دانلود پایان نامه

«ما درصدد خشکانیدن ریشههای فاسد صهیونیسم، سرمایهداری و کمونیسم در جهان هستیم، ما تصمیم گرفتهایم به لطف عنایت خداوند بزرگ، نظامهایی را که بر این سه پایه استوار گردیدهاند، نابود کنیم و نظام اسلام رسول الله(ص) را در جهان استکبار ترویج نماییم، و دیر یا زود ملتهای دربند شاهد آن خواهند بود.»
از این جملات و فرمایشات امام(ره) برداشت منطقی که صورت میپذیرد حاکی از این نکته میباشد که حضرت امام (ره) سیاستگذاریها و تصمیمگیریهای اهم در زمینه سیاست خارجی در جهت احیاء ایران را سیره دیپلماسی و قدرت نرم رسول اکرم(ص) پیاده مینمود.
ج: کارکرد ایدئولوژیک قدرت نرم سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران
از آنجایی که انقلاب اسلامی دارای ماهیتی اسلامی بوده و به دلیل ماهیت آن دارای جنبهها و ابعاد بینالملل و جهانشمول میباشد بنابراین در راستای تحقق رسالتهای جهانی خود، همواره اصول و پایههایی را در سیاست خارجی خود مورد توجه قرار میدهد که شناخت این اصول میتواند ما را در فهم ماهیت انقلاب اسلامی یاری دهد.
ج – 1- نفی ظلم و حمایت از مظلوم
با توجه به اینکه انقلاب مردمی ملت ایران در سال 1357، دارای ماهیتی اسلامی است بنابراین مبارزه و نفی ظلم و حمایت از مظلومان به عنوان یکی از اصول مهم در سیاست خارجی به شمار میآید. در تعالیم اسلامی همواره بر این نکته تأکید شده که «کرنا للظالم خصماً و للمظلوم عوناً» دشمن ظالمان و یاور مظلومان باشید. همچنین در برخی از آیات قرآن آمده که «لا تظلمون و لا تظلمون» نه ستم کنید و نه مورد ستم قرار گیرید.
انقلاب اسلامی با الهام گرفتن از چنین تعالیمی و با الگو قراردادن قیام تاریخی امام حسین(ع) که در راستای مبارزه با ظلم صورت گرفت، همواره به مبارزه با ظلم و حمایت از مظلومان در اقصی نقاط جهان پرداخت و آن را به عنوان یکی از اصول کلیدی سیاست خارجی خود قرار داد. امام خمینی(ره) بنیانگذار انقلاب اسلامی با بیان چنین اصلی میفرمایند:
«اگر ما بتوانیم باید این حکومتهای که حکومت جور است، کنار بزنیم و اگر چنانچه خدای نخواسته نتوانیم، رضایت بر حکومت آنها ولو یک روز، ولو یک ساعت، این رضایت بر ظلم است، رضایت بر تعدی است، رضایت بر غارتگری مال مردم است و هیچ مسلمی حق ندارد که رضایت بدهد به حکومت ظالمی ولو یک ساعت»(امام خمینی، 1368: 197)
ملت اسلام پیرو مکتبی است که برنامه آن مکتب خلاصه میشود در دو کلمه لا تظلمون ولا تظلمون (امام خمینی، 1368: 66)
ما طرفدار مظلوم هستیم هر کسی در هر قطبی که مظلوم باشد، ما طرفدار آن هستیم و فلسطینیها مظلوم هستند و اسرائیلیها به آنها ظلم کردهاند، از این جهت ما طرفدار آن هستیم. (امام خمینی، 1368: 202)
ج -2- برقراری روابط دوستانه و مسالمت آمیز
در دین مقدس اسلام همواره اصل بر صلح و برقراری روابط مسالمتآمیز با دیگر ملل بوده و همواره جنگ به عنوان ابزاری مذموم شمرده شده است. به گونهای که پیامبر اسلام (ص) نیز صلح را در قالب دیپلماسی و قدرت نرم نسبت به قبایل و کشورهای همسایه اعمال نموده است. انقلاب اسلامی نیز در این چارچوب به برقراری روابط دوستانه و مسالمتآمیز با کشورهای همجوار اقدام نموده و آن را به عنوان یکی از اصول راهبردی خویش در سیاست خارجی قرار داده است. در این راستا در سالهای بعد از سیاست تنشزدایی از سوی جمهوری اسلامی ایران به مرحله اجرا درآمد که باعث تحکیم روابط دوستانه میان جمهوری اسلامی و سایر کشورها گردید. (جعفری ولدانی، 1382: 53)
امام خمینی(ره) در بیانات خود، برقراری روابط حسنه با دولتهای دیگر را مورد تأکید قرار داده و فرمودند: «ما با همه ملتهای عالم میخواهیم دوست باشیم. با همه دولتهای عالم به حسب طبع اولی میخواهیم دوست باشیم، میخواهیم که روابط حسنه با احترام متقابل نسبت به همه داشته باشیم مگر این که دولتهایی باشند که با ما خلاف رفتار کرده باشند و بخواهند به ما ظلم بکنند و تحمیل بکنند، سلطهجویی بکنند بر ما که ما با آنها مخالف هستیم و هرگز اجازه نخواهیم داد که آنها دخالتی در مملکت ما بکنند و آن سلطهجوییها که آن وقت میکردند بکنند و با آنها البته نمیتوانیم روابط حسنه داشته باشیم و با دولت های که با ما رابطه حسنه دارند رابطه حسنه داریم .( امام خمینی ، 1368 : 253 )
ج-3- الهام بخشی و خودآگاهی ایدئولوژیک
از آنجا که اسلام دینی جهانشمول بوده و تمام انسانها را در اقصی نقاط جهان مورد خطاب قرار میدهد، لذا همواره اصل «دعوت اسلامی» را مورد توجه قرار داده و ضرورت اهمیت آن را مورد تأکید قرار داده است. چنانکه در قرآن کریم میخوانیم: «آری رسول ما» خلق را با حکمت و برهان و موعظه نیکو به راه خدا دعوت کن و به بهترین طریق (با اهل جدل) مناظره کن (سوره نحل: آیه 125) افزون بر این پیامبر اکرم(ص) در نامه خود به سران امپراتوریهای زمان خود، این آیه، شریف را در ابتدای نامه آوردند که حکایت از دعوت کردن آنها به دین اسلام است.
«قل یا اهل الکتاب تعالوا الی کلمه سواء بیننا و بینکم الا نعبدا الا الله و لا تشرک به شیئاً: بگو ای اهل کتاب بیایید از آن کلمه حق که میان ما و شما یکسان است، پیروی کنیم که به جز خدای یکتا هیچ کس را نپرستید و چیزی را با او شریک قرار ندهیم.»
انقلاب اسلامی با مبنا قرار دادن چنین تعالیمی، اصل «دعوت به اسلام» را در سیاست خارجی خود گنجاند و آن را زمینهساز تحقق «صدور انقلاب» که یکی از رسالتهای جهانی آن محسوب میشود، قرار داد بنیانگذار جمهوری اسلامی، حضرت امام خمینی(ره) در این خصوص فرمودند:
«ما این واقعیت را و حقیقت را در سیاست خارجی و بینالمللی اسلامیمان بارها اعلام نمودهایم که درصدد گسترش نفوذ اسلام در سراسر جهان و کمکردن سلطه جهانخواران بوده و هستیم. (امام خمینی، 1368: 232)»
ج-4- خوداتکایی سیاسی و اقتصادی (جهاد اقتصادی)
هر حکومت و دولتی برای مقابله با معضلات بزرگ و حل مشکلات اساسی خود نیازمند تکیهگاهی محکم و مشکلگشاست. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ما شاهد تکیه هر چه بیشتر دولت جمهوری اسلامی به توده مردم در صحنههای سیاسی و اقتصادی و اجتماعی بودهایم، به گونهای که حضور یکپارچه مردم، اعم از زن و مرد، پیر و جوان و حتی نوجوانان در صحنههای مختلف دفاع مقدس، عالیترین و زیباترین مصداق و تکیه حکومت به آنان در حل معضلات مهم نظام بود.
تهدیدات نظامی و غیرنظامی آمریکا، به ویژه در منطقه خاورمیانه، یکی از مشکلات نظام اسلامی ایران از ابتدای انقلاب تاکنون بوده است. همچنین حضور همه جانبه افراد کشور در انتخابات مختلف نظام، نیز جلوههایی از اتکای نظام به مردم و علاقهمندی و دفاع و مشروعیت نظام در نظر دشمنان و عامل بازدارنده آنان است. (مرادی، 1389: 34)
یکی از مهمترین کارکردها و وظایف دولت جمهوری اسلامی ایران، فرصت آفرینی و ظرفیتسازی برای توسعه و رفاه اقتصادی است که این امر جز به تکیه به مردم همیشه در صحنه از هیچ طریقی حاصل نمیگردد. بر اساس سند چشمانداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران با بهرهگیری از روابط سیاسی با کشورها برای نهادینه کردن روابط اقتصادی، افزایش جذب منابع و سرمایهگذاری خارجی و فناوری پیشرفته و گسترش بازارهای صادراتی ایران و افزایش سهم ایران از تجارت جهانی رشد پرشتاب مورد نظر را تامین مینماید. (دهقانی، فیروزآبادی، 1387: 117)
ج-5- وحدت سیاسی و هویتی در ساختار اجتماعی ایران
ایجاد وحدت بین پیروان مذاهب اسلامی به عنوان یکی از اهداف جدی نظام جمهوری اسلامی است. این دستاورد جهانی انقلاب، ناشی از سیاستهای اصولی جمهوری اسلامی ایران است. این سیاست هم در حوزه اندیشه و هم در حوزه عمل تجلی و بروز یافته است. به همین جهت باور و اعتقاد مسلمانان سنی و شیعه جهان شده و تا حدودی توانسته است عملاً وحدت امت اسلامی را شکل بدهد. در حوزه اندیشه، علاوه بر موضعگیریهای صریح حضرت امام(ره) چه قبل و چه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی مبنی بر برخورداری از اختلافات مذهبی و ایجاد وحدت اسلامی بین پیروان فرق مختلف اسلام، این سیاست به صورت اصولی در منشور نظام جمهوری اسلامی یعنی قانون اساسی نیز مورد توجه قرار گرفت. وحدت امت اسلام که ریشه در قرآن کریم و سنت پیامبر گرامی اسلام (ص) دارد به عنوان یکی از استراتژیکترین و حیاتیترین اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در اصول 11 و 12 قانون اساسی تجلی یافته است. (هزار جریبی، 1385: 77)
ج-6- کنترل کمربند شکننده در ژئوپولیتیک بحران
موقعیت ژئوپولیتیک و ژئواستراتژیک جمهوری اسلامی ایران سبب شده تا کشورمان به عنوان یک کشور بینالملل شناخته شود. موقعیت جغرافیایی ایران ایجاب میکند تا با بسیاری از قدرتهای بزرگ در ارتباط باشیم. به عبارت دیگر ایران به علت موقعیت جغرافیایی خود در تلاقی با قدرتهای بزرگ قرار دارد. لذا هرگونه رفتار آن در سیاست خارجی با منافع قدرتهای بزرگ ارتباط تنگاتنگی پیدا میکند.(جعفری ولدانی، 1382: 23)

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   انواع یادگیری سازمانی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید