دانلود پایان نامه

شرایط عادی
ج) تجارت کالاهای رسانه ای مانند دوربین عکاسی و
فیلم برداری، موبایل، کامپیوتر و …
یک مشکل اصلی تحریم جامع این است که بر شهروندان کشور هدف و کشورهای ثالث خسارات همه جانبه وارد می کند. چنین خسارات همه جانبه اغلب جانبداری از تحریم را تضعیف می کند. البته چنانچه کشور هدف چنین تاثیراتی را پیش بینی نماید ممکن است اعتبار ارعاب آمیز تحریم را از بین ببرد. تحریم جامع طبیعتا ابزاری محسوب می شود که قادر به تفکیک نبوده و در واقع عملا فقط مردم را هدف قرار می دهند و به مجازات جمعی شباهت دارند. تجارب تلخ ناشی از تحریم های اعمالی بر عراق، هائیتی و یوگسلاوی موید این ادعا هستند. می توان اذعان داشت که این گونه تحریم با نقض حقوق بشر در بلند مدت خود از موجبات تهدید علیه صلح خواهد بود و شورا با اعمال چنین تحریم نقض غرض کرده است. شورای امنیت در رویه خود بر این حقیقت صحه گذاشته است. تحریم جامع (تحریم سنتی) به دلایل زیر با انتقاداتی مواجه شد.
الف) پیامد انسانی
این گونه تحریم در موارد بسیاری این گونه تلقی شده است که به شهروندان بی گناه آسیب وارد آورده بدون اینکه بر رهبران سیاسی تاثیر گذارد. پطروس غالی دبیر کل سازمان ملل متحد در ضمیمه برنامه صلح در سال 1995 این گونه تحریم را یک “ابزار کند” نامیده و چنین آن را مورد سوال قرار داد که آیا تحمیل رنج بر گروههای آسیب پذیر در کشور هدف وسیله ای مشروع برای اعمال فشار بر رهبران سیاسی است. او پیشنهاد داد که یک مکانیسم نظارتی برای اجرای تحریم ها و ارزیابی تاثیر تحریم بر دولت هدف تاسیس شود. نگرانی مشابهی از طرف آژانس های متعدد سازمان ملل متحد و سازمانهای غیردولتی ابراز شده بود. از این میان فدراسیون بین المللی جمعیتهای صلیب سرخ و هلال احمر در “گزارش بحران جهانی” خود در سال 1995 نگرانی فزاینده خود را نسبت به تاثیر بشردوستانه تحریم ها اعلام نمود. تقریبا هر رژیم تحریمی به منظور کاستن از پیامدهای ناخواسته تحریم جامع مقرراتی دارد که معافیتهای بشردوستانه در زمینه نیازهای اساسی مثل غذا و دارو را مجاز می کند. با این حال یک بررسی دقیق پیرامون تاثیر کشمکش های مسلحانه بر کودکان نشان می دهد که “معافیتهای بشردوستانه” ابهام دارند و خودسرانه و متناقض و… تفسیر می شوند. تاخیر، بی نظمی و رد درخواست برای واردات کالاهای بشردوستانه ضروری باعث کسری منابع می شود. با وجود اینکه گستردگی این تاثیرات ممکن است به نظر رسد که در میان جمعیتهای هدف یکنواخت باشد، اما آنها به طوراجتناب ناپذیری در حد وسیعتری بر زندگی فقرا تاثیر می گذارد. بیانیه های اخیر کمیته های متعدد سازمان ملل متحد خواسته آنها را برای در نظر گرفتن تاثیر بشردوستانه تحریمها را انعکاس می دهد.
کمیته حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی سازمان ملل متحد در دسامبر سال 1997 تصریح نمود که لازم است توجه بیشتری به مراقبت از حقوق اقشار آسیب پذیر در کشورهای هدف پرداخته شود و اینکه تحریم ها ممکن است حقوق بنیادین اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را نقض کند. به همین ترتیب منتقدان تحریم های سازمان ملل متحد پیشنهاد کرده اند که تحریم های هدفمندتر یا هوشمند که پیامدهای ناخواسته بی رحمانه رژیم تحریم ها را کاهش دهد گسترش یابند. تحریم هوشمند علی الظاهر در جهت صدمه بر رهبران سیاسی و یا آنهایی که مسئول تهدید یا نقض صلح هستند اعمال می شود به نحوی که تاثیری بر شهروندان دولت هدف نداشته باشد.
فقدان شفافیت
زمانی که این گونه تحریم اعمال می شود، تحت نظارت کمیته تحریمات شورای امنیت قرار می گیرد. این کمیته محرمانه عمل می کند و امکان نظارت بر آن و اینکه به طور عمومی مسئول شناخته شود نیست. مجمع عمومی سازمان ملل متحد درخواست کرد که شفافیت کمیته های تحریم افزایش یابد. شورای امنیت قصد خود را برای حرکت در این سمت اعلام کرد. و در نتیجه آن رئیس شورا طی بیانیه ای اظهار نمود که به دنبال ارزیابی تاثیرات باالقوه تحریم ها و نظارت بر تاثیرات آن است.
بند دوم: تبیین مفهوم تحریم هوشمند
بطور کلی، تعریف عموما پذیرفته شده ای از تحریم هوشمند ارائه نشده است. تنها می توان از نظرات اکثر صاحبنظران، رویه شورای امنیت و نیز فرایندهای اینترلاکن، بن برلین، و استکهلم چنین استنباط کرد که تحریم های هوشمند اقداماتی را گویند که بر علیه اشخاص حقیقی و یا حقوقی (دولتی و یا غیردولتی) اعمال می شوند. دیگر شورا تصمیم خود را تنها بر اصل وحدت دولت که مستلزم اعمال تحریم بر علیه این دولت است مبتنی نمی سازد.
در نتیجه انتقادات قابل ملاحظه از تحریم جامع دول حاکم پیشنهادات و ابتکارات خود را به منظور اصلاح ساختار تحریم ها و هوشمند کردن آن ارائه نمودند، مثلا تحریم ها علیه دولت – به طور کلی علیه جمعیت غیر نظامی (شهروندان) – نباشد بلکه علیه سران قدرت که مسئول سیاست حکومتی مغایر با حقوق بین الملل هستند باشد. این ابتکار عمل ها تحت 3 فرایند ارائه گردیدند. درهر فرایند نشست میان مقامات دولتی و کارشناسان بین المللی پیرامون اصلاحات ممکن در ساختار تحریم های سازمان ملل انجام می گرفت. بخش اول، فرایند اینترلاکن در سال 1998 تا 1999 بود و در آن تحریم مالی هوشمند مورد بحث قرار گرفت. بخش دوم فرایند بن برلین بود که در فاصله سال 1999 تا 2000 برگزار گردید و در آن طراحی و اجرای تحریم تسلیحاتی و تحریم مسافرتی و هوایی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. بخش سوم فرایند استکهلم بود که در فاصله سال 2002 تا 2003 برگزار گردید و درآن چگونگی اجرا و نظارت بر تحریم های مورد بحث در فرایند اینترلاکن و بن برلین مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
رژیم تحریم های فعلی علیه اشخاص هدف که به موجب آن فهرستی از افراد و موسسات معرفی شده از طرف یک رکن فرعی شورای امنیت تهیه می شود حاصل کار فرایند اینترلاکن، فرایند بن برلین و فرایند استکهلم است. چنانچه بعدا بررسی می شود، تاسیس نظام تحریم هوشمند همزمان با تلاشهای آغازین فوق الذکر بود.
وجوه بارز تحریم های هوشمند به نوع تحریم ها واشخاص مورد تحریم باز می گردد. این تحریم ها واجد آثار مثبتی خواهند بود. از یک سو با توجه به معین شدن اشخاص حقیقی یا حقوقی مورد تحریم، کارایی آنها تا حد زیادی افزایش خواهد یافت و از سوی دیگر این ویژگی مانع از آن خواهد شد که اشخاص ثالث مستقیما تحت تاثیر تحریم ها قرار گیرند.
ایده تحریم هوشمند اول بار پس از وقوع فاجعه انسانی که در نتیجه تحریم جامع علیه عراق در اوایل دهه 90 ایجاد شد قوت گرفت. ظهور و بروز این ایده پس از جنگ سرد بود که درآن برهه سازمان ملل در حد گسترده ای فعالیت خود در زمینه صلح و امنیت را افزایش داده بود. محققان آمریکایی به نامهای کورت رایت، و لوپز دهه 1990 را به دلیل افزایش گسترده اعمال رژیم تحریم ها از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد ” دهه تحریم ها” ملقب شد. رشد اعمال تحریم هوشمند را می توان به عنوان بخشی از تلاش جامعه بین الملی برای تطبیق ابزارهای در دست خود – و ابزارهای در دست سازمان ملل متحد – با فضای امنیتی دگرگون شده پس از دوره جنگ سرد قلمداد نمود.
بیش از پانزده سال است که تحریم هوشمند وجود دارد و به طور کامل مورد استقبال شورای امنیت سازمان ملل متحد، اتحادیه اروپا و شماری از دولتهای حاکم بوده است. از نیمه دهه 1990 تحریم از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد منحصرا تحریم هوشمند بوده است. اما سازمان ملل متحد تجربه کمی از اجرای تحریم هوشمند دارد. این رویه در مورد اتحادیه اروپا صادق است. این اتحادیه رسما کمی پس از پذیرش اولین استراتژی امنیتی اروپایی با عنوان اصول بنیادین حاکم بر اعمال محدودیت ها این ایده را پذیرفت. با این حال اتکا بر تحریم تجاری جامع همچنان در رویه برخی از دولتها بویژه ایالات متحده آمریکا برقرار است. بنابراین علی رغم اینکه سازمان ملل متحد، اتحادیه اروپا و برخی دولتها مانند بریتانیای کبیر به طور کامل از اعمال تحریم تجاری جامع رویگردان شده اند، تحریم هوشمند در کنار تحریم تجاری جامع توامان از سوی برخی از تحریم کنندگان بزرگ مانند ایالات متحده آمریکا بکار می رود. در یک تقسیم بندی می توان تحریم هوشمند را به 3 نوع تحریم اشخاص، تحریم گزینشی و تحریم دیپلماتیک تقسیم بندی نمود.
الف) تحریم اشخاص
تحریم اشخاص شامل تحریم هایی می شود که آشکارا و مستقیما علیه اشخاص مشخص اعمال می شود. در این گونه تحریم فهرست سیاهی از افراد هدف با نام و تاریخ تولد و دیگر مشخصات مرتبط تهیه می شود. در تحریم اشخاص عموما سفر افراد در فهرست سیاه – یا صدور ویزا برای آنها – ممنوع می شود، دارایی آنها مسدود می شود و یا گشایش حساب از سوی اشخاص هدف در خارج از کشور ممنوع می شود.
ب) تحریم گزینشی
در عوض، در تحریم گزینشی هدف بخشهای اقتصادی ویژه است. مانند تحریم صادرات و واردات کالاهای خاص مانند الوار، نفت، جواهرات، تسلیحات یا کالاهای تجملی. تحریم مالی مانند تحریم سرمایه گذاری یا پرداختها و یا انسداد دارایی موسسات دولتی نیز از جمله تحریم های گزینشی محسوب می گردند. یک نوع از تحریم های گزینشی که مورد اقبال بوده است ممنوعیت پرواز یا ارائه خدمات هواپیمایی است. تحریم گزینشی در مقایسه با تحریم اشخاص ممکن است تاثیر گسترده تری بر اقتصاد داشته باشد.
ج) تحریم دیپلماتیک
تحریم دیپلماتیک شکل سنتی تحریم است که به روشنی در ماده 41 منشور سازمان ملل متحد پیش بینی شده است. شدیدترین شکل آن قطع روابط دیپلماتیک است، اما شکل ملایم تر آن اخراج ماموران نظامی، تعلیق عضویت در سازمانهای بین المللی و یا فراخوانی سفرا و یا محدودیت درارتباطات است.
تحریم هوشمند بسته به شرایط متغیر است. برای مثال در صورتی که شرایط از کشوری به کشور دیگر متغیر باشد، در شرایط متفاوت تاثیر خود را بر رهبران و کارگزاران می نهد. بنابراین اشکال جدیدی از تحریم هوشمند به طور مستمر ابداع می شود. تاکنون میزان کارآمدی نسبی تحریم هوشمند در مقایسه با تحریم جامع تا حد زیادی ناشناخته مانده است. تحقیق پیرامون تحریم هوشمند تا حدودی بدلیل آگاهی بین المللی ناچیز از آن و نیز توسعه تدریجی آن نادراست. برخی از محققان ضمن تردید در مورد کارآمدی تحریم هوشمند بر این باورند که تحریم هوشمند نمی تواند به طور کامل جلوی آسیب بر افراد بی گناه را بگیرد. نتایج تحقیقات اولیه پیرامون کارآمدی تحریم هوشمند حاکی از این است که این گونه تحریم تا حدودی نا کارآمد تر از تحریم جامع است-، در هر صورت و فارغ از مجادلات حقوقی پیرامون کارآمدی این گونه تحریم، در حال حاضر دولتها و سازمانهای بین المللی رژیم تحریم هوشمند را برگزیده اند و از تحریم جامع تا حد زیادی رویگردان شده اند.
گفتار دوم: تبیین مفهوم انواع تحریم هوشمند

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   دسترسی متن کامل پایان نامه- قسمت 5

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید