهی را ب  این صورت تعریف می کند:”توج  ب  طریقی خاص معطوف ب  هدف، در زما  حال و بدو  داوری”.

درما  شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی )MBCT(، نوعی شآوا ی درما  است ک  ب  طور روز افزو  مورد استدادا قرار می گآرد .این درما  مراجع را قادر می سازد ک  بدو  قلاوت در مورد تجاربش آ  ها را درک کند، همچنآن با ب  چالش کشهآد  و پهذیرش باورها و احساساتش روابط خود را با دیگرا  تغآآر دهد، گرچ  در این راا ممکن است سهختی هها و دشهواری ههای فراوانهی وجهود داشت  باشد اما در حال حارر یکی از مناسب ترین و موفم ترین روش های موجود در درما  ب  شمار می رود]کرین4،2932[.

آموزش ذهن آگاهی شامل س  مولد  است:

  1. 2. رشد آگاهی از طریم یک روش شناسی نظام دار ک در برگآرندا تمرین های رسمی ذهن آگاهی )وارسی بهد ، نشسهتن در حالت مراقب  و حرکت هوشآاران ( و تمرین های غآر رسمی ذهن آگاهی )گسترش آگاهی در هر لحظ  از زندگی روزمرا( است .
  2. 2. چارچو نگرشی خاص، این چارچو با مدربانی، کنجکاوی و ررایت از بود  در زما  حال مشخص می شود که  همهراا بها آشکار سازی تجار  است. این اعمال هم ب  صورت اندیشمندان  در رمن اجرا و تمرین پرورش می یابند و ب  طور خهود انگآخته  از عمل فرد نشثت می گآرند .
  3. 9. درک درست از آسآب پذیری بشر ک این مسثل ابتدا از طریم آموزش های شنآداری و سپ  از طریم جستجوی اعتبهار آ  ها از طریم مشاهدا مستقآم فرایند تجرب  در عمل طی تمرین های ذهن آگاهی رشد می یابد. ما از طریم این فرایندها می آمهوزیم گرچ  رنج قسمتی از تجرب  ماست اما راا هایی وجود دارد ک  ما می توانآم الگوهای عادت شدا جدیدی را جدهت ایجهاد، افهزایش و تعمم در آ  یاد بگآریم ]کرین ،2932[.

رویکرد کابات – زین برای درما  سوء مصرف مواد شامل وارسی بدنی، فن آگاهی از بد  و یکسری از تغآآرات عمهدی را در بهر می گآرد ک  در آغاز بر کل بد  و سپ  بر هر بخش از بد  در یک شآوا بدو  داوری متمرکز مهی شهود  ]کابهات – زیهن ،2332[. ذهن آگاهی ک  توسط کابات – زین ب  وجود آمدا و توسط محققا  متعدد دیگر تعدیل شدا، معمولا در گروا ههایی متشهکل از 22 تا 92 شرکت کنندا آموزش دادا می شود. معمولا شرکت کنندگا  هدت  ای یک بار برای تقریبا 2 ساعت ب  مهدت 1 تها 22 هدته   ملاقات می شوند. از آ  ها انتظار می رود ک  تکنآک های ذهن آگاهی را 0 تا 1 روز و هر روز 40 دقآق  ای تمهرین کننهد )اگرچه  برخی از محققا  تمرین تکلآف منزل را تا 22 دقآق  در روز کهاهش دادا انهد، بهدو  اینکه  اثربخشهی آ  از بهآن بهرو د(. ] ریبهل ، گریسا، 1 برینارد و روزنویگ1، 2222، ب  نقل از کاظمآنی،2933[.

                                             

1-Mindfulness

  • -Segal, Williams, Teasdale
  • – Kabat-Zinn

4-Crane

5-Reibel, D. K

6-Greeson, J. M

7-Brainard, G. C & Rosenweig, S

ذهن آگاهی مبتنی بر پیشگیری از عود)MBRP(، یک بست  آموزشی درمهانی اسهت که  بهرای ممانعهت از عهود سهوء مصهرفکنندگا  مواد توسط مارلات و گورد [1] )2330( طراحی شدا است. از ذهن آگاهی ب  عنهوا  تکنآکهی جدهت مقابله  بها امآهال نآهز استدادا می شود. مثلا از استعارا ” موج سواری بر امآال2” برای تشویم مراجع جدت ” پشت سر گذاشتن ” امآال استدادا می شهود و اینک  ب  مآل بدو  آنک  تسلآمش شود اجازا دهد تا بگذرد. علاوا بر ایهن پآشهگآری از بازگشهت )عهود(، از ذههن آگهاهی جدهت آموزش این مطلب استدادا می کند ک  امآال را نمی توا  نابود کرد بلک  مهی کوشهد تها مشهاهدا و پهذیرش امآهال را در مراجعها  پرورش دهد ] بائر ،2229[. فآروز آبادی) 2933( در پژوهشی با ههدف  اثربخشه ی تکنآکدها ی هوشه آاری فراگ آهر اندصهال ی و توجه   برگردانی در مآزا  وسوس  ی مصرف مواد واحتمال لغزش در بآمارا  مرد وابست  ب  مواد مخدر ب  ایهن نتآجه  رسهآدند که  ههر دو روش در کاهش وسوس  ی مصرف مواد ومآزا  لغزش در آزمودنآدای وابست  ب  مواد مخدر موثر بودند. تکنآکدای هوشه آاری فراگ آهر اندصالی در مقایس  با تکنآکدای توج  برگردانی دارای اثربخشی بآشتری بودند. )12 % در مقابهل 93%). مسهلل  اصهلی در تحقآهم مورد نظر این می باشد ک  تا چ  مآزا  رویکرد شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر روی متغآرکاهش وسوس  تثثآر گذار است؟ هدف از این پژوهش، تعآآن اثر بخشی شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش وسوس  گرایش ب  مصرف مهواد ،افراد مبتلا ب  اختلال مصرف مواد بود.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   داستان در آموزش فلسفه به کودکان

    دانلود مجموعه مقالات رایگان روانشناسی در یک فایل zip حجم 23 مگابایت

 

روش پژوهش

جامع  آماری در این پژوهش مردا  مبتلا ب  اختلال مصرف مواد در مرکز اجتماع درما  مدار مشدد )TC( در سال 2932 مهی باشد. پرسشنام  های مورد نظر در بآن 222 ندر از این افراد توزیع شد و از مآا  آ  ها 42 ندر ک  با متغآر های مورد نظر پهژوهش هم خوانی بآشتری داشتند با استدادا از روش نمون  گآری در دسترا انتخا  شدند و ب  دو گروا کنترل و آزمایش تقسهآم شهدند .

در حآن انجام پژوهش 22 ندر از گروا آزمایش و 22 ندر از گروا کنترل  بنا ب  دلایل مختلف مثل ترخآص شد ، بهی انگآزگهی و…  خارج شدند. در ابتدا آزمودنآدا قبل از اعمال متغآر مستقل ب  وسآل  پرسشنامه های عقاید وسوسه انگیز بک(CBQ) [2] مهورد سنجش قرار گرفتند تا با مقایس  نمرات پآش آزمو  و پ  آزمو  مآزا  اثر بخشی ایهن روش ارزیهابی شهود. ایهن پرسشهنام  یهک مقآاا خودسنجی است ک  عقاید مربوط ب  وسوس  مواد را می سنجد]بک،2339[ و دارای 22 مهادا اسهت که  ههر کهدام در یهک مقآاا 1-2 درج  ای ) از کاملا مخالف تا کاملا موافم( درج  بندی می شوند. برای سنجش پایایی و روایی آ  یک گهروا 92 ندهرا دارای ملاک های وابستگی ب  مواد افآونی، ب  کمک این پرسشنام  ارزیابی شدند. برای بررسهی پایهایی، محاسهب  رهریب همسهانی درونی بر حسب آلدای کرانباخ) 34/2( و روش تنصآف) 32/2( ب  کار بردا شهد. بها توجه  به  بررسهی ههای انجهام شهدا در زمآنه  همبستگی مآزا  وسوس  و سوگآری توج  نسبت ب  محرک های مربوط ب  مواد ] فرانکن،2229[ برای بررسی روایی این پرسشنام  رریب همبستگی پآرسو)  23/2-( بر روی 92 ندر ب  کار بردا شد. در رمن دورا آموزشی شامل هشت جلس  نود دقآقه  ای بهو د ک  ب  صورت هدت  ای برگزار می شد.

یافته های پژوهش

در بررسی یافت  های توصآدی، ویژگی های جمعآت شناختی دو گروا آزمایش و کنترل در جهدول شهمارا 2 آمهدا اسهت. ایهن جدول توزیع فراوانی آزمودنی ها برحسب متغآر سطح سن، تحصآلات، و مدت مصرف را نشا  می دهد.

 

[3]گروا کنترل گروا آزمایش متغآر
 4  0 سن: بآن 92-22
 4  9 بآن 42-92

جدول2: ویژگی های جمعآت شناختی گروا آزمایش و کنترل

 2  2 بآن 02-42
 2  9 تحصآلات:فوی دیپلم و بالاتر
 3  1 دیپلم و پایآن تر
 1  4 مدت مصرف: بآن 22-2
 9  1 بآن 22-22

 

 

 

 

 

 

 

نتایج جدول 2 نشا  می دهد ک  تداوت بآن فراوانی های سن، سطح تحصآلات و مدت مصرف دردو گروا معنادار نبودا است.

 

 

 

 

جدول 2: مآانگآن  و انحراف استاندارد متغآر وسوس  گروا های آزمایش و کنترل در پآش آزمو  و پ  آزمو

نمرا گروا کنترل نمرا گروا آزمایش  
پ  آزمو پآش آزمو پ  آزمو پآش آزمو
انحراف استاندارد مآانگآن انحراف استاندارد مآانگآن انحراف استاندارد مآانگآن انحراف استاندارد مآانگآن
 22/2  32/9  3/0  32/1  24/3  12  3/1  34/3 وسوس

 

همانگون  ک  در جدول شمارا 2 ملاحظ  می کنآد مآانگآن متغآر وسوس  در گروا آزمایش در پآش آزمو  3/34  بودک  در پ  آزمو  ب  12 رسآد ولی این مآانگآن در گروا کنترل در پآش آزمو  1/32 بود ک  در پ  آزمو ، با اندکی تغآآر 9/32  شد.

 

جدول 9: آزمو  t گروا های مستقل جدت بررسی همسانی واریان  ها در پآش آزمو  دو گروا آزمایش و کنترل

متغیر                                 آزمون تساوی واریانس هاا               آزمون t

)fلوین(

 Sig    df    t  sig    F

وسوسه                        24/2         3/2                            1/2          23                            4/2

 

درجدول بالا می توا  مشاهدا نمود ک  تساوی واریان  ها) f لوین( محاسب  شدا در سطح 20/2p< معنادار نشدا اسهت یعنهی تداوت معناداری بآن واریان  های نمرات مقآاا ها در پآش آزمو  دو گروا آزمایش و کنترل وجود ندارد و این پآش فرض مبنهی بر همسانی واریان  ها در پآش آزمو  دو گروا تثیآد می گردد. بعلاوا نتایج آزمو  t نشا  می دهد ک  بآن مآانگآن نمرات مقآاا های دو گروا در پآش آزمو  تداوت معناداری وجود ندارد لذا دو گروا از لحاظ این متغآرها همتا می باشند.

 

جدول4:  تحلآل کوواریان  مآزا  اثربخشی شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی بر وسوس  افراد مبتلا ب  اختلال سوء مصرف مواد

 تاااوان آماری Eta  sig  F  MS           Df  SS  
     2/22 2/12 2/22 49/0 2299/3  2 2299/3 اثااار پااایشآزمون
     2/33 2/02 2/22 23/3  321/4  2  321/4 اثر مداخله
         43/3 21  392/2 خطا
          23 9431/0 کل

 

با توج  ب  نتایج حاصل از کوواریان  در زمآن  تثثآر درما  گروهی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بهر کهاهش وسوسه  گرایش ب  مصرف مواد در افراد مبتلا ب  اختلال سوء مصرف مواد در جدول شهمارا  4 نشها  مهی دههد که  په  از تعهدیل نمهرات وسوس   ب  وسآل  تحلآل کوواریان  بهآن نمهرات گهروا آزمهایش و کنتهرل در پایها  ایهن مداخله  تدهاوت معنهاداری وجهود دار د P<0/05)(. بنابر این آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی باعث کاهش وسوس  گرایش ب  مصرف مهواد در گهروا آزمهایش در مقایس  با گروا کنترل در مرحل  پ  آزمو  شدا است و توا  آماری 33/2   نآز این امر را تثیآد می کند.

در بحث تبآآن این فررآ  باید بآا  نمود ک  درما  شناختی مبتنی بر ذهن آگهاهی شهامل  راهکارهها و تکنآهک ههایی بهرای جلوگآری از وسوس  در مواقعی ک  فرد دچار وسوس  می شود دارد. از جمل  این راهکارها، تکنآک موج سواری بر امآهال مهی باشهد ک  در آ  مراجعا  تشویم می شوند ک  اجازا دهند امآال و وسوس  ها چو  موجی بآایند و بگذرنهد، بهدو  اینکه  آندها تسهلآم آ  وسوس  ها شوند. آموزش و استدادا از این تکنآک در جلسات ب  بآمارا  کمک می نماید ک  در مواقع لزوم از آندا استدادا نماینهد و وسوس  های خود را از بآن ببرند. این پژوهش با تحقآم فآروز آبادی) 2933( ک  اثربخشی تکنآکدای هوشه آاری فراگآه ر اندصهال ی و توج  برگردانی در مآزا  وسوس  ی مصرف مواد واحتمال لغزش در بآمارا  مرد وابسهت  به  مهواد و بها پهژوهش تهاجری، احهدی، و جمدری) 2932( ک  ب  بررسی تثثآر درما  شناختی رفتاری بر پرهآز، وسوس ،عود وتغآآر نگرش ب  معتادین بود  ،همسو می باشد.

نتیجه گیری نهایی

تحلآل یافت  های مربوط ب  فررآ  تحقآم نشا  می دهد ک  رویکرد شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش وسوسه  مصرف مواد در بآمارا  مبتلا ب  سوء مصرف مواد مؤثر است .در تبآآن این یافت  می توا  گدت ک  اعتآاد علاوا بر جنب  ی جسهمی و فآزیکی، جنب  ی روانی دارد ک  این جنب  نسبت ب  سایر موارد اهمآت بآشتری دارد چرا ک  تحقآقات نشا  دادا که  اکثهر افهراد معتاد در زندگی خود مشکلات روحی و روانی و خانوادگی داشت  اند و برای فرار از این مشکلات چارا را در پنهاا بهرد  به  مصهرف مواد دیدا اند چرا ک  شنآدا یا دیدا اند ک  با مصرف این مواد ح  و حال خوشایندی ب  آ  ها دست می دهد ک  مشکلات خود را حتی برای لحظ  ای اندک فراموش می کنند بنابراین با مصرف چند بار دیگر دچار اعتآاد شدا اند .

پ  لازم است با درما  این مشکلات روحی و روانی ک  زیربنا و ریش  ی اعتآاد است ب  بآمارا  کمک نمود تا زنهدگی مجهدد خود را باز یابند.  درما  شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی رویکردی غآر قلاوتی، هدف گرا و با تثکآد بر بود  در زما  حال است. این هما  مسلل  ایست ک  افراد معتاد ب  دنبال آ  هستند زیرا در جامع  هرچ  دیدا اند قلاوت کرد  نسبت ب  آ  ها بودا مثهل ایهن ک  آ  ها آدم های بی عرر  ای هستند، اعتآاد هآچ وقت درما  نمی شود، افراد معتاد بد بخت هستند و غآرا بنابراین با حلهور در این جلسات هما  چآزی را می شنوند ک  سال ها ب  دنبال آ  بودند. آ  ها روش جدیدی را در برخورد با مشکلات یاد می گآرنهد، مراقب  موجود در ذهن آگاهی رمن اینک  ب  آ  ها آرامش می دهد آموزندا نآز هست بنابراین آ  چآزی را که  دنبهالش بهودا انهد بدست می آورند. البت  این را خاطر نشا  می شوم ک  این نوع درما  مناسب هم  افراد نآست و هم  با آ  ارتباط برقرار نمی کننهد یا مداهآمش را درک نمی کنند ولآکن خود درما  مشکل ندارد.

 

منابع: 

بزمی، نعآم) . 2932(.روانشناسی وابستگی ب  مواد)سبب شناسی، تشخآص و درما  اعتآاد.( تدرا : کتا  ارجمند. بک، آرو ، تی) .2932(. درما  شناختی اعتآاد ب  مواد مخدر: آموزش مدارتدای شناختی و عمل برای ترک اعتآهاد به  مهواد مخهدر و سهآگار

)ترجم  محمد علی گودرزی(. شآراز: انتشارات راهگشا. )تاریخ انتشار ب  زبا  اصلی 2331(. توحآههههدی، مدههههدی ) .1391(. کارگههههاا آموزشههههی جدههههت کارکنهههها  دولههههت اعتآههههاد و عههههوارض آ . شدرسههههتا  ارزوئآهههه . سایتhttp://orzouiehhcn.kmu.ac.ir  تاجری، بآوک، احدی، حسن، و جمدری،  فرهاد. )2932(. بررسی تثثآر درما  شناختی رفتاری بر پرهآز، وسوس ، عود، و تغآآرنگرش معتهاد ین ب  شآش .فصلنام  مطالعات روانشناسی بالآنی شمارا هدتم، سال دوم، 2-2. دباغی، پرویز، اصغر نژاد فرید، علی اصغر، عاطف وحآد ،محمد کاظم، و بوالدری، جعدر).2931(. اثر بخشی درما  پآشگآری از عود، بر پای  ذهن آگاهی در درما  وابستگی ب  مواد افآونی و  سلامت روانی. مقاله اعتیاد پژوهی، 92-23. درگاهی، حسآن، صددری، ررا، و اصغریا ، سعآد) .2933(. سوء مصرف مواد و نظام های اطلاعات. تدرا : انتشارات آوای دانش گستر. رحمانآا ،مددی ؛ مآر جعدری، احمد؛ حسنی، جعدر) .2930(. رابط  وسوس  مواد و سوگآری توج : مقایس  افراد وابست  ب  مواد افآونی، مبتلا ب  عود و ترک کردا . مقال  پژوهشی اصآل. فآروز آبادی، عباا) .2933(. مقایس  اثر بخشی تکنآک های فراگآر اندصالی و توج  برگردانی  در کهاهش وسوسه  مصهرف مهواد در بآمهارا  وابست  ب  مواد مخدر. پایا  نام  کارشناسی ارشد، دانشگاا فردوسی مشدد. کاظمآنی، تکتم) .2933(. مقایس  اثر بخشی درما  شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی)MBCT( با درما  شناختی-رفتاری بهر کهاهش خشهم و پرخاشگری رانندگی. پایا  نام  کارشناسی ارشد،  دانشگاا فردوسی مشدد. کرین،ربکا) .2932(. شناخت درمانی متبنی بر ذهن آگاهی)ترجم  انآسی خوش لدجه  صهدی( . تدهرا : نشهر بعثهت. )تهاریخ ان تشهار به  زبها  اصلی2223(.

Anton, R. F., Moak, D. H.,& Latham, P. K. (1996). The  Obsessive-Compulsive Drinking Scale: A new method of assessing outcome in alcoholism treatment studies. Ar chives of General Psychiatry, 53, 225-231.

Baer, R. A. (2003). Mindfulness training as a clinical intervention: A0conceptual and empirical review. Clinical Psycholog:

Science and Practice, 10(2), 125-.341

Carrol, K.m., Rounsaville, B.J.,& keller, D.S.(1991). Relapse prevention strategies for the treatment of the cocaine abeuse.

american journalof drug and alcohol abeuse. 17:249-.562

Drummond, D. C. (2000). What does cue-reactivity have tooffer clinical research. Addiction, 95 (Suppl. 2), 129-.441

Franken، I. H. (2003). Cognitive and neuropharmacological processes in human drug craving، Unpublished thesis University of

Amsterdam.

Halikas, J.A.(1997). Cognitive and behavioral trapies. In: S.H. lowinson,J.H.,Ruiz,p. Millman, R.B, langrod, J.G(1997). Substance Abuse, A comprehensive Textbook. Williams & wilkins.

Hayes S،Luoma JB،Bond F. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model، processes and outcomes. Behav Res Ther.; (44): 1-25 .

Kabat-Zinn J.( 1990).Full catastrophe living: Using the wisdom of your body and mind to face stress، pain and illness. New

York: Delacorte;

Kabat-Zinn J. (1999).Unpublished paper, Consortium on integrative Medicine, The Umass experience, Centre for Mindfulness in

Medicine, Health Care and Society.

Killen, J. D., & Fortmann, S. P. (1997). Craving is associatedwith smoking relapse: Findings from three prospectivestudies. Experimental Clinical Psychopharmacology, 5, 137-.241

Marlatt G، Gordon J. (Eds.) (1985). Relapse prevention Maintenance strategies in the treatment of addictive behaviors. New York: Guilford;

McKey, J. R. (1999). Studies of factors in relapse to alcohol,drug and nicotine use: A critical review of methodologiesand findings. Journal of Study of Alcohol, 60, 566-576.

Segal Z، Williams J، Teasdale J.( 2002). Mindfulness based cognitive therapy for depression: A new approach to preventing relapse. New York Guilford Press; 11-13.

Tiffany، S. T.(1990). Cognitive model of drug urges and druguse behavior: Role of automatic and nonautomatic pro cesses.

Psychological Review، 97، 147-168.

 

[1] -Urges

[2] -Craving Beliefs Questionnaire

[3] -marlatt & Gordon

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید