دانلود پایان نامه

نقش طول مدت و تعداد عوارض جسمانی دیابت بر احساس انسجام روانی و میزان

سلامت روان افراد دیابتی نوع 2

مریم حسینی[1]، محمد سعید عبد خدایی2، حمیدرضا آقا محمدیان شعرباف3   دانلود مجموعه مقالات رایگان روانشناسی در یک فایل zip حجم 23 مگابایت

 

چکیده

این پژوهش به بررسی نقش میانجیگری احساس انسجام روانی در رابطه طول و تعداد عوارض جسمانی با سلامت روان افراد دیابتی نوع دو می پردازد. تعداد 021 نفر از افراد مراجعه کننده به کلینیک دیابت پارسیان مشهد به عنوان نمونه انتخاب شدند و به تکمیل پرسشنامه احساس انسجام فلسنبرک، پرسشنامه سلامت روان گلدبرگ و چک لیست عوارض جسمانی پرداختند. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که  پیوند احساس انسجام، طول مدت و تعداد عوارض جسمانی دیابت و سلامت روان با داده ها برازش دارد .همچنین ضریب مسیر مستقیم و غیر مستقیم طول مدت و تعداد عوارض جسمانی دیابت بر سلامت روان معنادار بود. اما، میتوان گفت اثر غیر مستقیم طول مدت و تعداد عوارض جسمانی دیابت بر سلامت روان از اثر مستقیم آن بیشتر است و احساس انسجام به خوبی توانسته است میانجی معناداری در این زمینه باشد. یافته ها نشان داد که در بیماری های مزمن طول مدت ابتلا به بیماری و تعداد عوارض بیماری در میزان سلامت روان بسیار تاثیرگذار است و احساس انسجام روانی با نقشی که در این زنجیره ایفا می کند باعث پیچیده تر شدن اتراث این  دو متغیر بر سلامت روان  بشود.

کلمات کلیدی: مزمن ،طول مدت بیماری، شدت بیماری، احساس انسجام، سلامت روان

 

 

 

1-مقدمه

امروزه پیشرفت علم و تکنولوژی، ارتقاء سطح سواد، دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی و تغییر در شیوه زندگی، سیمای سلامت را از نظر علت بیماری و مرگ در دنیا تغییر داده است. در این راستا بیماریهای عفونی و واگیردار کنترل شده و بیماری های مزمن و متابولیک جایگزین آنها شده اند ) رفیعی و همکاران،0831(.  یکی از بیماری هایی که در برخی افراد به صورت مزمن شکل می گیرد دیابت است که تاریخ شروع آن را باید مطابق با پیدایش بشر دانست. اما دغدغه ای که امروزه دیابت رابه عنوان یک معضل بهداشتی درسطح جهان مطرح می کند و مبارزه با آن را جزء اولویت های بهداشتی قرار می دهد، روند رو به افزایش تعداد مبتلایان به این بیماری در سطح جهان می باشد. به علت تغییرات عمده ای که در سبک زندگی انسان ) استفاده از غذاهای چرب و شیرین و سبک زندگی ماشینی و زندگی همراه با از استرس و نگرانی ( رخ داده است، امروزه دیابت یکی ازمهمترین مشکلات بهداشتی درسرتا سرجهان محسوب می شود.

ابتلا به بیماریهای مزمن همچون دیابت استرس زا است. استرس در بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت فرایند کنترل قند خون را مختل می سازد. مشخص شده که کنترل ضعیف دیابت و رویدادهای استرس آفرین زندگی ارتباط مثبت  معنی داری با یکدیگر دارند و استرس های کوچک  روزمره حتی بیش تر از استرس های مهم و چشمگیر با کنترل ضعیف متابولیک مرتبط بوده اند. در پی کنترل ضعیف متابولیک، سلامت روانی دیابتی ها نیز تحت تاثیر قرار می گیرد)یاری،0831(.

یکی از متغیرهای شخصیتی که سبب تعدیل استرس های روزمره می شوند و در چند سال اخیر مورد توجه بسیاری از محققان قرار گرفته است، احساس انسجام روانی است ) سالیوان4 ، 0118 وآنتونوسکی5 ،0111(. مفهوم احساس انسجام روانی به توانایی فرد برای پاسخ به موقعیت های استرس زا،اشاره دارد) اریکسون1  و لیندستروم7 ، 2115 (.احساس انسجام روانی یک سازه شخصیتی با سه مولفه درک پذیری3، توانایی مدیریت1 و معناداری01 می باشد. درک پذیری به توانایی فرد در فهم اینکه موقعیتی که در آن قرار گرفته قابل درک و یا قابل پیش بینی است اشاره دارد. مولفه توانایی مدیریت، به درک فرد از توانایی هایش برای مقابله با موقعیت های دشوار و استرس آمیز اشاره دارد و در نهایت، احساس معناداری توانایی یافتن معنا در زندگی روزمره و مشکلات پیش رو است. اشخاصی که به این سه توانایی مجهز باشند قابلیت سالم ماندن به هنگام مواجهه با مشکلات و بحران ها را دارند. ) آنتونسکی 0111 به نقل میکامی00 و همکاران ،2108(.

آنتونسکی بیان می کند که مردم زمانی احساس انسجام را تجربه می کنند که زندگی شان معنا دار ، کنترل پذیر و قابل درک باشد ) الری02 ، 2117 (. یکی از عواملی که باعث می شود این سازه ها مورد تردید و شکنندگی قرار بگیرند ابتلا به یک بیماری

                                                            

  • Sullivan, G
  • Antonovsky, A
  • Eriksson, M
  • Lindström, B
  • comprehensibility
  • manageability
  • meanningfulness
  • Mikami, A
  • Ellery, J

مزمن و همیشگی است که فرد مبتلا را مجبور می کند برای کنترل بیماری، سبک زندگی و عادات غذایی و دارویی خود را بهشدت تحت نظر داشته باشد. مجموعه این عوامل استرس و اضطراب پیوسته و مداوم برای بیمار به وجود می آورد) دوازده امامی،0833(.

احساس انسجام روانی نقش مهمی در رابطه با کنترل استرس ناشی از بیماری مزمن ایفا می کند.احساس انسجام روانی بالا منجر به بهزیستی جسمی و روانی بهتر در افراد می شود) آقا یوسفی و شریف،0831(. آنتونسکی )0137( تاکید داشت است که یک حلقه ارتباطی بین احساس انسجام روانی و سلامت جسمی وجود دارد. به عقیده آنتونسکی استرس همه جا  وجود دارد ولی همه افراد واکنش منفی نسبت به آن نشان نمی دهند. گاهی مشاهده می شود  عده ای از افراد با وجود قرار گرفتن در موقعیت های بالقوه ناتوان کننده، سلامتی خود را حفظ می کنند. افرادی که از احساس انسجام روانی بالایی برخوردارند سازگاری و انعطاف پذیری بیشتری در رابطه با کنترل و مقابله با عوارض ناشی از بیماری خود دارند و تبعیت بیشتری از رژیم های دارویی و غذایی دارند. درمقابل بیماران با احساس انسجام ضعیف برداشت ذهنی شان نسبت به بیماری این است که به صورت مادام العمر زمینگیر و ناتوان شده اند و توان مقابله و مدیریت بیماری را نخواهد داشت و زندگی برایشان بی ارزش و بی معنی می شود. به عبارتی آن ها موقعیت و محرک استرس زا را بیش از آن چه هست و توانایی های خود را کمتر از آنچه هست برآورد می کنند و این باعث می شود که فرد مغلوب استرس ناشی از بیماری خود شود) مادسن08 و همکاران،2111(.

در دیابت، نگرش فرد نسبت به ماهیت بیماری، پی آمدها، کنترل، طول مدت و علت بیماری در تعیین رفتاری سالم و بهزیستی روانشناختی موثر است ) بزازیان و همکاران،0831(.مجموعه این عوامل سبب ارتباط بین انسجام  روانی و کنترل و درمان دیابت می گردد .

همچنین فافنبرگر04 ) 2111( در پژوهش خود به این نتیجه رسید که  افزایش طول مدت بیماری و سیر پیشرونده بیماریهای مزمن اثرات به سزایی در برخی مولفه های روانشناسی از جمله سلامت روان دارد و هر چه سطح ناتوانی های حاصل از بیماری در فرد بیشتر شود کیفیت زندگی فرد کاهش پیدا می کند. همچنین میلر05 و دیشون01 )2111( نشان دادند که سطح ناتوانی ناشی از بیماری با جنبه های جسمی و روحی و روانی کیفیت زندگی نیز ارتباط معنی داری دارد.  دیابت نیز با سیر پیش رونده خود فرد را به انواع ناتوانی ها جسمی و روانی مبتلا می سازد .

کاکس07 )0114( در پژوهشی  بر روی افراد دیابتی متوجه شد که با گذشت چندین سال ابتلا به دیابت  افراد الگوهای واکنش واکنش هیجانی که بیشتر شامل واکنش غم و اندوه، افسردگی و کناره گیری می باشد از خود بروز می دهند. مجموعه این عوامل سبب می شود، سلامت روان افراد کاهش پیدا کند و همچنین بیمار ناتوان  در کنترل مناسب قند خون خود باشد.

                                                           

  • Madsen TF, Vetegodt S, Merrick J
  • Pfaffenberger
  • Miller
  • Dishon
  • Cox, S

با توجه به پژوهشهای مختلف، انتظارمی رود بین طول دوره درمان و تعداد عوارض جسمانی حاصل از دیابت  با احساس

انسجام وسلامت روان  مبتلایان رابطه وجود داشته باشد , و از سویی دیگر با همبستگی میان احساس انسجام و سلامت جسمانی افراد انتظار می رود افرادی که احساس انسجام رشدیافته ای داشته باشند بهتر توانسته باشند با عوارض جسمانی حاصل از بیماری خود کنار آمده باشند و طولانی شدن دوره بیماری نتوانسته باشد سلامت روان انها را دچار مخاطره کند . بنابر این با توجه به پژوهش های فوق مساله اصلی پژوهش حاضر این است که طول مدت و تعداد عوارض جسمانی دیابت بر احساس انسجام روانی و  به تبع سلامت روان افراد دیابتی تاثیرگذار است.

بنابراین در مدل پیشنهادی، ما به بررسی رابطه ی مستقیم و غیرمستقیم سبک های دلبستگی با خودتنظیمی با میانجی گری احساس انسجام روانی پرداخته ایم. بر این اساس الگوی زیر طراحی و آزمون شد ) نمودار0(.

 

1-روش:

این پژوهش با توجه به هدف آن، از جهت زمینه سازی برای ایجاد سلامت روانی کاربردی است. با توجه به عدم مداخله در ایجاد داده ها، توصیفی و از نوع همبستگی چند متغیری ) تحلیل مسیر( می باشد.

جامعه آماری این پژوهش ، افراد دیابتی نوع دو  کلینیک دیابت پارسیان مشهد تشکیل می دهند.با توجه به روش نمونه گیری کوکران که حداقل 008 نفر را پیشنهاد می کند و پژوهش های مشابه  از 031 نفر اطلاعات جمع آوری شد که پس از حذف پرسشنامه های ناقص، شرکت کنندگان در این پژوهش به 051 نفر رسیدند. روش نمونه گیری به صورت نمونه گیری دردسترس بود. بیمارانی که به بخش پرستاری کلینیک مراجعه کرده بودند -چنانچه که مبتلا به دیابت نوع دو بودند- پس از توضیحات لازم  در مورد اهداف پژوهش و جلب مشارکت و رضایت آنها برای همکاری، پرسشنامه اطلاعات شخصی به همراه چک لیست عوارض جسمانی دیابت و پرسشنامه  احساس انسجام روانی و پرسشنامه سلامت روان در اختیار آنها قرار داده می شد. در صورتی که بیمار سواد خواندن و نوشتن نداشت یا به علت کهولت سن و مشکلات چشمی قادر به تکمیل پرسشنامه نبود، پژوهشگر به تکمیل پرسشنامه می پرداخت.  همچنین در صورتی که بیمار اطلاع چندانی از مشکلات دیابت خود نداشت با کمک سرپرستار بخش پرستاری چک لیست عوارض جسمانی دیابت تکمیل می شد.

ابزار

در این پژوهش سه ابزار مورد استفاده قرار گرفت که هریک به صورت خلاصه شرح داده می شود.

پرسشنامه اطلاعت شخصی و چک لیست عوارض جسمانی دیابت: این پرسشنامه حاوی اطلاعات مهمی چون سن ،جنسیت، مصرف دخانیات، میزان ساعات فعالیت بدنی، نحوه کنترل بیماری )مصرف دارو یا انسولین (،مدت سال های ابتلا به دیابت  ،وضعیت اشتغال ومیزان تحصیلات و تعداد افراد خانواده می باشد.همچنین در انتهای پرسشنامه جدولی حاوی مهم ترین وپر شیوع ترین عوارض جسمانی دیابت آورده شده است که بیمار باید با توجه به وضعیت کنونی خود به تکمیل پرسشنامه بپردازد.

 

مقیاس سلامت روان گلدبرگ) 1191(: این پرسشنامه 23 سوالی، چهار خرده مقیاس آسیب جسمانی، اضطراب، افسردگی و اختلال در عملکرد اجتماعی را بررسی می کند .و برای غربال گری اختلالات روان شناختی غیر سایکوتیک در مراکز درمانی و سایر جوامع طراحی و تدوین شده است. هر یک از مقیاس ها دارای 7 پرسش است. هر سوال دارای چهار گزینه است که برای نمره گذاری از روش لیکرت استفاده شده  و به گزینههای الف تا د  به ترتیب نمره صفر تا 8 تعلق می گیرد ) کافی، موسوی،0831(. حداقل نمره صفر و حداکثر نمره 34 می باشد. در پژوهش غضنفری) 0837( پایایی این آزمون با روش بازآژمایی،33/1 به دست آمده است و در پژوهش چن) 0115 به نقل از کافی 0831( روایی مقیاساز طریق همبستگی بین رویدادهای زندگی  دردانشجویان با مقیاس نشانه های جسمانی 17/1، اضطراب 70/1 و افسردگی 75/1 گزارش شده است که این همبستگی معنادار بود.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   قانون جدید

مقیاس احساس انسجام روانی فلسنبرگ

این پرسشنامه یک آزمون 85 سوالی به صورت 8 یا 5 گزینه ای است که با مقیاس سه درجه ای لیکرت نمره گذاری می شوند به این ترتیب که هر یک از دو گزینه اول نمره 8 و دو گزینه آخر نمره 0 که پایین ترین امتیاز  را دریافت می کنند. در این پرسشنامه حداقل نمره 85 و حداکثر نمره 015 می باشد. این پرسشنامه متشکل از سه زیر مقیاس فهم پذیری )توانای درک(، توانایی مدیریت و معناداری می باشد. نسخه 21 سوالی و 08 سوالی این پرسشنامه توسط آنتونوسکی ساخته شده بود و این پرسشنامه توسط فلسنبرگ و همکارانش در سال 2111 تجدید نظر شده است. در این پژوهش از نسخه تجدید نظر شده احساس انسجام روانی استفاده شده است.فلسنبرگ برای بررسی  پایایی این پرسشنامه آلفای کرونباخ آن را در دو پژوهش به ترتیب 374/1 و

312/1 گزارش کرده است ) فلسنبرگ و همکاران،2111(.

 

در این پژوهش دادهها به کمک نرم افزار Lisrel , SPSS مورد بررسی قرار گرفتند وعلاوه بر شاخص های توصیفی) از جمله میانگین، انحراف استاندارد( آمارههای دیگر این پژوهش ضریب همبستگی و تحلیل مسیر مورد استفاده قرار گرفت.

 

یافته ها:

یافته های تحقیق در دو بخش یافته های توصیفی و یافته های  مربوط به آزمون مدل پیشنهادی از طریق تحلیل مسیر ارائه شده است. جدول شماره 0  شاخص های آمارتوصیفی ) میانگین و انحراف معیار و ضرایب همبستگی( را  برای کل نمونه بر حسب متغیرهای طول مدت بیماری و تهداد عوارض جسمانی دیابت و احساس انسجام روانی و سلامت روان نشان می دهد.

 

 

همانگونه که در جدول 0 مشاهده می شود، بر اساس ضرایب همبستگی ارائه شده، بین هر یک از متغیرهای پیش بین ) طول مدت و تعداد عوارض جسمانی دیابت و احساس انسجام روانی( و متغیر ملاک ) سلامت روان( رابطه وجود دارد و در بین این متغیرها ،احساس انسجام  روانی بیشترین همبستگی را متغیر تعداد عوارض جسمانی دیابت دارد.

به منظور آزمون الگوی پیشنهاد، یعنی بررسی رابطه طول مدت و تعداد عوارض جسمانی دیابت با سلامت روان به میانجی گری احساس انسجام روانی از روش تحلیل مسیر استفاده شد.

شاخصهای کلی آزمون نیکویی برازش در مدل تحلیل مسیر حاکی از برازش کلی مدل پیشنهادی است

 

)1NNFI =03/1  ،1NFI=  ،335/0 =df/2λ ،1AGFI = ،1GFI = ،67/0= 2λ ،2df = ،RSMEA = (بنابراین دادههای پژوهش به گونهای مطلوب و مناسب مدل ارائه شده برای سلامت روان را تأیید کردند. شاخصهای تولیدی مدل تحلیل مسیر فقط محدود به شاخصهای برازش کلی مدل نیست، بلکه پارامترهای استاندارد بتا(β)  و گاما )ضرایب مسیر( و مقادیرt  متناظر با آن، برای هر یک از مسیرهای علی، از متغیرهای برون زاد طول مدت و تعداد عوارض جسمانی دیابت  به متغیر میانجی احساس انسجام روانی و از مسیر متغیر میانجی به متغیر درون زاد سلامت روان نیز وجود دارد که باید تفسیر شود. این ضرایب و شاخصها، قدرت نسبی هر مسیر را نشان میدهند که در ادامه توضیح داده میشود .

ضریب مسیر از طول مدت بیماری به احساس انسجام روانی )82/1-( است که ضریب مسیر منفی است. آزمون معناداریt  نیز نشان داد که به لحاظ آماری معنادار میباشد )55/8-t=( .ضریب مسیر از تعداد عوارض جسمانی دیابت به احساس انسجام روانی )41/-1( است که ضریب مسیر منفی و بالایی است. آزمون معناداریt  نیز نشان داد که به لحاظ آماری معنادار است )14/5 -=t)ضریب مسیر از احساس انسجام روانی به سلامت روان )82/1-( است که ضریب مسیر منفی و متوسطی است. آزمون معناداریt  نیز نشان داد که به لحاظ آماری معنادار است )80/4 -. ( t= ضریب مسیر از طول مدت بیماری به سلامت روان )05/1( است که ضریب مسیر مثبت و کوچکی است. آزمون معناداریt  نیز نشان داد که به لحاظ آماری معنادارنمی باشد )14/1t= (.ضریب مسیر از تعداد عوارض جسمانی به سلامت روان )07/1( است که ضریب مسیر منفی و کوچکی است. آزمون معناداریt  نیز نشان داد که به لحاظ آماری معنادار نمیباشد )78/1( t= .

به طور کلی، میتوان گفت اثر غیر مستقیم طول مدت و تعداد عوارض جسمانی دیابت بر سلامت روان از اثر مستقیم آن بیشتر است و مدل کلی پیشنهادی از برازش خوبی برخوردار است. ضریب مسیر گاما در دو مسیر معنادار بود و ضریب بتا نیز در احساس انسجام روانی به سلامت روان معنادار بود.

بحث و نتیجه گیری:

این پژوهش به بررسی رابطه متغیرهای برونزا ) طول مدت و تعداد عوارض جسمانی دیابت( با متغیر درونزا ) سلامت روان به میانجیگری احساس انسجام روانی( پرداخت. بر اساس پیشینه نظری و تجربی، الگویی ارائه گردید و با استفاده از روش تحلیل مسیر مورد آزمون قرار گرفت. نتایج تحلیل مسیر در باب مدل پیشنهادی با داده های این پژوهش برازش خوبی دارد.

 

نتایج حاصل از تحلیل مسیر نشان داد طول مدت بیماری دیابت و تعداد عوارض جسمانی دیابت رابطه غیر مستقیم و معناداری با سلامت روان دارند.ادراک و باورهای فرد در برخورد با شرایط استرس زای بیماری مزمن و چگونگی ادراک بیماری و مدیریت  عوارض ناشی از آن  و میزان معناداری این مقابله ها و تلاش هاو به طور کلی حفظ انسجام در برابر بیماری پیش رو ملاک مهمی  در تعیین میزان سلامت جسمانی و روانی فرد می باشد .

طولانی بودن دوره درمان دیابت و تحمیل شدن شرایط پیچیده و سخت رژیم های غذایی و دارویی و متوقف شدن شرایط عادی زندگی بیمار و اینکه باید هر روزه و هر ساعت از عمرش  را به مدارا با بیماری خود بپردازند سبب کاهش معنادار سلامت روانی افراد می شود .افرادی که  ناتوان از کنترل و مدیریت استرس ناشی از بیماری  باشند و نتوانند معنایی برای مقابله و ادامه درمان داشته باشند به شدت سطح انسجام روانی شان کاهش پیدا می کند اما در مقابل افرادی که احساس انسجام بالایی دارند، کمتر محرک بیماری را استرس زا میدانند، با دیدی مثبت به وقایع و شرایط تنش زا نگاه میکنند و آنها را به عنوان چالش نمیبینند)گراهلت و همکاران ،2118 به نقل از آقایوسفی و شریف،0831(.

 

احساس انسجام روانی نقش مهمی در رابطه با کنترل استرس ناشی از بیماری مزمن ایفا می کند.احساس انسجام روانی بالا منجر به بهزیستی جسمی و روانی بهتر در افراد می شود) آقا یوسفی و شریف،0831(. آنتونسکی )0137( تاکید داشت است که یک حلقه ارتباطی بین احساس انسجام روانی و سلامت جسمی وجود دارد. به عقیده آنتونسکی استرس همه جا  وجود دارد ولی همه افراد واکنش منفی نسبت به آن نشان نمی دهند. گاهی مشاهده می شود  عده ای از افراد با وجود قرار گرفتن در موقعیت های بالقوه ناتوان کننده، سلامتی خود را حفظ می کنند. افرادی که از احساس انسجام روانی بالایی برخوردارند سازگاری و انعطاف پذیری بیشتری در رابطه با کنترل و مقابله با عوارض ناشی از بیماری خود دارند و تبعیت بیشتری از رژیم های دارویی و غذایی دارند. درمقابل بیماران با احساس انسجام ضعیف برداشت ذهنی شان نسبت به بیماری این است که به صورت مادام العمر زمینگیر و ناتوان شده اند و توان مقابله و مدیریت بیماری را نخواهد داشت و زندگی برایشان بی ارزش و بی معنی می شود. به عبارتی آن ها موقعیت و محرک استرس زا را بیش از آن چه هست و توانایی های خود را کمتر از آنچه هست برآورد می کنند و این باعث می شود که فرد مغلوب استرس ناشی از بیماری خود شود) مادسن03 و همکاران،2111(.

یکی از محدودیت های پژوهش حاضر نمونه آن می باشد. نمونهی مورد بررسی در این پژوهش نمونهای متشکل از دیابتی های مشهدی بود بنابراین در تعمیم یافتهها به سایر جمعیتها باید احتیاط شود. از محدودیتهای دیگر این پژوهش، متغیرهای میانجی دیگری است مانند همراهی یک مراقب در امر تغذیه و مصرف دارو، میزان دریافت حمایت اجتماعی، میزان ارائه خدمات بیمه درمانی دیابت  و غیره که روی سلامت روان به عنوان متغیر ملاک میتوانند اثر گذار باشند اما در این پژوهش به آن پرداخته نشد.

یکی از پیشنهاداتی که میتوان در مورد این پژوهش داد این است که چنین پژوهشی با نمونهای متشکل از هر دو نوع دیابت نوع یک و نوع دو انجام گیرد و نتایج با یکدیگر مقایسه شوند.همچنین با توجه به نقش و تأثیر احساس انسجام روانی و نو ظهور بودن این پدیده، بهتر است پژوهشهایی به منظور شناسایی متغیرهایی که موجب رشد یا تضعیف این سازه میشوند، انجام شود.

منابع:

آقایوسفی، علیرضا ؛ شریف، نسیم. )0831(. بررسی همبستگی بین بهزیستی روانی و حس انسجام در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی- واحد تهران مرکز. مجلهی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، 05، 1، صفحه 278-271.

بزازیان،سعیده؛ بشارت، محمد علی؛ رجب، اسدالله.)0831(. بررسی رابطه بین سبک های دلبستگی و ادراک بیماری با بهزیستی روانشناختی و هموگلوبین گلیکوزیله در بیماران مبتلا به دیابت نوع 0. مجله دیابت و لیپید ایران. )01(2: 033-011.

دوازده امامی، محمد حسن؛ محرابی، علی؛ عطاری، عباس؛ روشن، رسول؛ تکی، فاطمه .)0837(. بررسی تاثیر آموزش آرام سازی بر کیفیت زندگی بیماران  دیابتی نوع دو . چکیده پایان نامه دومین همایش بین المللی طب روان تنی ) سایکوتیک(؛ دانشگاه علوم پزشکی اصفهان.

                                                           

18 Madsen TF, Vetegodt S, Merrick J

رفیعی، فروغ؛ سلیمانی، محسن.)0833(. تحلیل مفهوم مشارکت بیمار مبتلا به بیماری مزمن. نشریه دانشکده پرستاری مامایی دانشگاه

علوم پزشکی تهران.

کوثری، یدالله. )0811(. بهداشت روانی خانواده. تهران: انتشارات هدایت.

یاری، شیما.)0831( بررسی اثربخشی گروه درمانی وجودی بر استرس در افراد مبتلا به دیابت ، پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی

بالینی، دانشگاه فردوسی مشهد.

Antonovsky, A. (1996).”The salutogenic model as a theory to guide health promotion“. Health

Promotion International. 11(1): 11-18

Antonovsky, A. (1987). Unraveling the mystcry of health. San francisco: Jossey- Bass.

Cox, S, (1994).Mow I coped emotionally With Diabetes in my Family Profcave mother child, 4 Ellery, J.

(2007). Integrating Salutogenesis into Wellness in Every Stage of Life.Prev Chronic Dis, 4(3) :

A79. (5) ,139-1440

Ellery, J. (2007). Integrating Salutogenesis into Wellness in Every Stage of Life.Prev Chronic Dis, 4(3) :

A79.

Madsen,T,F, Vetegodt, S & merrick ,J , (2005).Why is Antonovskys Sense of Coherence Not orrolated to Phisycal Health?Analysing Antonovskys 29-item item Sense of CoherenceScale (SOC). The ScientificWorld Journal, 767-776.

Sense of CoherenceScale (SOC). The ScientificWorld Journal, 767-776

Mikami A, Matsushita M, Adachi  H , Suganuma N ,Koyama A , Ichimi N , Ushijima H , Ikeda M ,Takeda a M , Moriyama b T , Sugita Y .(2013). Sense of coherence, health problems, and presenteeism in Japaneseuniversity students. Asian Journal of Psychiatry.6:369-.273

Miller A, Dishon S.(2006). Health –related quality of life in multiple sclerosis: the impact of disability, gender and employment status, Qual Life Res;15(2):259-271

Sullivan, G (1993). Towards clarification of convergent concepts: sense of coherence, Will to meaning locus of control, learned helplessness and hardiness. Jornal of Advanced Nursing.18, 1772-.8771

Eriksson, M.; Lindström, B. & Lilja, J. (2005). A sense of coherence and health. Salutogenesis in a societal context: Åland, a special case? J Epidemiol Community Health, 61(8) , 684– 688.

 

Phaffenberger N, Pfeiffer K-P< Hofer S,ulmer H, Association of factory influencing health

related quality of life MS,Acta Neurol Scand 2006;114(2):102-108.

 

 

[1] کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه فردوسی مشهد  دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد2 استاد گروه روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد 3

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید