دانلود پایان نامه

تعاریف حمایت اجتماعی
از حمایت اجتماعی تعاریف متعددی به عمل آمده است از جمله کوب معتقد است “حمایت اجتماعی عبارتست از اطلاعاتی که منجر به پیدایش این ایده در فرد می گردد که مورد توجه، علاقه واحترام بوده است وعضو شبکه ای است که اعضای آن نسبت به یکدیگر دارای وظایف متقابل می باشند. (کوب ، 300:1976) تعریف بندرات ووینرت از حمایت اجتماعی شامل ایجاد تعلق، صمیمیت، یکپارچگی اجتماعی، فرصت وامکانی برای برای رفتارهای مثمرثمر، تضمین مجدد ارزش انسانها وایفای نقش آنان، امکان کمکهای اطلاعاتی، عاطفی ومادی می باشد. (خیرا…پور،72: 1383)
هاوس حمایت اجتماعی را نوعی مبادله بین فردی تعریف می نماید که پیوندهای عاطفی، کمکهای موثر ابزاری، ارائه اطلاعات واظهار نظروارزیابی دیگران را در بر می گیرد.( دوران، 24:1383)
حمایت اجتماعی اغلب به طور معمول به اعمال انجام شده برای یک فرد آشفته به وسیله افراد عمده از قبیل اعضای خانواده ودوستان، همکارن، خویشاوندان وهمسایگان اطلاق می شود. این اعمال معمولاً کمکهای ابزاری، کمکهای اجتماعی –هیجانی وکمکهای اطلاعاتی را شامل می شود.( هاوس 1981 )
کمک ابزاری: به اعمال ومواد فراهم شده به وسیله دیگران اطلاق می شود که فرد را برای انجام مسئولیت های مربوط به نقش معمولی قادر می سازد.
کمک اجتماعی- هیجانی: با تاییدات فردیا تظاهرات عشق، گریه کردن، اعتماد کردن، همدردی واحساس تعلق به گروه اطلاق می شود.
کمک اطلاعاتی: به ارتباطات فکری یا آشکار کردن واقعیت برای مشکلات موجود از قبیل نصیحت وتوصیه، پسخوراند شخصی واطلاعات اطلاق می شود که ممکن است شرایط زندگی فرد را آسانتر سازد.
لیندزی حمایت اجتماعی را اینگونه توصیف کرده است: حمایت اجتماعی قابلیت وکیفیت ارتباط با دیگران است که منابعی را که در واقع مورد نیاز است فراهم می کنند. حمایت دیگران، تامین کننده خدمات واطلاعات عینی است که احساس مراقبت شدن، مورد حمایت واقع شدن، احترام داشتن، ارزشمند بودن را برای فرد فراهم می کند، فرد احساس می کند در بخش قابل توجهی از مراودات اجتماعی قرار داشته ودر یک تعهد دوجانبه شریک است.
حمایت اجتماعی یک کمک دوجانبه است که موجب خلق تصور مثبت، پذیرش خود، احساس عشق وارزشمندی می گردد ودر همه این موارد به فرد فرصت خود شکوفایی ورشد می دهد.(مازلو،56:1367) حمایت اجتماعی به کمک یا مساعدتی اطلاق می شود که دیگران در هنگام مواجهه شخص با استرس، فشار ومشکلات زندگی در اختیارفرد می گذارند. (تاسیگ، 70:1386) واین مساعدت وحمایت به اشکال مختلفی می تواند صورت پذیرد. در شرایطی به شکل عاطفی وهیجانی از طریق ابراز علاقه واحترام ودر شرایطی به شکل ابزاری واز طریق فراهم کردن کمکهای ملموس نظیر پول، نفوذ واطلاعات برای فرد، انجام می پذیرد. سانتراک می گوید: حمایت اجتماعی، اطلاعات و بازخوردهایی که از عزیزان واطرافیان محترم وارزشمندمان می گیریم وقرار گرفتن در شبکه ارتباطی و وظیفه مندی متقابل است.
واکس حمایت اجتماعی را به عنوان شبکه های اجتماعی، رفتارهای حمایتی وارزیابی های حمایتی تعریف می کند(خیرا…پور، 84:1383) کاپلان حمایت اجتماعی را اینگونه تعریف می کند: هرگونه محرکی که به پیشرفت اهداف فرد حمایت شده، کمک کند. (رابین دیماتئو، 1384:172) ساراسون نیز می گوید: حمایت اجتماعی ادراک فرد است از اینکه مورد محبت وعلاقه دیگران می باشد، برای دیگران ارزش دارد وافرادی که در کنار اوحضور دارند، آماده همیاری ومساعدت به وی در موقعیت های فردی هستند.
کاستر و وکس سه نوع ساختار حمایت اجتماعی را ذکر می کنند( عبدی فرد، 3:1373)
• منابع شبکه های ارتباطی حمایت: پیوندهای اجتماعی قوی لازمه ی سلامتی است وآنها که که به شبکه های ارتباطی واجتماعی دسترسی بیشتری دارندبه حمایت بیشتری دسترسی دارند وادراک این حمایت نیز بسیار مهم است. منظور از منابع ارتباطی، ارتباطات اجتماعی قابل دسترسی است که به موقع نیاز به یاری فرد می شتابند. مانند وابستگی به گروه اجتماعی.
• رفتار حمایت گونه: شوکر وبرانل (1984) رفتار حمایت گونه را تبادل منافع بین حداقل دونفر که توسط ارائه دهنده یا دریافت کننده به منظور افزایش سلامتی دریافت کننده ادراک شود، می دانند.
• ارزیابی های فردی از حمایت: ارزیابی وبرآوردهای ذهنی از ارتباطات حمایتی افراد وحمایتی که بین آنها واقع می شود.
حمایت اجتماعی کارکردی جنبه کیفی ارتباطات اجتماعی است. کاستر1988 کارکردهای اساسی برای این حمایت را شامل شش نوع می داند.
گوش دادن بدون سرزنش ونصیحت- حمایت وقدردانی با صداقت واطمینان- ترغیب فنی وتکنیک های گرفتن حق وبه مبارزه طلبیدن- حمایت عاطفی- ترغیب وحمایت هیجانی- نپذیرفتن واقعیت های اجتماعی.
حمایت اجتماعی کارکردی بیانگر ارتباطی است که به واسطه تعهد درقبال یاری به هنگام بروز مشکل ایجاد میشود. افراد با انجام حمایت های عاطفی وعملی از طریق راهنمایی ودادن اطلاعات ومنابع موجب افزایش توان همدیگر در انطباق با وقایع تنش زا می شوند وباعث سلامتی روانی-اجتماعی فرد در طول زمان می شود.به عبارتی این حمایت بر کارکردهای حمایت عاطفی وابزاری اشاره دارد. فاربر 1983 می گوید: حمایت اجتماعی برای هر فرد یک ارتباط امن به وجود می آورد که در آن احساس صمیمیت ونزدیکی از ویژگی های اصلی این روابط است. (موس 1986 :16)
چلپی حمایت اجتماعی را روابط ومبادله های نامتقارن گرم در شئونات مختلف زندگی اجتماعی معرفی می کند که ابعاد مختلف امداد رسانی داوطلبانه را در 4بعد زیر شامل می شود:
1-معرفتی (راهنمایی، مشاوره وآموزش)
2- مادی (کمک های اقتصادی)
3- عاطفی (ابراز همدردی)
4- منزلتی (اعاده کرامت انسانی)(چلپی، 158:1375)
به بیان کلی حمایت اجتماعی عبارتست از “مراقبت، محبت، عزت، تسلی وکمکی که سایر افراد یا گروهها به فرد ارزانی می دارند.”(سارافینو،170:1384)
5-3-2- انواع حمایت اجتماعی:
محققان اجتماعی طبقه بندی های گوناگونی را ازانواع حمایت های اجتماعی ارائه نموده اند، که به مهم ترین آنها اشاره می گردد.
برخی از پژوهشگران حمایت اجتماعی را به دونوع اساسی تقسیم می کنند: حمایت اجتماعی ساختاری وحمایت اجتماعی کارکردی.
ـ حمایت اجتماعی ساختاری: حمایت اجتماعی ساختاری معمولاً به جنبه های عینی حمایت اشاره دارد وبه عنوان ارتباطات اساسی واولیه تعریف می گردد.(برکمن 1995 ). وضعیت زناشویی، عضویت در سازمانهای رسمی، نقش ها ودلبستگی ها وسایر ویژگی های شبکه ارتباطی مانند تعداد افرادوهمخوانی پیوندها ازنشانه ها ی حمایت اجتماعی ساختاری هستند.
ـ حمایت اجتماعی کارکردی: حمایت اجتماعی کارکردی جنبه کیفی ارتباطات اجتماعی است که تاحدود زیادی مربوط به پاسخ در مقابل فشارمحرک است. “حمایت اجتماعی کارکردی شامل کارکردهایی چون حمایت اطلاعاتی، ابزاری ومحترم شمردن فرد، صمیمیت در ارتباطات اجتماعی ومیزان استرس وزمان دریافت حمایت اجتماعی بازمی گردد.”
اگر بخواهیم دونوع حمایت اجتماعی کارکردی وساختاری را مقایسه کنیم، حمایت ساختاری دارای اثرات اساسی است وحمایت اجتماعی کارکردی بیشتر توام با تعاملات بوده ودارای اثرات محافظتی است. بررسی های متعدد نشان می دهد که حمایت اجتماعی کارکردی، همبستگی بسیار زیادی با شدت اختلالات دارد.
در یک طبقه بندی باررا وآنلی شش مقوله حمایت اجتماعی را مطرح کرده اند:
• مساعدت های مالی: به شکل پول وسایر چیزهای فیزیکی
• مساعدت های رفتاری: مشارکت فیزیکی در انجام وظایف وامور
• تعاملات صمیمی: رفتارهای مشورتی غیرمستقیم مانند گوش دادن، انجام دادن، درک وتفاهم واحترام به طرف مقابل
• راهنمایی: ارائه تدبیر، راهکار، پیشنهاد، اطلاعات
• بازخورد: آماده کردن افراد برای تفکر مجدد در خصوص رفتارها، تفکرات واحساساتشان
• تعاملات اجتماعی مثبت: درگیری در تعاملات اجتماعی برای تفریح وسرگرمی
کوب 1976 انواع حمایت اجتماعی را شامل :حمایت عاطفی- حمایت اعتباری (ارزشی)-احساس تعلق داشتن می داند.کاپلان 1977 پیشنهاد نمود که ابعاد کارکردی حمایت اجتماعی، تمام نیازهای اجتماعی اساسی را شامل می شود، نیازهای اجتماعی اساسی: علاقه ومحبت، اعتبار وارزش ویا موافقت، تعلق، هویت وامنیت را در بر می گیرد. تعاریف کوب وکاپلان به حمایت عاطفی محدود شده است.
اخیراً محققان حمایت ابزاری واطلاعاتی را هم در تعاریف مفهومی از حمایت اجتماعی وارد کرده اند، به عنوان مثال هاوس 1987 حمایت اجتماعی را در 4دسته وسیع متمایز می کند:
• حمایت عاطفی که با سهیم شدن در تجارب زندگی پیوند می خورد وتوجه، مراقبت، علاقه وصداقت راشامل می شود.
• حمایت ابزاری که فراهم کردن وسایل وخدمات در دسترس را برای فرد شامل می شودتا مستقیماً فرد را در برطرف کردن نیازش کمک کند، این حمایت از طریق دوستان نزدیک، همکاران (هم رده ها) وهمسایگان تامین می شود.
• حمایت اطلاعاتی که حمایت به وسیله نصیحت، پیشنهاد واطلاعاتی است وفرد در مواجهه با مسائل می تواند از آنها استفاده کند.
• حمایت ارزیابی که نوعی اعتبار بخشیدن است. (نوریس، 15:2009)
کهن و ویلز 1985 حمایت اجتماعی را 4 نوع می دانند.
• حمایت عزتمند: فرد محترمانه مورد پذیرش دیگران است وبه او وتجاربش احترام می نهند.
• حمایت اطلاعاتی: فرد در اثر ارتباط با دیگران آگاهی ودانش بیشتری کسب می کند.
• حمایت عاطفی: محبت وهمدردی دیگران کاملاً با فرد مشهود است واحساس همتایی می کند.
• حمایت ابزاری: تهیه وتدارک کمکهای مالی، عملی،منابع مادی،امکانات وخدمات مورد نیاز فرد.
در یک تقسیم بندی دیگر حمایت اجتماعی به سه نوع ملموس، اطلاعاتی وعاطفی تقسیم شده است.
• حمایت ملموس: حمایت اعضای خانواده، دوستان وسایرین مثل پول قرض دادن وسایر کمکهای مادی.
• حمایت اطلاعاتی: مشتق از مقابله های متمرکز بر حل مساله است که با آگاهی دادن به شخص در چگونگی حل مشکل به اوکمک می شود ودر این روش شخص به واسطه ارتباط با دیگران وراهنمایی خواستن از آنها اطلاعات بیشتری از رویداد استرس زا وچگونگی رویارویی با آن کسب می کند.
• حمایت عاطفی: که با نشان دادن احساس صمیمیت، همدلی ودرک شخصی از وی حمایت می شود.
بر اساس تعریف مفهومی کاپلان 1974، تویتس بیان می کند که حمایت اجتماعی باید به وسیله میزان ودرجه ای که نیازهای اجتماعی اساسی فرد از طریق تعاملات با دیگران تامین می گردد، تعریف شود. بعد از یک بازنگری جامع در مقالات، تویتس پیشنهاد کرد که حمایت ابزاری (مانند فراهم نمودن یاری وکمک محسوس وملموس از طریق خدمات کاری یا خانوادگی) وحمایت عاطفی (مانند فراهم نمودن کمک غیر ملموس نظیر علاقه ونصیحت واعتبار)، تمام نیازهای اجتماعی اساسی را در بر می گیرد وتمام انواع حمایت را شامل می شود. (نوریس، 15:2009)
حمایت عاطفی به میزان دریافت محبت، مراقبت، همدردی ودرک از دیگران، مرتبط است. (تویتس، 26:1982) حمایت عاطفی معمولاً به وسیله یک محرم (رازدار) ویا شبکه ای از افراد نزدیک وصمیمی فراهم می شود. (برکمن، 1995)حمایت ابزاری به کمک ویاری در نیازهای محسوس زندگی روزمره برمی گردد که شامل خرید خانه، تمیز کردن و… می شود.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   اهمیت و ضرورت آموزش عالی
برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید