دانلود پایان نامه

بوردیو مسئله نسل¬ها را در عرصه¬های اجتماعی مانند دانشگاه، سیاست، ادبیات، هنر و غیره بررسی و تحلیل کرده است. وی چالش بین نسلی را همانند سایر تعارضات اجتماعی متأثر از طبقه، نظام قشر¬بندی اجتماعی و یا به تعبیر خود وی نظام¬های سلطه و نابرابری در میدان¬های مختلف می¬داند و در چارچوب نابرابری و تضاد اجتماعی به تحلیل روابط و تعارضات نسلی در ابعاد اجتماعی-¬اقتصادی و فکری و فرهنگی می¬پردازد (توکل و قاضی نژاد، 1385: 106).
ازنظر بوردیو، تقسیم¬بندی میان سنین امری دلبخواهانه است. درواقع مرز میان جوانی و پیری در همه جوامع موضوعی برای مبارزه است (بوردیو، 1388: 86). طبقه¬بندی¬ها بر اساس سن (اما همین-طور در مورد سن و البته در مورد طبقه اجتماعی و …) همواره سبب می¬شوند که محدودیت¬هایی تحمیل شوند و نظمی تولید شود که در آن هر کس باید در جایگاه خود باقی بماند. در تقسیم منطقی میان جوانان و پیران، مسئله بر سر تقسیم (بی‌معنی مشارکت) در قدرت¬هاست (همان: 87).
از دید بوردیو¬، در شرایط معاصر، شکاف نسل¬ها، شکافی افقی بوده و در میدان¬های مختلف اجتماعی اعم از نهادی یا غیر نهادی¬ به وجود می¬آید. رویارویی بین جوانان و افراد مسن عملاً حاکی از تعارض بین افراد به مواضع گوناگون قدرت و ثروت است. ازنظر وی، جوان و پیر نه یک امر عینی و واقعی، بلکه یک ساختار اجتماعی هستند که درنتیجه‌ی مبارزه میان پیر و جوان در میدان¬های مختلف به وجود می¬آیند (توکل و قاضی نژاد، 1385: 107).
بوردیو در ریشه¬یابی شکاف نسلی، بر توزیع امکانات و منابع و موقعیت نابرابر نسل¬های مختلف ازنظر برخورداری یا محرومیت از امکانات و فرصت¬های موجود اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی در عرصه¬های مختلف تأکید دارد. وی با رویکرد عینی به تبیین تعارضات نسلی برحسب جایگاه استراتژیک و عصری هر نسل در رابطه با مجموعه¬ای از منابع و نبرد نسل¬ها برای استفاده انحصاری از منابع مذکور می¬پردازد. منابعی که در¬واقع محصول شرایط تاریخی هر نسل است. وی در این خصوص ابتدا به تحلیل اجتماعی و موقعیت جوانان طبقات مختلف در بخش¬های گوناگون جهان اجتماعی، بخصوص در حوزه¬های مهم اقتصاد و آموزش می¬پردازد (همان: 108).
ازنظر بوردیو، آنچه واقعیت دارد، ساخت و فضای امکانات جوانان طبقه بالا و پایین و تفاوت میان طبقات از این لحاظ است که خود بخشی از تعارضات نسل¬های معین را در¬بر می¬گیرد (همان: 109).
به اعتقاد بوردیو، تحول در نظام آموزشی و وجود سیستم آموزش اجباری و مجانی در دبیرستان¬ها در جوامع معاصر، موقعیت تازه¬ای به قشر جوان بخشیده و سبب شده است برخلاف نسل¬های قبل، اینان در موقعیتی جدای از تعاملات جامعه وزندگی اجتماعی و شغلی و در فضای مدارس تجارب تازه¬ای را به دست آورده و قوی¬ترین تأثیرات را از این موقعیت جدید و حضور طولانی در مدارس و آموزشگاه¬ها بپذیرند. البته، بااینکه این تجربه حضور طولانی در مدارس خیلی تعیین‌کننده است، در همین موقعیت نیز، تفاوت¬های طبقاتی تداوم‌یافته و به¬وضوح خود را آشکار می¬سازند (همان: 109،110). در نظر وی، جدایی جوانان طبقه پایین از دنیای کار از اهمیتی خاص برخوردار است، خصوصاً که این جدایی با تأثیرات آموزشگاه نیز همراه است؛ زیرا مدارس و آموزشگاه¬ها صرفاً محل یادگیری دانش و تکنیک نیست، بلکه درعین‌حال آموزش نهادی است که به افراد عنوان (مثلاً لیسانس، دکتری…) می¬دهد و این عناوین به فرد، از هر طبقه اجتماعی که باشد، حقوقی اعطا می¬کند و نیز مطالباتی را در افراد تحصیل‌کرده و خانواده¬های آنان به وجود می¬آورد که جامعه پاسخگوی آن مطالبات نیست. بدین ترتیب عدم تناسب مطالبات تحصیل¬کردگان طبقات مختلف با شانس¬های واقعی آنان در جامعه، معاصر نتیجه دموکراتیزه¬شدن آموزش و دسترسی به آن برای جوانان همه طبقات است (همان: 110).
بوردیو شکاف و تعارضات نسلی را به¬عنوان پیامد توسعه آموزش و آگاهی هر نسل از موقعیت خود در مقایسه با نسل قبل و مطالبات نسلی برخاسته از آن می¬داند. از دید وی، مطالبات نسل¬های پی¬در¬پی والدین و فرزندان در رابطه با وضعیت¬های متفاوت در ساخت توزیع امکانات و شانس-های نسلی دررسیدن به وضعیت¬های مطلوب به وجود می¬آید؛ بنابراین بسیاری از درگیری‌های بین نسلی، در¬واقع درگیری میان نظام مطالباتی است که در نسل¬های مختلف شکل می¬گیرد (همان: 112). آنچه برای نسل اول یک دستاورد بزرگ در زندگی تلقی می‌شد، برای نسل بعدی امتیازی است که از هنگام تولد از آن برخوردار است (بوردیو، 1388: 97).
از منظر بوردیو، نظام اجتماعی به صورتی دیگر نیز ریشه درگیری بین نسل¬هاست. به این دلیل که نظام یاد¬شده، افرادی را که در موقعیت¬های مختلفی تربیت‌شده‌اند، در جایگاه اجتماعی مشابه می¬نشاند (توکل و قاضی نژاد، 1385: 113). در اینجا، در¬واقع پیرها و جوان¬ها نیستند که در مقابل یکدیگر قرار می¬گیرند؛ بلکه دو حالت از یک نظام تحصیلی است که به تفاوت میزان کمبود یا فراوانی مدرک مربوط است و این امر تقابل عینی خود را در رقابت برای طبقه¬بندی¬های شغلی نیز نشان می¬دهد: افراد مسن که نمی¬توانند ادعا کنند آن¬ها رئیس¬اند چون آن¬ها قدیمی¬ترند، بیش¬تر بر تجربه انباشته‌شده‌ی خود که با قدیمی¬بودن مربوطش می¬کنند، تأکیددارند، درحالی‌که جوانان بر قابلیت¬های خود که ضامن مدرک خویش می¬دانند پا می¬فشارند (بوردیو،1388: 98)؛ اما این‌یکی بودن ظاهری موقعیت این آدم¬ها نکته¬ای اساسی را می¬پوشاند: این¬که برای گروهی از آن¬ها (بورژواها، جوان¬ها) این سمت¬ها صرفاً دوره¬ای گذار برای رسیدن به مقامات بالاتر هستند و برای گروهی دیگر همین¬جا آخر کار است (همان: 99).
ازنظر بوردیو مسلم است که فراسوی تفاوت¬های طبقاتی، جوان¬ها منافع جمعی نسل خودشان را هم دارند؛ زیرا جدای از مسئله تبعیض ضد جوانی که ناشی از آموزش جوانان و نسل¬های قبل در نظام¬های متفاوت آموزشی است، همیشه در مقایسه با آنان کمتر از عنوان و یا کیفیت تحصیلی¬شان موقعیت اجتماعی به دست می¬آورند. ازاین‌رو، به عقیده وی، یک نوع کیفیت زدایی ساختاری نسل در نهادها و ساختارهای اجتماعی جوامع فعلی وجود دارد؛ یعنی در این سیستم¬ها، جوان بودن فرد به‌طور ساختاری کیفیت کار وی را نیز پایین می¬آورد (همان: 99،100).
وی تحولات اجتماعی- سیاسی و ظهور جنبش¬های اجتماعی معاصر را نیز با ایده¬ی نابرابری ساختاری نسل¬ها تحلیل می¬کند (توکل و قاضی نژاد، 1385: 118). مخالفت نسل¬ها باارزش‌های یکدیگر به‌صورت جدایی یا شکاف فرهنگی و انتخاب شقوق هنجاری و ارزشی متعارض از سوی نسل¬های جوان¬تر نیز تا حد زیادی در¬واقع شیوه¬ای است که اینان با توسل به آن دست به مقاومت و مقابله باکسانی می¬زنند که به اعتقاد جوانان مسئول انحصار منابع، نابرابری اجتماعی و مظهر فرتوتی فرهنگی هستند. کسانی که بر نوگرایی هنجاری و پویایی فرهنگی و شقوق ارزشی متفاوت عرضه-شده از جانب نسل نو، برچسب نابهنجار، ضد ارزش و ضد فرهنگ می¬زنند تا خود درصحنه‌ی قدرت باقی بمانند (همان: 120)

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   جایگاه عدالت و عدالت گزار ازدیدگاه جان راولز
برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید