همانطور که در این فصل بیان شد، اطلاعات گردآوری شده از مصاحبهها با بهره گرفتن از روش تحلیل تِم مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و شایستگیهای در شرکت پالایش گاز پارسیان شناسایی شد. در فصل اول و بیان مسئله تحقیق بیان شد که در پی این هستیم که پیوندی را بین شایستگیهای رهبری و برنامه جانشینپروری برقرار نمائیم. بدین منظور و با بهره گرفتن از تحلیل یافتهها پیوند و ارتباطی را بین شایستگیهای رهبری موجود و شایستگیهای رهبری مورد نیاز برای ایجاد برنامه جانشینپروری برقرار میکنیم و از این شایستگیها برای رسیدن به شایستگیهای رهبری مطلوب بهره خواهیم برد. مقوله مربوط به دانش در شایستگیهای رهبری موجود به سه دسته مفهومی دانش و تجربه، دانش مدیریتی و دانش همپوشانی طبقهبندی شد. این مقوله به دانش لازم و تجربه کافی مدیران شرکت، توانایی مدیریتی و قدرت اداره کردن صحیح سیستم، شناخت فرایندهای تولید و عملیات، داشتن تحصیلات عالیه در زمینه تخصصی و توانایی تجزیه و تحلیل مسائل، تجربه نحوه برخورد با افراد زیرمجموعه و دانش کار با مجموعه بزرگ، هنر کاربرد دانشهای مدیریتی و همپوشی دانش و تجربه اشاره میکند. شرکت پالایش گاز پارسیان نیز با داشتن نیروهای متخصص جوان و با تجربه در کنار هم (۱۰۱ نفر با تجربه ۸ سال و ۶۰ نفر با تجربه بالاتر از ۱۸ سال) نیازمند ایجاد برنامهای بلندمدت برای آمادهسازی و حفظ و توسعه این نیروهای جوان و استفاده بهینه از دانش و تجربه نیروهای با تجربه و انتقال دانش به نیروهای جوانتر میباشد. مدیر یا کارکنان با تجربه بیشتر دانش مورد نظر خود را که قبلاً در سایتهای عملیاتی و امور اجرایی کسب کردهاند در اختیار نیروهای جوان قرار میدهند و به نوعی آنها را برای جانشینی آینده خود آماده میکنند و پرورش میدهند. در این زمینه میتوان به دوره های آموزشی که شرکت در سطوح مختلف مدیریتی و میانی برای کارکنان و مدیران شرکت برگزار میکند اشاره کرد. این برنامهها بر اساس نیازهای آموزشی کارکنان و در جهت افزایش تواناییها و مهارتهای کارکنان و بهبود نحوه نگرش مدیران به شرکت وکارکنان انجام میشود. برای رسیدن به شایستگیهای رهبری مطلوب در شرکت پالایش گاز پارسیان مدیران شرکت باید نگرش محور باشند و شرکت را با بینش و حکمت اداره کنند. مدیریت شرکت میبایست به فرایند تولید و عملیات تسلط داشته باشد، جامعیت و اشرافیتی داشته باشد که بتواند زمینه های مختلف را بهم پیوند بزند. در این راستا میبایست، کلاسها و دوره های آموزشی به منظور بالاتر بردن سطح بینش مدیران و کارکنان برگزار کنند، مهارتهای تصمیمگیری و ادراکی مدیران را ارتقاء دهند و جامعنگری را در مدیریت تقویت کنند که مدیر علاوه بر حوزه تخصصی خود برای اداره کردن بهتر سیستم نیز جامعیتی بر دیگر حوزه ها داشته باشد. بر اساس ویژگی مدیریت استعداد شرکت میتواند نیروی انسانی مورد نیاز خود را در حال و آینده جذب کند، برانگیخته کند و پرورش دهد. شرکت میتواند از نیروهای جوان و با استعداد خود در جهت بهینه کردن تولیدات، محصولات و فرایندهای شرکت استفاده کند و همچنین به سیستمهای نوین مدیریتی در جهت روشن کردن فرایندها و شفافسازی عملیات شرکت توجه داشته باشد. شرکت گاز پارسیان به دنبال پیادهسازی سیستمهای مدیریت یکپارچه، تعالی سازمان و استانداردها میباشد که به بهینه شدن عملیات و در نهایت تولید شرکت میانجامد.
مقوله مربوط به مهارت در شایستگی رهبری موجود در سه دسته مفهومی مهارت ارتباطی، مهارت سازمانی و مهارت اجتماعی طبقهبندی شده است. این مهارتها به توانایی هایی اشاره دارد که فرد را برای انجام ماهرانه وظایف خود قادر میسازد و این توانایی در عملکرد و ایفای وظایف فرد منعکس میشود. این مهارتهای ارتباطی به توانایی ایجاد روابط تنگاتنگ و صمیمانه با زیرمجموعه، ایجاد ارتباط بین سطوح سازمانی در واحدهای مختلف شرکت برای تسهیل امور و پیشبرد اهداف شرکت اشاره میکند. مدیر میبایست مهارت زبانی ارتباط با دیگران را به نوعی در خودش ایجاد کند و به شکلی فراتر از فرهنگ موجود با زیرمجموعه رفتار کند. تاثیر و اعمال نفوذ بر دیگران و ایجاد شبکه های اجتماعی در شرکت و مهمتر از همه شنود موثر یا گوش شنوا که سنگ بنای مهارت ارتباطی مدیران است از دیگر ویژگیهای مهارتهای ارتباطی است. مهارتهای سازمانی بر اساس وظایف هنری فایول دستهبندی شده است. مهارتهای اجتماعی یعنی توانایی در یافتن زمینه های مشترک و ایجاد رابطه نزدیک است که مدیران شرکت گاز پارسیان مردمداری و روابط اجتماعی را به عنوان یک ارزش میدانند. مدیریت شرکت با ایجاد یک رابطه صمیمی و دوستانه، حس تعلق داشتن به مجموعه و در میان کارکنان بودن را بین مجموعه شرکت بوجود آورده است و مجموعه شرکت را به عنوان یک خانواده بزرگ میبیند بطوریکه اکثر مصاحبهشوندگان بر این شایستگی مدیریت شرکت تاکید میکردند. داشتن روحیه مشارکتجویانه و استقبال و حمایت از نظرات، پیشنهادات و مشارکت کارکنان از ویژگیهای بارز و مشهود مدیریت شرکت گاز پارسیان است. داشتن این مهارتهای ارتباطی، سازمانی و اجتماعی زمینهای را برای ایجاد شایستگیهای رهبری مورد نیاز برنامه جانشینپروری بوجود آورده است. در مورد مهارت سازمانی، ارزیابی عملکرد و ارائه بازخورد به کارکنان موجب بهره وری بیشتر آنها در شرکت میشود. این ارزیابیها در شرکت پارسیان بر اساس فرم ارزشیابی عملکرد سالانه انجام میشود که موجب شناسایی استعدادها و رشد و جانشینی افراد شایسته و با پتانسل بالا که شناسایی شدهاند میشود. در زمینه مهارت اجتماعی، تعهدکاری مدیران شرکت و اعتقاد به این امر از جایگاه والایی برخوردار است. مدیریت شرکت خود را متعهد میداند که جانشینانی را برای آینده پرورش دهد و آماده کند و دانشها و تجارب خود را به افراد زیرمجموعه انتقال دهد.
یکی از مباحث مهم در برنامه جانشینپروری و مرتبط با این موضوع بحث اعتماد است. مدیریت باید به زیرمجموعهاش اعتماد داشته باشد و به منظور آماده کردن هر چه بهتر جانشینان میبایست تفویض اختیار و واگذاری مسئولیت به آنها صورت گیرد.
پرورش و انتخاب مدیران و رهبران از مهمترین دغدغه های سازمان های عصر حاضر است و نبود ثبات مدیریتی یکی از اساسیترین مشکلات سازمانهاست که به عملکرد آنها لطمه وارد میکند و همچنین یکی از دلایلی است که مانع اجرای برنامه جانشینپروری میشود. شرکت پالایش گاز پارسیان نیز یکی از شرکتهای زیرمجموعه شرکت ملی گاز ایران است و خیلی از تصمیمات کلان و استراتژیهای شرکت در سطح شرکت مادر تخصصی ملی گاز اتخاذ میشود سپس به شرکت ابلاغ میشود. دوره تصدیهای مدیریتی نیز بسیار کوتاه است بطوری که در حدود ده سال که از فعالیت شرکت گاز پارسیان میگذرد ۵ مدیر عامل عوض شده است. این جابجاییها برنامههای بلندمدت شرکت را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
برای رسیدن به شایستگیهای مطلوب در مقوله مربوط به مهارتها در تحقیق حاضر به توانمندسازی کارکنان، مشارکت و مسیر پیشرفت شغلی اشاره شده است. از دیدگاه پیتر سنگه (۱۹۹۰) شناسایی آرمان شخصی افراد و توسعه دادن این آرمانها موجب افزایش توانمندیها و به عبارت دیگر توانمندسازی میشود. بدین منظور مدیر باید تواناییها و استعدادهای افراد داخل مجموعه را شناسایی کند و قابلیت‌های آنها را درک کند و بر اساس توانایی و تمایل افراد مسئولیتهایی را که آن افراد توان انجامش را دارند به آنها واگذار کند و از این طریق مدیریت شرکت ضمن اداره صحیح سیستم، موقعیتهایی را در سیستم ایجاد میکند که افراد میتوانند شایستگیها و قابلیت‌های خود را بروز دهند و استعدادهای موجودشان را از بالقوه به بالفعل تبدیل کنند. توانمندسازی در شرکت گاز پارسیان به شیوه های مختلفی انجام میشود که شامل تفویض اختیار و واگذاری مسئولیتها، دادن آموزش به کارکنان و مدیران، برگزاری دوره های مختلف مدیریتی، داشتن منشور و برنامه مدون برای توانمندساختن کارکنان میباشد.
یکی از ویژگیهای بسیار مهم که در شرکت گاز پارسیان توجه بسیار زیادی به آن میشود، بحث مشارکت است. در شرکت این پذیرش وجود دارد که افراد نظرات و پیشنهاداتشان را ارائه دهند، کارشناسان متخصص این پیشنهادات را بررسی میکنند و اگر عملیاتی باشد برای پیادهسازی آن بودجه لازم تامین میشود. حتی مدیریت شرکت نیز نشان داده است که بیشتر علاقهمند به مدیریت مشارکتی است. کارکنان شرکت پیشنهادات خود را ارائه میدهند و به پیشنهادات برتر نیز پاداش داده میشود و بدین ترتیب کارکنان را به نظردهی بیشتر تشویق میکنند. شرکت پالایش گاز پارسیان در سال ۱۳۸۹ موفق به کسب مقام نخست در نظام مشارکت کارکنان گردید.
اهمیت توسعه و پیشرفت کارکنان در پرتو کارراهه یا همان مسیر پیشرفت شغلی کارکنان در سازمان های امروزی قابل درک است. آموزشهای رسمی، ارزیابی و بازخورد، تجربیات کاری و روابط توسعهای چهار برنامه توسعه کارکنان هستند که به افزایش دانش، مهارت و پیشرفت شغلی کارکنان کمک میکند. هنگامیکه افراد جذب شرکت میکنند ابتدا به واحد آموزش معرفی شده که دوره های آموزشی سه تا شش ماهه بدو استخدام را پشت سر میگذارند که این دوره ها آموزشهای مرتبط با شغل و آشنایی بیشتر با محیط کار را شامل میشود که به ارتقاء دانش و مهارت اولیه افراد کمک میکند. در همین راستا، شرکت فرم ارزشیابی شایستگی سالانه و فرم ارزیابی عملکرد را در اختیار کارکنان قرار میدهد که این ابعاد چهارگانه را سنجیده و به کارکنان در مورد تواناییها و عملکردشان بازخورد میدهد. توسعه و غنیسازی شغلی، گردش شغلی و ارتقاء بر اساس توانمندیها و مهارتها عنصر دیگر مسیر پیشرفت شغلی است.
مقوله مربوط به قابلیت‌ها در شایستگی رهبری موجود در برگیرنده سیرت نیکو، تفکر استراتژیک، نتیجهگرایی توجه به تولید و توسعه و گسترش میباشد. این قابلیت‌ها مجموعه فعالیتهایی هستند که پیشنیازهای رفتاری و فنی لازم برای عملکرد موفقیتآمیز در یک نقش یا شغل مشخص بشمار میروند. سیرت نیکو یکی از این پیش نیازهای رفتاری است که اکثر مدیران شرکت نیز در مصاحبهها بسیار بر این موضوع تاکید داشتند بطوریکه در ۱۴ مصاحبه انجام شده، ۱۰ نفر از مصاحبهشوندگان به ابعاد مختلف این رفتار نیک اشاره کردهاند. در این پژوهش هشت ویژگی اساسی شناسایی شد که سیرت فرد را معرفی میکند که عبارتند از: مسئولیتپذیری، تعهد، اعتماد بنفس، شجاعت فردی، اصالت، درستی و راستی، شفافیت و کاریزما بودن مدیر. تفکر استراتژیک مستلزم فراتر رفتن اندیشه و تفکر مدیران از عملیات روزمره با هدف تمرکز بر قصد و نیت استراتژیک بلندمدت برای کسب و کار است. تفکر استراتژیک در شرکت گاز پارسیان بر دو بعد تولید و عملیات و منابع انسانی تاکید میکند. در بعد تولید چون شرکت تولیدی و عملیاتی است برنامههایی بلندمدت برای افزایش و بهینه کردنتولید اتخاذ میشود در بعد دیگر توجه به نیروی انسانی موجود و ارج نهادن به کرامات انسانی از اهمیت بالایی برخوردار است. از طرفی، در چنین شرکتهایی توجه به تولید، برنامه ریزی کوتاه مدت و بلندمدت برای تولید بیشتر، پیشی گرفتن از رقبا، رسیدن به تولید پیشبینی شده و بهره وری بیشتر از درجه اهمیت بیشتری برخوردار است. ویژگی دیگری که در راستای نگاه به تولید است توسعه و گسترش پالایشگاه در زمینه های متفاوت چه فنی و عملیاتی و چه در حوزه رفاهی و در راستای تامین رفاه و آسایش بیشتر کارکنان میباشد. همانطور که بیان شد، در شرکتهای تولیدی و عملیاتی نگاه ها بیشتر به تولید و ارائه راهکارهاو اقداماتی برای افزایش تولید و کسب سود بیشتر است. محیط داخلی و بیرونی این شرکتها نیز دائماً در حال تغییر و تحول است و این تغییر و دگرگونی نیازمند مدیریت تغییر است که بتوان متناسب با این تغییرات رو به جلو حرکت کرد و به اهداف مورد نظر دست یافت. مدیران شرکت باید این تفکر را به نیروی انسانی خود القاء کنند که محیط پیرامون دائماً در حال تغییر و دگرگونی است و میبایست متناسب با این تغییرات خود را تطبیق داد.
برای مطلوب شدن شایستگیهای رهبری در زمینه قابلیت‌ها میتوان به آیندهنگری و ترسیم وضعیت سازمان در آینده اشاره کرد بطوریکه بتوان استراتژیهای قابل طرحریزی برای آینده شرکت که متناسب با اوضاع زمانی خود باشد تنظیم کرد. ارزشهای سازمانی که شرکت را به سمت تعالی میبرد و ایجاد یک نوع یکپارچگی بین چشمانداز، رسالت و استراتژیهای راهبردی شرکت از اهمیت خاصی برخوردار است که اگر این همسویی در راستای تحقق اهداف و استراتژیهای شرکت باشد شرکت را در مسیر توسعه و پیشبرد اهداف و کمال و تعالی هدایت خواهد کرد. البته آیندهنگری مدیران تابع تفکر استراتژیک و اهداف بلندمدت و نوع نگاه آنها به مدیریت استراتژیک میباشد. یکی از عناصر تفکر به آینده، توجه به رقبای موجود در صنعت هستند که باید استراتژیها و اهداف بلندمدتی را برای پیشی گرفتن از رقبا وضع کرد. در همین راستا، شرکت پالایش گاز پارسیان در صدد توجه به آیتمهای مدیریتی از قبیل استانداردها، سیستمهای نوین مدیریت، مدیریت یکپارچه، توسعه و گسترش پالایشگاه و توجه به منابع انسانی با استعداد و شایسته است که در جهت اعتلا و سرآمد شدن شرکت میباشند. ویژگی دیگر در این زمینه، توجه به سرمایه های فکری انباشته، خلاقیت و نوآوری کارکنان و پذیرش افکار جدید است. قدرت ریسکپذیری مدیریت شرکت نیز قابل تحسین است که برای مطلوب شدن فرایندهای درون سازمانی نوع نگاه مدیریت به این قضیه تغییر کرده و مدیریت شرکت مسئولیت این ریسکپذیری را در شرکت پذیرفته است. موضوع مهم دیگری که باید به آن اشاره کرد و در مناطق عملیاتی نیز حائز اهمیت فراوانی است توجه به محیط زیست، بهداشت و امنیت کارکنان میباشد. از آنجا که پالایشگاه گاز پارسیان، پالایشگاه گاز شیرین است و از نظر زیست محیطی آلایندگی خاصی ندارد، یکی از پالایشگاه های پاک کشور محسوب میشود. با این وجود و برای مطلوبتر شدن، مدیریت شرکت گامهایی را در این زمینه برداشته است که از جمله آنها میتوان به تفکیک زبالهها، ایجاد مدیریت پسماندها و برگزاری کلاسهای آموزشی برای کارکنان در زمینه محیط زیست اشاره کرد. با انجام این اقدامات و توجه ویژه به محیط زیست بود که شرکت پالایش گاز پارسیان توانست در چهارمین دوره جایزه انجمن مدیریت سبز ایران، گواهینامه تعهد سبز سطح ۲ را دریافت نماید.
جمع بندی
با توجه به اطلاعات به دست آمده و نتیجه های تحقیق حاضر که در شکلها نیز نشان داده شد، شایستگیهای در سه مقوله کلی دستهبندی شدهاند. در شایستگیهای رهبری موجود مقوله مربوط به دانش در سه دسته مفهومی و شش سطح مفهومی(و شامل ۴۴

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است