ادبیات نظری و تجربی تحقیق

مرور ادبیات تجربی

تحقیقات داخلی

خوشنویس (۱۳۸۸) در تحقیقی با عنوان «بررسی تاثیر برنامه‌های تلویزیونی بر سبک زندگی» به نتایج زیر دست یافته است: در بعد اجتماعی مشخص شده که برنامه های تلویزیون اهمیت خاصی به جامعه مدرن وقشر مرفه داده‌اند؛بطوریکه گویی جامعه سنتی به همراه یکسری آداب ورسوم نادیده گرفته شده است واز سوی دیگر قشر متوسط وپایین نیز چندان نمایش داده نمی شوند.
در بعد فرهنگی نیز عدم توجه به جایگاه (سیاسی ؛اجتماعی….)بانوان وهمچنین اشتغال بانوان وامر تساوی جنسیتی ملاحظه شده است ودر بعد مذهبی مشخصشده است که برنامه های تلویزیونی در تحکیم روابط خانواده موثر بوده است. دربعد سیاسی در زمینه مشارکت در انتخابات وتظاهرات نتایج قابل توجهی بدست نیامده است ودر بعد روانی که شامل مسائلی از قبیل الگوپذیری وحس همدلی مخاطب است. مطرح شده است که در این تحقیق مشخص شده که برنامه های تلویزیونی تاثیر گذاری خاصی در این زمینه نداشته است.آنچه در این تحقیق مشخص شده است این است که بانوان وجوانان دارای قدرت تاثیر پذیری بالایی نسبت به آقایان وقشر تحصیل کرده جامعه دارند.(ناهید خوشنویس:۱۳۸۸)
زلفعلی فام و همکاران(۱۳۸۵) در تحقیق «بررسیتأثیرصنعتفرهنگبرهویتاجتماعیباتأکیدبرشبکه‌هایتلویزیونی
ماهواره‌ای» با تأکید بر آرای آنتونی گیدنز،استوارت‌ هال و ریچارد جنکینز در مورد چگونگی هویت اجتماعی،به دنبال بررسی تجربی فرضیه گسسته شدن‌ شکل‌های هویت اجتماعی از موقعیت‌های ساختاری و پیوند آن با خصوصیات فرهنگی هستند.برای آزمودن‌ این فرضیه،متغیرهایی مثل جنس،مدیریت بدن،میزان دینداری،اقتدار خانوادهء سنتی،سرمایه فرهنگی،سرمایه‌ اقتصادی و پایگاه اقتصادی-اجتماعی،روی نمونهء ۷۷۳ نفری از دانشجویان دختر و پسر مشغول به تحصیل‌ در دانشگاه‌های پیام‌نور استان آذربایجان شرقی،مورد مطالعه قرار گرفته است.روش گردآوری اطلاعات این‌ پژوهش روش پیمایش بوده که اطلاعات مورد نیاز به وسیله پرسشنامه همراه با مصاحبه جمع‌ آوری گردید. در این مورد نتایج‌ تحقیق نشان می‌دهد که داشتن ماهواره در منزل و تماشای برنامه‌های شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای رابطه معنی‌داری با متغیرهایی دارد که آشکارا دلالت فرهنگ دارند.بدین معنا که تماشای برنامه‌های شبکه‌های‌ تلویزیونی ماهواره‌ای بیشترین تأثیر و ارتباط را با خصوصیات فرهنگی شکل دهنده به هویت اجتماعی افراددارد تا خصوصیات ساختاری.بنابراین یافته‌های این تحقیق فرضیهء گسسته شدن شکل‌های هویت اجتماعی از موقعیت‌های ساختاری و پیوند آن با خصوصیات فرهنگی را تأیید می کند.(جعفر زلفعلی فام و داوود ابراهیم پور:۱۳۸۵)
ملکی تبار(۱۳۸۶) در تحقیق «بررسی راهبردی- امنیتی تاثیرات ماهواره بر باورهای جوانان» با هدف شناخت وضعیت باور های دینی وعقیدتی؛پایبندی به ارزش های دینی وعقیدتی وملی گرایی دوگروه از جوانان است: ۱- آنهایی که بیننده برنامه های ماهوارهای بوده اند ۲-آنهایی که بیننده برنامه های ماهواره ای نمی باشند.روش تحقیق در این پژوهش همبستگی وهمخوانی موردی-زمینه ای است.جمعیت نمونه در بررسی حاضر ۱۰۲۲ نفر از جوانان شهر تهران با میانگین سنی۲۲٫۵ سال می باشد متغیر های وابسته میزان باور های دینی وعقیدتی؛میزان پایبندی به ارزش های دینی ومیزان ملی گرایی بوده است.این تحقیق با اتخاذ یک الگو ومدل ترکیبی در کنار عامل رسانه به مخاطب ومتغیر هایی که مرتبط با خود مخاطب بود توجه نموده است تا نشان دهد که در کنار عامل رسانه ماهواره ؛عوامل دیگری از جانب مخاطب تاثیر پذیری از این رسانه را شدت ویا ضعف می بخشد. یررسی روابط متغیر ها نشان می دهد که۱-میزان باور های دینی ؛پایبندی به ارزش های دینی وملی گرایی کسانی که برنامه های ماهواره را تماشا می‌کنند متفاوت از کسانی است که بیننده برنامه های ماهوارهای نیستند۲-در میان کسانی که بیننده برنامه های ماهوارهای هستند در کنار عامل ماهواره عوامل دیگری وجود دارند که ناثیر پذیری از ماهواره راشدت وضعف می بخشد وبه منظور حفظ امنیت جمهوری اسلامی ایران در مقابل برنامه‌های ماهوارهای راهکارهای اجرایی برای دستیابی به اهداف کلی وسیا ست های کلی برنامه های جمهوری اسلامی عبارت است از تمرکز سیاست گذاری وارائه سیاست های روشن ومشخص در ارتباط با مسائل اجتماعی –فرهنگی در جهت مقابله با تهدیدات برنامه های ماهوارهای ایران.(مجید ملکی تبار:۱۳۸۶)
روحانی و همکاران(۱۳۸۹) در تحقیق «بررسی آسیب شناسی تاثیر برنامه های تلویزیونی ماهوارهای بر هویت اجتماعی- فرهنگی دانشجویان» با هدف بررسی آسیب شناسی تاثیر برنامه های تلویزیونی ماهوارهای بر هویت اجتماعی- فرهنگی دانشجویان، با بهره گرفتن از روش پیمایشی واستفاده از نظریات جرج هربرت مید؛آنتونی گیدنز وهارولد لاسول به عنوان چارچوپ نظری به بررسی تاثیر متغیر ماهواره برهویت مذهبی؛فرهنگی ؛سیاسی؛وهویت زبانی دانشجویان دانشگاه آزاد واحد اراک می پردازد.
ابزار تحقیق پرسشنامه که جهت سنجش پایایی واعتبار ابزار به ترتیب از روش های الفای کرونباخ وهمسازی درونی گویه ها استفاده شده نتایج پژوهش نشان دهنده تاثیر پر رنگ ماهواره بر هویت می باشد. رسانه های جمعی با تاثیری که بر فرهنگ وساختار های اجتماعی ونظام بین المللی دارند سبب شده به نوعی همه دنیا با چالشی به اسم بحران هویت روبرو شوند بحرانی که رفته رفته به افول فرهنگ و بی هویتی مبدل خواهد وسبک زندگی خاصی وهدفمندی را اشاعه خواهد داد. دراین میان برنامه های ماهوارهای نقش پررنگ تری را در این تحول ودرگونی فرهنگی؛دینی؛سیاسی؛مخصوصا در بین جوانان دارا می باشد.( روحانی و دیگران:۱۳۸۹)
رولی(۱۳۸۸)تحقیق «بررسی مولفه های سبک زندگی در تبلیغات تجاری تلویزیون»را با دوهدف عمده که شامل ارائه تصویری کمی از ویژگی‌های مختلف تبلیغات تجاری وهمچنین شناسایی سبک های زندگی مورد توجه در تبلیغات مذکوراست، را به انجام رسانده است.برای این منظور از میان ۸۷۵۹مورد آگهی که در طول سال ۱۳۷۷؛۱۳۷۹ از رسانه تلویزیون بخش شده است تعداد ۳۷۰ آگهی به روش مورد استفاده در این تحقیق تحلیل محتوا وتکنیک ثبت وظبط داده ها ازمتن تبلیغات از طریق طراحی پرسش نامه معکوس بوده است. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که سه گونه سبک زندگی در تبلیغات مطرح شده است سبک زندگی مبتنی بر نمایش الگوها وارزش های مربوط به طبقات اجتماعی ؛سبک زندگی مبتنی به مصرف کالاهای فرهنگی ؛اقتصادی (منزلتی) وسبک زندگی مبتنی بر الگوهای مدرن وسنتی .بررسی نشان می دهد از میان سبک های فوق بیش ترالگوها وارزش های مربوط به زندگی مدرن وطبقات متوسط ومرفه جامعه در تبلیغات عرضه شده است.(محمد رضا رسولی:۱۳۸۸)
فرهنگی و همکاران (۱۳۹۱) تحقیق«تاثیررسانه هادرتبلیغسبکزندگیغربیباتاکیدبرالگویپوششغربی» را باتوجهبهگسترشرسانه‌هاووسایلارتباطجمعیوتاثیرمستقیموغیرقابلانکارآنهابرزندگیافرادجامعهدرتمامیزمینه ها،ازجمله: رفتارها،عادات،هنجارهاو… بااستفادهازنظرهایدبیرانوسردبیران «باشگاهخبرنگارانجوان»وباهدفبررسیوارزیابینظرهایاینرسانهبهعنوانیکخبرگزاریدرخصوصتاثیررسانه هابرترویجمدومدگراییانجامداده اند. دراینپژوهشتلاششدهاستبااثباتنقشکلیدیرسانه هابرترویجمدومدگراییوکسبنظرهایمتخصصانحوزهیرسانهبهآسیبشناسیاینمسالهپرداختهشودونقاطضعفوقوتآنمشخصشود. دراینتحقیقکهباروشپیمایشیانجامشد،نمونهگیریصورتنگرفتوکلیهیدبیرانوسردبیرانباشگاهخبرنگارانجوانبهشیوهی «کلشماری»موردسنجشقرارگرفتند. پرسشنامهمحققساختهایدراختیارپاسخگویانگذاشتهشد. بعدازجمعآوریپرسشنامه ها،داده هابانرمافزار SPSS تجزیهوتحلیلشدندونتایجزیربهدستآمد:
متغیرهایتحقیقدرحوزه هایاستفادهاز «رسانه‌هایداخلی»و «رسانه‌هایخارجی»بهعنوانمتغیرهایمستقلوگرایشبهسمت «مدومدگرایی»،تاثیرگرایشهای «برنامه‌سازان»و «مدهایایرانی»بهعنوانمتغیرهایوابستهتقسیمشدهبودندوروابطمیاناینمتغیرهاوترویجمدگراییدرکشورموردبررسیوآزمونقرارگرفتکهآزمونفرضیه هایپژوهشنشان دهندهاینموضوعبودکهاکثریترابطه هایمطرحشدهدراینپژوهشمعنادارودرجهتمستقیمبودهاستوسطوحارزیابیاینرابطه هااکثریتمتوسطوبعضاًپایینبودهاست(دکترعلیاکبرفرهنگی،هانیهکیانا، ۱۳۹۱).
کردی و همکاران (۱۳۹۱) پژوهش «بررسیسبکزندگیزناشاغلوغیرشاغل» بهمنظور بررسیتفاوتبینسبکزندگیزنانشاغلوغیرشاغلاختصاصداده اند. جامعهآماریاینپژوهشرازنانشاغلوغیرشاغلمتاهل ۴۹-۲۵ سالشهرساریمرکزاستانمازندرانتشکیلمیدهندکهحجمنمونهبااستفادهازنمونه‌گیریخوشه ایتصادفی ۴۵۰ نفرمیباشد. روشپژوهشپیمایشیوازابزارپرسشنامهجهتجمعآوریداده هااستفادهشدهاست. برحسبیافته هایپژوهشاکثرزناندارایسبکزندگیسنتیمیباشند. وآزمونهایمقایسهمیانگینهانشانمیدهدبینسبکزندگیزنانشاغلوغیرشاغلتفاوتوجوددارد،اینتفاوتدرابعادسبکزندگی(روابطاجتماعی،مدیریتبدن،الگویخرید) کاملاًمشهوداست. دیگرنتایجناشیازتحلیلهمبستگیپژوهشنشانمی‌دهندبینسن،تحصیلات،درآمدخانوادهباسبکزندگی،رابطهمعناداریوجودداردومنزلتشغلیزنانشاغلازعواملتاثیرگذاربرنوعسبکزندگیآناناست. تحلیلرگرسیونچندمتغیرینشانمیدهدبهترتیبسنافرادوسپسنوعفعالیتودررتبهبعدیدرآمدخانوادهوتحصیلاتبهگونهنسبیقدرتتبییننوعسبکزندگیرادارند. درنهایت،براساسنمودارتحلیلمسیر،تحصیلاتزناننقشاصلیرادرنوعسبکزندگیدارامیباشد(حسینکردی،سکینههادی‌زاده،۱۳۹۱)
خواجه نوری و همکاران(۱۳۹۱) در تحقیق «گرایشبهحجابوسبکهایمتفاوتزندگیمطالعهموردی: زنانشهرشیراز» برآنبودهاندکهبارویکردیجامعهشناختیگرایشبهحجابوعواملتاثیرگذاربرآنرابررسیکنند. بااستفادهازروشپیمایشیوپرسشنامهایمحققساخته، ۵۰۸ نفراززنانودخترانبینسنین ۱۵ تا ۶۴ درنواحیهشتگانهشهرشیرازبااستفادهازنمونهگیریتصادفیچندمرحلهایانتخابشدند. نتایجتحقیقبیانگراینواقعیتبودکهرابطهمعنادارمثبتیمیانهویتمذهبی (۴۰۳/۰r=)،وسبکزندگیمذهبی (۱۷۴/۰r=)بامتغیروابستهوجوددارد. همچنینمتغیرهایتصورازبدن (۲۳۱/۰r=-)،مدیریتبدن(۲۰۳/۰r=-)،فناوریهایاطلاعاتیوارتباطی (۲۱۲/۰-r=)،فعالیتهایورزشی-موسیقیاییمدرن ( ۲۶۶/۰-r=)،سبکمشارکتیجدید (۱۷۴/۰- r=)وسبکهایفراغتیجدید (۲۰۰/۰r= -) رابطهمنفیباگرایشبهحجابداشته‌اند. یافته‌هایمستخرجازروشرگرسیونچندمتغیرهنشاندادکههویتمذهبی (۸/۲۲)،سبکفعالیت‌هایورزشی-موسیقیاییمدرن (۵/۳) وسبکموسیقیاییسنتی (۳/۱) ازتغییراتگرایشبهحجابراتبیینکردهاند(خواجهنوریو دیگران، ۱۳۹۱)
ابراهیمی و همکاران(۱۳۸۹) در تحقیق «سبکزندگیجوانان: بررسیجامعهشناختیسبکزندگیومولفه‌هایآندربیندخترانوپسرانشهربابلسر» درصددبررسیسبکزندگیجوانانبرحسبجنسیت،منزلت،سنوغیرهمی باشند؛ازاینرو،برایبررسیموضوعمذکور،تعداد ۳۸۰ نفرازجواناندختروپسربین ۱۵ – ۲۵ سالشهربابلسر،بهعنواننمونهآماریانتخابگردیده ونتایجتحقیقنشاندادهکه؛گرایشجواناندختروپسربهرفتارهایمصرفیفرهنگمدرن،بیشازگرایشآنانبهرفتارهایمصرفیفرهنگسنتیاست؛ازسویدیگر،نتایجتحقیقحاکیازآناستکهرفتارهایمصرفی (مولفه هایسبکزندگی) دربیندخترانوپسران،دربُعدمصرففرهنگی،فعالیتهایزمانفراغتومدیریتبدن،متفاوتاست. همچنین،بینسبکزندگیدخترانوپسرانجواننیزتفاوتمعناداریدیدهمی‌شود(ابراهیمی،بهنوئیگدنه، ۱۳۸۹)
محمدی و همکاران(۱۳۸۹) در تحقیق «بررسیمولفه هایسبکزندگیوالگویرفتاردرفیلمهایسینماییپرفروش» مولفه هایسبکزندگیراتحتدوعنواناصلیسبکزندگیسنتیومدرنوالگویرفتارراتحتدوعنوانالگویرفتارمادیوالگویرفتارفرهنگیبررسیکرده‌اند. برایاینبررسیازرسانهسینمااستفادهشدهچراکهصنعترسانه‌اییسینماکهدرفیلمهایپرفروشوپرمخاطبآننمودپیدامیکندمیتواندبهیکیازاسنادمعتبربرایبررسیمولفه هایشیوهزندگیمخاطبانسینماونیزدستاندرکارانفیلمهاتبدیلشود. چراکهفیلمهایپرفروشوپرمخاطبمیتواندبازنماییازنگرشهاوارزشهایموجوددرجامعهایرانباشدکهبهشکلرفتارمردمدرجامعه،انتخابهایشانوالگویمصرفشاننمودپیداکردهاست. نتایجحاصلازاینپژوهشنشان دهندهایناستکهسبکزندگیسنتیبیشترینسبکمشاهدهشده؛الگویرفتارفرهنگیبیشترینالگویرفتارمشاهدهشدهدرفیلمهاراشاملمیشوند(محمدی،بیکآبادی، ۱۳۸۹)

ذوالقدر و همکاران(۱۳۹۱) تحقیق «آسیب شناسی اجتماعی سریال های شبکه های ماهواره ایبرنگرش مخاطب ایرانی» را بابکارگیری نظریه های وابستگی مخاطبان، نظریه کاشت و نظریه یادگیری مشاهده ای بندروا به انجام رسانده اند. متغییر مستقل شبکه های ماهواره ای فارسی زبان و متغییر وابسته نگرشمخاطبیندرنظرگرفتهشدهاست. دراینمطالعهکیفیبرایجمعآوریداده ها از تکنیک مصاحبه نیمه ساختارمند استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل ۴۰ نفر از مخاطبین شبکه های ماهواره‌ای فارس وان، من و تو، زمزمه، پی ام سی و جم کلاسیک می باشد که از طریق نمونه‌گیری غیر احتمالی هدفمند انتخاب شده‌اند. یافته های پژوهش بیان می‌دارد که اغلب مخاطبین برنامه های این شبکه ها دچار وابستگی به تماشای سریال‌ها شده‌اند. همزاد پنداری مخاطبین با شخصیت های سریال ها تاثیرات عمیقی بر نحوه نگرش آنها به مفهوم سبک زندگی، تجمل طلبی، نحوه پوشش، چگونگی انتخاب همسر و همچنین اعتقادات مذهبی و دینی داشته است. چنانچه علاوه بر روانشناسان و جامعه شناسان خود‌ مخاطبین این شبکه ها هم اذعان به آثار سوء و پیامد های منفی آن دارند. حیازدایی، خیانت، بی هویتی، بدبینی، پیدایش روابط مثلثی، یأس و خود کم بینی، مصرف زدگی و تجمل گرایی و هم چنین عادی شدن و رواج چند همسری از جمله پیامدهای منفی این سریالها می باشند(ذوالقدر و قاسم زاده عراقی، ۱۳۹۱).
اسدالهی (۱۳۹۰) تحقیق «بررسیتاثیرماهوارهبرسبکزندگیجوانانمناطقمرزیغربکشور»را با هدفبررسیتاثیرشبکه هایماهواره‌ایبویژهشبکه هایکُردیزبانبرسبکزندگیوآدابورسوم،اعتقاداتمذهبی،سیاسیوفرهنگیمنطقهشپیرانسلماسانجام داده است. برایانجاماینتحقیقازروشمیدانیوکتابخانهایاستفادهشدهوجامعهآماریتحقیقدربرگیرندهاهالیاینمنطقهدر گروهسنی ۱۵ الی ۴۰ سالقراردارند.طبقیافته هایتحقیق؛باافزایشگیرنده هایماهوارهایدرمنطقهبهکلیآدابورسوموعقایدوباورهایدینیوسیاسیمنطقهکاملاتحتتاثیراینشبکه هاقرارگرفتهاندبهنحویکهنمونهبارزایندگرگونیوتغییراترادرنحوهبرگزاریمراسماتعروسیوجشنوهمچنینتغییرلهجهاهالیمنطقهبهوضوحمیتوانمشاهدهکرد.باتوجهبهاینکهتقریباتمامیخانوارهایمنطقهازاینگیرنده هااستفادهمی‌کنند،گروهکهایتروریستیبویژهگروهکپ.ک.کازبرنامههایاینشبکه هادرجهتنیلبهاهدافشومخوددراینمنطقهبهتریناستفادهرانمودهاند. بهنحویکهباآمدنماهوارهبهاینمنطقهفعالیتهایسیاسیوفرهنگیاینگروهکنیزدرمنطقهتشدیدشدهاست. درادامهتحقیقرابطهبیننیرویفعالشاغلدرامرقاچاقوافزایشاستفادهازگیرنده هایماهوارهایبینخانوارهایمنطقهبررسیشدکهنتایجتحقیقحاکیازیکرابطهمعناداربینایندومتغیرمیباشدبهنحویکهباافزایشقاچاقاستقبالازگیرنده‌هایماهوارهایهمدرمنطقهزیادشدهاست(اسدالهی، ۱۳۹۰).
مقدس و همکاران(۱۳۸۶) تحقیق « تأثیرفنآوریهایارتباطیواطلاعاتیبرسبکزندگی» را با هدفارزیابیچگونگیورودفرایندمدرنیزاسیونبه ویژهفنآوریهایارتباطیواطلاعاتیبهطایفهیدهدارپرداختهاست. بهاینمعناکهطایفهیدهدارتاچهاندازهدرمعرضاشاعهیفنآوریهایرتباطیمتعلقبهدورانمدرنقرارگرفتهاست. سپسنحوهیتاثیرفنآوریهایارتباطیواطلاعاتیبرسبکزندگیافرادطایفهیدهدارراارزیابیمیکند. طایفهیدهداربه ویژهاززماناجرایاصلاحاتارضیباشدتبیشتریدرمعرضاشاعهیفنآوریهایارتباطیقرارمیگیرد. تعدادجمعیتموردمطالعه ۴۰۴ نفربودهکهتعدادیازآنهادرروستایدهداریوتعدادیازآنهادرشهرشیرازسکونتدارند. نتایجتحقیقنشانمیدهدکهافرادطایفهدهدار،حتیدرمعرضفنآوریهایارتباطیواطلاعاتیمانندتلفنهمراه،ماهوارهواینترنتنیزقرارگرفتهاندوهمینامربرتغییرسبکزندگیآنهاازسنتیبهمدرنتأثیرگذاشتهاست(مقدس و دیگران، ۱۳۸۶).

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

تحقیقات خارجی

تحقیق هاوکینز و پینگیری روی کودکان استرالیایی نشان می دهد که درک جهان به عنوان محیطی ترسناک، با تماشای برنامه های تلویزیونی امریکایی بیشتر پدید آمده تا با برنامه های تلویزیونی استرالیایی. اما این نگاه معطوف به امریکا نبود بلکه مربوط به وطن خودشان یعنی استرالیا می شد.(Hawkins & pingree, 2010)
مطالعه تان و تان در فلیپین نشان داد بینندگان پرمصرف برنامههای تلویزیونی امریکایی، ارزش های غیر سنتی از خود نشان دادند که بیشتر شبیه آنهایی بود که در برنامه های تلویزیونی نشان داده می شد تا ارزش های سنتی فیلیپین. آن دسته از دانش آموزان دبیرستانی که برنامه های امریکایی را بیشتر تماشا می کردند، بیشتر به ارزش های خارجی تمایل داشتند.(Tan & Tan, 2007)
یک تحقیق گسترده توسط کارل اریک رزنگرین درباره استفاده جوانان سوئدی از رسانه ها انجام شد که به بررسی رویکرد افراد در سبک زندگی و تلقی خواننده یا بیننده رسانه ها به عنوان مشارکت کننده فعال در فرایند کاشت توجه داشت.(Rosengen, 2006) در تحقیق روزنگرین مشخص شد، سلایق و انتخاب های رسانه ای در سبک زندگی و الگوهای تفریحی روزمره نقش دارند و از سوی دیگر نیز سبک زندگی بر مصرف رسانه تاثیر می گذارد. طبق این تحقیق این نیز درست است که گویی سن، طبقه اجتماعی و جنسیت نیز می توانند بخش زیادی از تفاوت های کشف شده را توضیح دهند.
الاوفی اصول تحلیل کاشت گربنر را در بررسی رابطه بین رویارویی با کانال های یک و دو تلویزیون عربستان و گرایش های احتماعی افراد مورد استفاده قرار داد(کانال یک دارای برنامه های زبان عربی و برنامه های کانال دو به زبان انگلیسی و فرانسه است). در این تحقیق نه تاثیر کاشت مورد بررسی و آزمون قرار گرفت که عبارت بودند از: ۱-سبک زندگی غربی ۲-برنامه ها و پیام های رسانه ای غربی ۳- مسافرت به خارج ۴- ورزش و سلامتی ۵- نقش سنتی جنسیتی ۶- تغییرات فرهنگی ۷- حفظ فرهنگ بومی ۸ و ۹- احساس و ادراک مثبت یا منفی به غرب. نتایج نشان دادند که میزان زمان تماشای کانال های خارجی به طور معنادار و مثبت، با نگرش به سوی فرهنگ غرب و تولیدات رسانه ای غرب همبستگی داشت. طبق یافته های تحقیق، تماشای زیاد تلویزیون با تمایل بینندگان به رفتار کردن بر اساس سبک زندگی و فرهنگ غربی رابطه ندارد.(Al-ofy, 2008)
ساموئل مینتل درپژوهش “سبکزندگیدربریتانیا” بهجنبههایگوناگونزندگیجوانانوزنانواطلاعاتیدربارهنقشتصمیمگیرندگیزنانبه ویژهدرامرگذراناوقات فراغتاشارهشدهاست. دراینپژوهش،بهعاملتفاوتجنسیتوسبکزندگیپرداختهشده است،نتیجهپژوهشنشان دهندهآناستکهدربینجوانان،زنانبیشازمردانبهظاهرشخصی وکتاباهمیتمیدهند(Chaney, 1996,)
میچمان (Michman)پژوهشیدرموردتفاوتهایفرهنگیانجامدادهاست . ویبهدگرگونیاشارهداردکهدرنقشهایجنسیتیدرحالحادثشدناست. مشارکتبیشترمرداندرامورمربوطبهخانهداریکهنشانمیدهدسبکهایزندگیمرداندرحالتغییراست .همینطوردرموردزنانکهاکنونعدهبیشتریازآنانمشاغلتماموقتدارند . برایپاسخگوییبهاینحساسیتهایدرحالتغییر،عرضهکنندگانکالاوخدماتمصرفیبایدنسبتبهمعانینمادینکالاهایخویشهشیارباشند(Michman, 1989)
هاکیم درمقالهپژوهشی “سبکزندگیوتفاوتدرانتخاببازارکارزنان”،نتایجنشانمیدهدترجیحاتسبکزندگیتاثیربسزاییبرانتخابنوعشغلزنانداردوتنوعدرسبکزندگیدرمیانکارمندانزندرمشاغلخاص(پارهوقتونیمهوقت)قابلملاحظهاست.(Hakim, 2002)
ویل درکارپژوهشیخودباعنوانفراغت،سبکزندگیوفرهنگبهایننتیجهمیرسدکهعمدهتریناختلافهادررفتارهایگذراناوقاتفراغتهنوزبوسیلهسنوجنسوطبقهاجتماعیتبیینمیشودواینمتغیرهاعللاختلافبوجودآمدهدرتنوعاتسبکزندگیراتشریحوتوضیحخواهندداد.( Veal, 2001)

مبانی نظری

نظریه هایسبک زندگی

بوردیو

درتعریف سبک زندگی با وژاه فراگیری روبررو هستیم که از سلیقه فرد در زمینه آرایش موو لباس گرفته تاسرگرمی؛تفریح؛ادبیات وموضوعات مربوط دیگر راشامل می شود.سپس سبک زندگی درواقع مد یاحالت زندگی فرد است .سبک زندگی معمولا با طبقه اقتصادی- اجتماعی پیوند دارد ودر تصویری که از فرد ساخته می شود باز تاب می یابد.(آسا برگر ۱۳۷۱:۱۴۱)سبک زندگی وابسته به انتخاب؛انتخاب نیز وابسته به اطلاعات واطلاعات محصول فرایند ارتباطات است.
براساس نظریه بوردیو افرادبه واسطه برخورداری انواع مختلف سرمایه نظیر سرمایه فرهنگی؛اقتصادیو اجتماعی به مصرف فرهنگی؛مادی وفعالیت های فراغت اقدام می کنند.از نظر او حجم وانواع سرمایه ها طبقه را تشکیل می دهد ومنش افراد؛درون هر طبقه را به یکدیگر وصل می کند وبر مبنای این منش مشترک سبک های زندگی شکل می گیرد. البته به معنای دقیق تر باید گفت مصرف؛اجازه بازنمایی سبک های زندگی مختلف ونیز ذائقه های مختلف را می دهد. در نهایت سبک های زندگی وذائقه ها که برمبنای سرمایه‌های بالا شکل می گیردبه مصرف کالاهایی میانجامد که تمایز اجتماعی ایجاد می کند این منطق تمایز در مصرف؛در کانون توجه بوردیو قرار دارد(ساتر تون؛۲۰۰۱؛به نقل از حمیدی وفرجی ۶۵:۱۳۸۷)
بوردیو بااستفاده از مفهوم فضای اجتماعی؛سبک های زندگی مختلف را نشان می دهد. فضای اجتماعی به این ترتیب ساخته می شود که عاملان وگروه ها براساس حجم ومیزان سرمایه اقتصادی وفرهنگی با برخی وجوه اشتراک می یابند وبا برخی فاصله پیدا می کنند.(بوردیو۱۳۸۰؛۳۳؛به نقل از حمیدی وفرجی ۶۵:۱۳۸۷)
در میان انواع سرمایه؛ سرمایه فرهنگی نقش بسیار مهمی در اندیشه بوردیو ایفا می کند. جامعه شناسی مصرف وتحلیل وی درباره سبک زندگی بر همین نوع سرمایه متکی است.سرمایه فرهنگی شامل سلیقه های خوب؛شیوه وراه ورسم پسندیده؛پیچیدگی شناختی؛ شناخت وتوانایی پذیرش محصولات فرهنگی مشروع از قبیل هنر؛موسیقی کلاسیک؛تئاتر وادبیات وتسلط بر نوع نظام نمادین. افراد برای بیان نوع معینی از ذائقه؛موقیت اجتماعی خود رااز موقعیت افرادی که در منزلت ومراتب پایین تر قرار دارند تفکیک ومتمایز می کنند؛ در این رابطه سبک زندگی وذائقه های فرهنگیتنها به ایجاد عادت نمی پردازند بلکه گاه عادات رادگرگون می کنند در این میان تلویزیون وماهواره به عنوان مهمترین عنصر تولید وبرهم زننده عادات عمل می کند(رضوی زاده۵۶:۱۳۸۴)
از نظر او ساختارهایی که سازنده محیطی خاص هستند منش تولید می کنند.منش مجموعه ای از خلق وخوی های پایدار در افراد است که کردار های خاصی پدید می‌آورد. افراد طبق چنین نظامهای درونی شده ای عمل می کنند که بوردیو آن را نا خوداگاه فرهنگی می نامد.
مفهوم منش در واقع همان ساخت های اجتماعی ذهنی شده ای است که در ابتدا از طریق تجارت نخستین فرد به ذهن او منتقل می شود وشکل می گیرد(نهاد های نخستین)وسپس تجربیات بزرگسالی (نهادهای ثانوی) برآن اضافه می شود. به این ترتیب است که ساختارهای اجتماعی در ذهن افراد ودر درون افراد از طریق درونی ساختن عناصر بیرونی حک می شوند وبه صورت منش در می آیند(توسلی۱۳۸۳:۵)از مهمترین نهادهای تاثیر گذار تلویزیون وماهواره می باشد که با کارکرد سرگرمی وتفریحی در غالب سریال های نمایشی به تولید منش ورفتار در سنین مختلف می پردازد.