دانلود پایان نامه

جهانی­شدن

جهانی­شدن واژه رایج دهه 1990میلادی است. از جهانی­شدن با عناوینی چون قرن دهکده الکترونیک جهانی، پیدایش قبیله جهانی، انقلاب اطلاعاتی، فشردگی زمان و مکان، گسترش جهان- ­آگاهی، پایان جغرافیا نیز یاد شده است(اختر محققی، 1386). جهانی­شدن فرایندی از تحول است که مرزهای سیاسی و اقتصادی را کمرنگ کرده، ارتباطات را گسترش داده و تعامل فرهنگ­ها را روز افزون می­کند. از جنبه­های مهم فرآیند جهانی­شدن، افزایش وابستگی متقابل میان کشورها از طریق گسترش ارتباطات تجاری است. جهانی­شدن یک پدیده چند بعدی است که آثار آن قابل تسری به فعالیت­های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، حقوقی، فرهنگی، نظامی و فناوری است. امروزه در بحث از جهانی­شدن، به ویژه در بعد اقتصادی آن مصادیق خاصی برداشت می­شود. به طور مشخص، آغاز فرایندی که امروزه از آن به عنوان جهانی­شدن اقتصاد یاد می کنیم به اواخر قرن نوزده میلادی یعنی حدود سال­های 1870 باز می­گردد(طیب نیا و زندیه 1387).

جهانی­شدن مفهومی است چند بعدی که ابعاد مختلف حیاتی انسانی از جمله ابعاد اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، زیست محیطی را شامل می­شود.

جهانی­شدن اقتصاد را می­توان مترادف با آزاد­سازی اقتصادی در سطوح ملی و بین­المللی نیز دانست. منظور از آزاد­سازی اقتصادی، خصوصی سازی، کاهش مداخله دولت در اقتصاد و حرکت به سوی بازار آزاد است و منظور از آزادسازی بین­المللی کاهش موانع بر سر راه تجارت کالا و خدمات، جریانات سرمایه و انتقال تکنولوژی است(طیب نیا و زندیه، 1387).

از جنبه­های مهم فرآیند جهانی­شدن افزایش وابستگی متقابل میان کشورها از طریق گسترش ارتباطات تجاری است(بنیگنو[1]، 2008).

جهانی­شدن فرآیند و تحولی است که مرزهای سیاسی و اقتصادی را کمرنگ می­کند و در نهایت آنها را از بین می­برد(رضوی و سلیمی­فر، 1392). در­نتیجه تحرک روز افزون منابع، تکنولوژی، کالا و خدمات، سرمایه و حتی نیروی انسانی در ماورای مرزها سهل­تر صورت می­گیرد. خلاصه آنکه جهانی­شدن، مجموعه­ای پیچیده از جریان­هایی است که به وسیله ترکیبی از تاثیرات سیاسی و اقتصادی هدایت می­شوند(سلمان پور و همکاران، 1389)

 

2-2-2) ابعاد جهانی­شدن

جهانی­شدن دارای ابعاد و زوایای پیدا و پنهان متعددی است که همه­ی بخش­های حیات بشری اعم از علمی، سیاسی، فرهنگی، تجاری، اقتصادی و تکنولوژیک را در برگرفته و تحت تاثیر خود قرار داده است         (میر­محمدی، 1381).  بنابراین جهانی­شدن دارای ابعاد متعددی است که از میان آنها پنج مورد دارای اهمیت ویژه­ای است که در این تحقیق به اختصار توضیح داده می­شود.

 

بعد اقتصادی

در تعریف جهانی­شدن بیش از هر چیز، مفهوم و جنبه اقتصادی آن غلبه دارد، تا ابعاد سیاسی، علمی، فرهنگی و اجتماعی آن. دلیل آن ناشی از تکامل ­یافتگی بیشتر بعد اقتصادی جهانی­شدن بر سایر ابعاد و جنبه­های آن و تقدم زمانی وقوع آن می­باشد. به همین دلیل به مقوله­ی جهانی­شدن بیشتر با نگاه اقتصادی نگریسته می­شود. جهانی­شدن از بعد اقتصادی از تبدیل جهان به جهانی بدون مرز­های اقتصادی و نظام­های اقتصادی در حال ادغام خبر می­دهد که در آن بنیان­های جهانی مشترک و شرکت­های بین­المللی صاحب نفوذ در تمام اقتصاد­های داخلی، بدون دخالت و رهبری دولت­ها، هدایت می­شوند. در واقع بخش­های اقتصادی متاثر از جهانی­شدن به مرحله­ای می­رسد که خود را از دولت­های ملی مستقل می­داند. از مهم­ترین عوامل پیشرفت جهانی­شدن اقتصاد، نقش روز افزون شرکت­های چند­ ملیتی و مجموعه­ای از شرکت­های صنعتی، خدماتی  و اطلاع ­رسانی با فعالیت­های متنوع است که فارغ از محدوده­های جغرافیایی شکل گرفت و بدون تبعیت از مردم یا منطقه جغرافیایی خاص و یا سیاست­ دولت­ها فعالیت می­کنند. تمام این موارد حکایت از کاهش میزان دخالت دولت­ها در جهت­ گیری­های تجاری، مالی و اقتصادی جهان در شرایط فعلی و به شکل شدیدتر آن در آینده دارد. به عنوان مثال سازمان تجارت جهانی از سازمان­هایی است که بیانگر جهانی­شدن اقتصاد در شرایط حاضر می­باشد. این سازمان از جهانی­شدن بازار­های مالی و گسترش آنها و قرارداد­های الزام ­آور برای کشور­ها، جهانی­شدن اقتصاد و تجارت آزاد و حرکت گسترده کالا در میان مرز­ها به وجود آمده است.

یکی از اهداف بنیادی جهانی­شدن در عرصه اقتصاد، از میان رفتن مرز­های اقتصادی و حذف موانع حقوقی- قانونی در کشور­ها است، به گونه­ای که سرمایه­ها به صورت آزاد به گردش در­آیند. نکته دوم در بعد اقتصادی جهانی­شدن حذف موانع گمرکی و جهانی­شدن رقابت­هاست(میرمحمدی،1381).

در روند جهانی­شدن شاید مهم­ترین و پیشتازترین بخش، اقتصاد بوده است؛ به طوری که بسیاری از محققین تا مدت­ها، جهانی­شدن را منحصرا در چارچوب اقتصاد مورد بررسی قرار می­دادند و از بخش های دیگر جهانی­شدن، همچون فرهنگ و سیاست غافل بودند. این مسئله از آنجا ناشی می­شود که روند جهانی­شدن بیش­ترین تأثیرات خود را بر اقتصاد جهان گذاشته ­است.

جهانی­شدن اقتصاد قدرت کنترل دولت­ها به نقل و انتقالات مالی و فن­آوری را کاهش می­دهد و به تعامل میان ملت­ها می­افزاید، رقابت سرمایه را از محدوده­های جغرافیایی خاص خارج نموده و در سطح جهان، بی قید و شرط و فراگیر می­کند و نظام­های منطقه­ای جدیدی را شکل می­بخشد(پیشگاهی فرد، 1380). پژوهش­های انجام شده نشان داده است که فرایند جهانی شدن به افزایش حساسیت تورم نسبت به شرایط اضافه تقاضای جهانی و کاهش حساسیت آن نسبت به شرایط اضافه تقاضای داخلی انجامیده است. این گونه استدلال می­شود که با افزایش حجم تجارت خارجی در اقتصاد کشورها، قیمت کالاهایی که در هر کشور تولید یا مصرف می­شوند بیشتر توسط عرضه و تقاضای جهانی تعیین شده و رقابت خارجی شدید از قدرت افزایش قیمت توسط بنگاه­های داخلی در شرایط رونق داخلی می­کاهد در نتیجه، اثر پذیری تورم از سیکل­های داخلی کاهش می­یابد(بوریو[2] و اندرو[3]،  2007).

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   مسئولیت بین المللی دولتها

 

بعد فرهنگی

یکی دیگر از ابعاد جهانی­شدن، بعد فرهنگی و تاثیرات آن بر ساختار سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ملت­ها و کشور­هاست. بسیاری از روشنفکران و تحلیل­گران، پدیده جهانی­شدن را بیشتر با توجه به بعد فرهنگی و اثرات اجتماعی آن مورد توجه قرار داده­اند.

از بعد فرهنگی، جهانی­شدن بیشتر ناظر بر فشردگی زمان و مکان و پیدایش شرایط جدید برای جامعه جهانی و جهانی­شدن فرهنگ است. این بعد از جهانی­شدن، براقتصاد و سیاست تفوق دارد و عمده توجه آن بر روی مشکلاتی تمرکز دارد که فرهنگ جهانی با بهره­گیری از رسانه­های جمعی برای هویت­های ملی و محلی به وجود می­آورد. مبنای تحلیل طرفداران فرهنگ جهانی، بر این اصل مبتنی است که رشد فزاینده فناوری وسایل ارتباط جمعی، اینترنت و ماهواره، موجب فشردگی زمان-­ مکان و نزدیکی فرهنگی کشور­ها شده و از این طریق یک فرهنگ مسلط در سطح جهانی شکل داده است(میرمحمدی، 1381).

 

بعد سیاسی

در بعد سیاسی جهانی­شدن پرسش از نقش دولت و حکومت در فرایند جهانی­شدن است. در پدیده     جهانی­شدن جایگاه دولت بسیار مهم است. این بعد از جهانی­شدن موجب می­شود که افراد و گروه­ها قدرتمند شده و بتوانند به عنوان گروه­های ذی­نفوذ بر روی دولت­ها تاثیر بگذارند و آنها را تحت تاثیر برنامه­ها و خواسته­های خود قرار دهند.

جهانی­شدن در عرصه­ی سیاسی، موجب ارتقای دموکراسی و رشد فرهنگ سیاسی و نگرش­های مدنی خواهد شد. به علاوه تغییر در شیوه­های سنتی و ایستای نگرش­های سیاسی، ساختار متمرکز قدرت و بینش معطوف به اقتدار یک سویه، جایگزین شدن تفکر و آزادی انتخاب در قالب مدل توسعه­ی سیاسی و جامعه­ی مدنی موجب استقرار قدرت و بینش چند سویه فرهنگ سیاسی، مبتنی بر آزای خواهی انتخاب محور، توسعه گرا و تجویزات عقلایی از دیگر دستاوردهای جهانی­شدن در بعد سیاسی محسوب می­شود (غلامی، 1391).

 

بعد اجتماعی

بعد اجتماعی جهانی­شدن به اثر جهانی­شدن بر روی زندگی و کار مردم، خانواده و جوامع اشاره دارد.   نگرانی­ها و مسایل جهانی­شدن اجتماعی اغلب در ارتباط با اثر جهانی­شدن بر روی اشتغال، شرایط بازار کار، درآمد و حمایت اجتماعی می­باشد.

فراتر از دنیای کسب و کار بعد اجتماعی جهانی­شدن شامل فرهنگ و هویت، همبستگی خانواده­ها و جوامع است. به طور کلی، جهانی شدن اجتماعی مربوط به تعامل انسان­ها در جوامع فرهنگی مختلف و در ارتباط با موضوعاتی مانند خانواده، مذهب، کار و تحصیلات می­باشد(غلامی، 1391).

 

بعد علمی و فناوری

یکی دیگر از ابعاد مهم جهانی­شدن، بعد علمی و ارتباطاتی آن است. زمانی که واژه جهانی­شدن مطرح می­شود، برای بسیاری از افراد مساله فناوری و انقلاب ارتباطات را تداعی می­کند. به عبارت دیگر برای بسیاری، جهانی­شدن بیانگر تحولات و پیشرفت­هایی است که در عرصه فناوری ارتباطات به وقوع پیوسته است. مسائلی از قبیل پیشرفت در تولید انواع رایانه و نرم­افزار­ها، عمومیت یافتن و ارزان شدن آنها و توسعه ارتباطات جمعی به مرحله­ای رسیده است که می­توان نتیجه گرفت که در فرایند جهانی­شدن قرار گرفته ایم. به علاوه انقلاب و توسعه ارتباطات موجب شده است که ارتباط میان مردم و جوامع مختلف به سادگی امکان ­پذیر گردد. از این منظر، جهانی­شدن با انقلاب علمی و دانسته­های جدید مرتبط است. جهانی­شدن به واسطه­ی انقلاب علمی و اطلاعات راه را برای رسیدن به خدمات و اطلاع رسانی سریع به همه­ی مناطق جهان از طریق تجارت و مبادله اطلاعات و آموزش هموار ساخته است(جعفری صمیمی و سینا، 1384). انقلاب علمی، دانش فنی، اطلاعات، ارتباطات و نیروی انسانی نه ­تنها محرکه اصلی جهانی­شدن هستند، بلکه جهانی­شدن و انقلاب علمی و جهش دانش فنی، دو روی جدا­ ناپذیر یک سکه محسوب می­شوند. جهانی­شدن به واسطه انقلاب علمی و اطلاعات راه را برای رسیدن به خدمات اطلاع­رسانی سریع به همه مناطق جهان از طریق تجارت و مبادله آزاد اطلاعات و آموزش همراه ساخته است(میرمحمدی،1381).

  1. 1. Benigno
  2. 1. Borio
  3. 2. Andrew
برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید