دانلود پایان نامه

دیدگاه¬های رژیم¬های جمعیتی:
در دیدگاه رژیم‌های جمعیتی، جمعیت به مثابه مؤلفه‌ای پویا از ساختار اجتماعی مورد بررسی قرار می‌گیرد و در تبیین رابطه بین فرآیندهای جمعیتی و نهادهای اجتماعی و گروهی بویژه رابطه بین تعداد فرزندان متناسب با استانداردهای لازم زندگی در خانواده هسته‌ای مفاهیم اساسی نظیر سن ازدواج، زمان بچه‌آوری را از متغیرهای جمعیت شناسی اخذ کند.
این رویکرد از توصیف‌های کلی و سطحی تئوری انتقال جمعیت به مراتب فراتر رفته و به شناختی عینی و واقعی از رفتارهای جمعیتی منجر می‌شود. موضوع محوری در شناخت رژیم جمعیتی هر جامعه یا گروهی از یک جامعه، هویت یعنی تعریف و تفسیر افراد و مردم از نقش و پایگاه و موقعیت خود در شبکه خویشاوندی و ساختارهای فرهنگی و نظام قدرت است (ابراهیم پور، 6:1382).
تئوری¬ رژیم های جمعیتی با محتوایی بومی خاصه در این موارد که چگونه مردم از وقایع حیاتی تاریخمند که در یاد و تجربه آنها مانده است و همچنین از روابط گروه¬های خاص به مثابه شیوه¬ای جهت شناخت عناصر و واحدهایی که:
– به آنها هویت بخشیده
– با آن زندگی کرده¬اند
– از آنها در تصمیم¬گیری استفاده می¬کنند
نیز کاربرد دارند و از این طریق ملاحظه موفقیت آمیز قواعد وقایع تاریخی است که خانواده¬ها، روابط و پیوندها، احزاب و گروه¬های سیاسی و سایر نهادها شناخته می¬شوند( همان : 38).
می توان گفت تئوری گذار جمعیتی بدون در نظر گرفتن تفاوت و تنوع جوامع مختلف چه از لحاظ توسعه‌یافتگی و چه از لحاظ ارزش¬ها و فرهنگ مختص و حاکم هر جامعه به طور عموم و فراگیر نظریه¬ای را جهت تبیین و تحلیل ویژگی¬های جمعیتی جوامع ارائه می¬دهد که در واقعیت با یک نظریه کلی نمی¬توان رفتارهای متنوع جمعیتی جوامع را تبیین و بررسی کرد. از طرف دیگر توانایی پیوند و ایجاد ارتباط بین سطوح خرد و کلان یعنی رفتارهای باروری زوجین و ساختارها و نهادهای حاکم در جامعه را ندارد.
در مقابل در چهارچوب رژیم¬های جمعیتی به مثابه مجموعه¬ای از تحلیل¬های تطبیقی- نهادی، امکان ترکیب و بازخورد سطوح خرد و کلان در سه منظر زیر وجود دارد:
1- امکان مطالعه جمعیت به مثابه فرآیندی نهادی در گستره ساختارهای اجتماعی– نهادی (تنوع های منطقه¬ای در ثروت، استفاده از زمین، نهادهای رفاهی فراخانوادگی، تم¬ها و کدهای ایدئولوژیک مرتبط با مذهب، تحصیل، اتحادیه¬ها، سیاست، قومیت، تقسیم ارث، شبکه خویشاوندی، هویت نژادی) که بصورت واسطه¬ای و هم-بسته بر تصمیم¬سازهای محلی مؤثرند را می¬دهند.
2- مدل¬سازی استراتژی¬های گروهی از طریق تحلیل وقایع حیاتی و ارتباط آنها با ارزش¬ها و نهادهای اجتماعی مؤثر بر سن ازدواج، ازدواج، خویشاوندی، باروری، مرگ و میر و روابطی که بیانگر تغییر در مقتضیات سیاسی- اجتماعی جمعیت و رشد آن هستند، میسر می¬گردد. حتی در یک جامعه چندین وجهه نظر در مورد یک سیستم نهادی مانند ازدواج و ارزش کودکان وجود دارد.
3- امکان انجام تحقیق به ویژه در مورد اینکه چگونه فرآیندهای حیاتی بوسیله مردم برای تعریف گروه¬های سازنده معناهای اجتماعی و نه کارکردهای شخصی و نهادی، بکار برده می¬شوند وجود دارد. البته برخی از این تحلیل¬ها در تئوری¬های توسعه (نظیر ظهور طبقات اجتماعی- اقتصادی جدید کارگری و کارفرمایی) که معناهای تاریخی طبقات مختلف از سرمایه¬های انسانی را ارائه می کنند نیز وجود دارد(همان:40).
مک نیکل به نهادهای اجتماع محلی اشاره می¬کند که این نهادها از طریق نقش¬ها و تأثیراتی که بر هم¬نوایی، انسجام، وفاق، تقسیم کار، الگوهای سکونت، روابط خویشاوندی، گروه¬های کاری، تعاونی¬های سنتی، سرزمین-گرایی، هویت¬بخشی و … دارند، تعدیل¬کننده رفتارهای جمعیتی و انتظام¬دهنده فعالیت¬های اقتصادی هستند(همان: 57).

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   مفهوم مهارت ارتباط موثر از لحاظ علوم اجتماعی
برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید