۲٫۱٫ بیان مساله
فرایند کشف ورزشکاران با استعداد از مهم‌ترین موضوعاتی است که امروزه در ورزش قهرمانی مطرح می‌باشد. دستیابی به سطوح بالای نخبگی در ورزش، فرایندی بسیار پیچیده است که نیازمند شناسایی و گزینش افراد با استعداد و برخوردار از ویژگی‌های جسمانی، مهارتی و رفتاری خاص می‌باشد (آقا علی نژاد، ۱۳۸۰).
از آن جا که کشف و شناسایی افراد مستعد یکی از سختترین مراحل فرایند استعدادیابی محسوب میشود، به همین خاطر از بدو پیدایش استعدادیابی از بلوک شرق اروپا تا به کنون پژوهشگران علوم ورزشی و مربیان استعدادیاب در پی شناخت معیارها و شاخصهای مورد نظر افراد مستعد در ورزش بودهاند که در این رابطه میتوان به شاخصهای پیکرسنجی، ترکیب بدنی، بیوانرژیکی، زیست حرکتی ویژه هر رشته ورزشی و وجود نورمهای خاص آن اشاره کرد (بیاتی و همکاران، ۱۳۹۰، فرامرزی و همکاران، ۱۳۸۹، میرزایی و صادقی، ۱۳۸۸، آقا علی نژاد و همکاران ، ۲۰۱۰-بیاتی و همکاران، ۲۰۱۰). همچنین، با پیشرفت تکنولوژی در کشورهای پیشرفته از آزمونهای ژنتیک برای کشف افراد مستعد بهره میگیرند. با این حال، هنوز پژوهشگران بر سر این موضوع که از کدام شاخصها و در چه مرحله از فرایند استعدادیابی بهره گیرند، توافق نظر ندارند، ولی مشخص است که ویژگیهای مورد بررسی باید دارای پیش زمینه وراثتی و باثبات بوده، در عین حا!ل نحوه ارزیابی آنها ساده، کم هزینه و نیاز به داشتن تجهیزات خاص نداشته باشد. در این راستا مطالعات گسترده برای کشف شاخصهای نوین که پیشگوی قوی برای استعدادیابی ورزشی باشد، همچنان ادامه دارد.
به تازگی پژوهشهایی نسبت طول انگشت دوم به انگشت چهارم (۲D: 4D)[1] دست را بهعنوان یک پیش بینی کننده قوی و شاخصی قدرتمند برای استعداد و توانایی ورزشی معرفی کردهاند (مهدی زاده و همکاران، ‌۱۳۹۰، منینگ و همکاران، ۲۰۱۰، ووراسک و همکاران، ۲۰۱۰). نسبت ۲D: 4D بهعنوان یک شاخص در معرض بودن به اندروژنها در دوره جنینی میباشد، به گونهای که نسبت ۲D: 4D بازتابی از سطوح بالاتر تستوتسترون به نسبت استروژن در رحم میباشد، به این معنا که مردان به طور میانگین نسبت ۲D: 4D پایینتری به نسبت زنان دارا میباشند (منینگ و همکاران، ۲۰۰۰، پیترز و همکاران، ۲۰۱۳). این اختلاف جنسیتی حداقل تا اوایل هفته نهم زندگی جنینی برقرار است (مالاس و همکاران، ۲۰۰۶) و در کودکان هم وجود دارد (منینگ و همکاران، ۲۰۰۴) و با بلوغ خیلی کم تحت تاثیر قرار میگیرد. در حقیقت مطالعات طولی نشان دادهاند نسبت ۲D: 4D با رشد کودکان نسبتا ثابت باقی میماند که نشان میدهد نسبت ۲D: 4D کودکان با نسبت ۲D: 4D در اواخر نوجوانی و اوایل دوران بزرگسالی مرتبط است و ثابت باقی میماند (مک اینتایر و همکاران، ۲۰۰۵، تریورز و همکاران، ۲۰۰۶).
شواهدی وجود دارد مبنی بر این که نسبت ۲D: 4D زنان در طول دوره قاعدگی به دلیل تغییرات بافتهای نرم نوسان دارد (مایهیو و همکاران، ۲۰۰۷). گزارش شده نسبت ۲D: 4D به گونه منفی با نسبت بین تستوسترون به استروژن مایع آمونیون[۲] همبستگی دارد (لاتچمایا و همکاران، ۲۰۰۴) و این نسبت به گونه مثبتی با عدم حساسیت به تستوسترون که به وسیله ساختار ژن گیرنده اندروژنها اندازه گیری میشود، همبستگی دارد (منینگ و همکاران، ۲۰۰۳).
مطالعات زیادی همبستگیهایی بین نسبت ۲D: 4D و انواع وضعیتهای فیزیولوژیکی و روان شناختی از جمله میزان باروری، توانایی های ورزشی، خطر چاقی و بیماری قلبی، رفتارهای اجتماعی و تمایلات جنسی پیدا کردهاند(منینگ و همکاران، ۲۰۰۰، فینک و همکاران، ۲۰۰۶، منینگ، ۲۰۱۱، ژنگ و چون، ۲۰۱۱). گزارش شده نسبت ۲D: 4D به گونهی منفی با عملکرد فوتبال (موگان و علیجانی، ۱۳۸۴)، اسکی (منینگ، ۲۰۰۲)، قایقرانی بادبانی (کیلداف و کمپبل، ۲۰۰۷) در مردان و عملکرد فوتبال، راگبی و بسکتبال در مردان و زنان (تستر و کمپبل، ۲۰۰۷) و عملکرد زنان در تعدادی از رشته های ورزشی ارتباط دارد (پوکریوکا و همکاران، ۲۰۰۵، پائول و همکاران، ۲۰۰۶). به علاوه نسبت ۲D: 4D به گونه منفی با جنبههای متفاوتی از آمادگی جسمانی در هر دوی مردان و زنان همبستگی دارد (هونکور و همکاران، ۲۰۰۶).
بازیکنان حرفهای به طور قابل توجهی نسبت ۲D: 4D پایین تری (به دست آمده از دست چپ و راست) در مقایسه با گروه کنترل داشتند. بازیکنان بین المللی به طور قابل توجهی میانگین نسبت ۲D: 4D پایین تری از بازیکنان غیر بین المللی دارند. این نسبت رابطه منفی با توانایی های جسمانی در ورزشهایی دارد که مانند اسکی، فوتبال، دوی استقامت و نیمه استقامت، وابسته به سیستم قلبی عروقی کارآمد هستند.
مانینگ و تیلور (۲۰۰۱)، با بررسی فقط مردها نشان دادند که نسبت پایین ۲D: 4D با عملکرد بالا در یک نمونه آماتور از بسیاری از ورزشها و نمونهای از فوتبالیستهای حرفهای رابطه دارد.
عملکرد عالی ورزشکاران ممکن است ناشی از ویژگیهایی مانند سیستمهای قلبی عروقی کارا، توانایی های دیداری- فضایی، آمادگی جسمانی بالا و حس رقابت جویی در تمرینات باشد که میتواند بهوسیله سطوح بالای آندروژنهای دوران جنینی بهبود یابد (علیجانی، ۱۳۸۴). در برخی مطالعات، این ارتباط در زنان تنها برای نسبت ۲D: 4D دست چپ و نه برای نسبت ۲D: 4D دست راست و برای مردان عکس این معنادار بوده است. مطالعات دیگر ارتباط معناداری تنها در مردان پیدا کردند و نه برای زنان(لانگمن و همکاران، ۲۰۱۲، ژائو و همکاران، ۲

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

۰۱۲) و برخی دیگر از مطالعات تنها ارتباط معنادار را در زنان پیدا کردند و نه برای مردان (ووراسک و همکاران، ۲۰۱۰). با این حال، در بسیاری از مطالعات توانایی های ورزشی به گونه عینی اندازه گیری نشده و تنها بر اساس اطلاعات گزارش شده به وسیله خود آزمودنیها بوده است(تستر و کمپبل، ۲۰۰۷، پائول و همکاران، ۲۰۰۶). اگرچه برخی از نتایج هم اغلب چالش برانگیز و مبتنی بر اندازه اثر پایین بودهاند. به علاوه خیلی از مطالعات منتشر یافته در مورد توانایی های ورزشی و نسبت انگشت دوم به چهارم بر یک جنبه از آمادگی جسمانی تمرکز کردهاند (بیشتر بر قدرت ایستا با اندازه گیری قدرت پنجه دست) (ژائو و همکاران، ۲۰۱۲، ون آندرس، ۲۰۰۷)، ولی بررسی جامع و عینی از پارامترهای آمادگی حرکتی و آمادگی مرتبط با سلامت و ارتباط آنها با نسبت ۲D: 4D دست خیلی محدود میباشد (پیترز و همکاران، ۲۰۱۳).
در ایران در رشته فوتبال و فوتسال در زنان هنوز تحقیقی صورت نگرفته است. بنابراین با توجه به موارد گفته شده بر آن آمدم تا ابتدا نیمرخ ویژگیهای پیکری، فیزیولوژیکی و زیست حرکتی را بررسی و سپس ارتباط این عوامل را با نسبت ۲D: 4D دست ارزیابی کنیم. بنابراین هدف از این مطالعه بررسی نیمرخ ویژگیهای پیکری، فیزیولوژیکی، زیست حرکتی و ارتباط آن با نسبت ۲D: 4D دست در بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیرنخبه میباشد.
۳٫۱٫ اهمیت موضوع پژوهش و انگیزه انتخاب آن
فرایند کشف ورزشکاران با استعداد از مهم‌ترین موضوعاتی است که امروزه در ورزش قهرمانی مطرح می‌باشد. دستیابی به سطوح بالای نخبگی در ورزش، فرایندی بسیار پیچیده است که نیازمند شناسایی و گزینش افراد با استعداد و برخوردار از ویژگی‌های جسمانی، مهارتی و رفتاری خاص می‌باشد. در بسیاری از کشورها و از جمله ایران، شرکت جوانان در یک ورزش خاص بیشتر بر پایهی سنت، آرزوها و علایق فردی استوار است که به محبوبیت آن ورزش، فشار والدین، تخصص معلمان مدارس و نیز امکانات موجود ورزش مورد نظر بستگی دارد (آقا علی نژاد، ۱۳۸۰). فرایند استعدادیابی و یا به گفتهی برخی از صاحب‌نظران غربال کردن ورزشکاران، روشی است که امروزه در بیشتر کشورها استفاده میشود. متخصصین علوم ورزشی عقیده دارند بدون درنظر گرفتن برخی ویژگی‌های ذاتی ورزشکار در شروع زندگی ورزشی او، امکان موفقیت در ورزش غیرممکن و یا محدود میشود. با این حال، وجود محیط مناسب و علاقه و انگیزهی ورزشکار نیز از جمله عوامل اثرگذار بر موفقیت ورزشکاران است (آقا علی نژاد، ۱۳۸۰). کشف و شناسایی افراد مستعد یکی از سختترین مراحل فرایند استعدادیابی محسوب میشود، به همین خاطر از بدو پیدایش استعدادیابی از بلوک شرق اروپا تا به کنون پژوهشگران علوم ورزشی و مربیان استعدادیاب در پی شناخت معیارها و شاخصهای مورد نظر افراد مستعد در ورزش میباشند که در این رابطه میتوان به شاخصهای پیکری، ترکیب بدنی، بیوانرژیکی، زیست حرکتی ویژه هر رشته ورزشی و وجود نورمهای خاص آن اشاره کرد. همچنین هنوز پژوهشگران بر سر این موضوع که از کدام شاخصها و در چه مرحله از فرایند استعدادیابی بهره گیرند، توافق نظر ندارند، ولی مشخص است که ویژگیهای مورد بررسی باید دارای پیش زمینه وراثتی و باثبات بوده، در حین حال نحوه ارزیابی آنها ساده، کم هزینه و نیاز به داشتن تجهیزات خاص نداشته باشد. براین اساس، پژوهش حاضر در تلاش است تا به بررسی نیمرخ ویژگیهای پیکرسنجی، فیزیولوژیکی، زیست حرکتی و ارتباط آن با نسبت ۲D: 4D دست در بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیر نخبه بپردازد.
۴٫۱٫ هدفهای پژوهش
۱٫۴٫۱٫ هدف اصلی
رابطه نسبت ۲D: 4D دست با ویژگیهای پیکرسنجی، فیزیولوژیکی و زیست حرکتی بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیر نخبه
۲٫۴٫۱٫ هدفهای فرعی

  • تعیین رابطه بین نسبت ۲D: 4D دست بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیر نخبه.
  • تعیین رابطه بین ویژگیهای پیکرسنجی (قد، وزن و درصد چربی) با نسبت ۲D: 4D دست بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیر نخبه.
  • تعیین رابطه بین ویژگیهای فیزیولوژیکی (توان هوازی و توان بی هوازی) با نسبت
    ۲D: 4D دست بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیر نخبه.
  • تعیین رابطه بین ویژگیهای زیست حرکتی (سرعت دویدن، چابکی، انعطاف پذیری، استقامت عضلانی، قدرت عضلانی جلو ران و پشت ران) با نسبت ۲D: 4D دست بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیر نخبه.

۵٫۱٫ سوالهای پژوهش

  • آیا بین ۲D: 4D دست راست در بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیرنخبه تفاوت معناداری وجود دارد؟
  • آیا بین ۲D: 4D دست چپ در بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیرنخبه تفاوت معنی داری وجود ندارد؟
  • آیا بین ۲D: 4D دست راست با ویژگیهای پیکرسنجی و ترکیب بدنی در بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیرنخبه ارتباط معنی داری وجود ندارد؟
  • آیا بین ۲D: 4D دست چپ با ویژگیهای پیکرسنجی و ترکیب بدنی در بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیرنخبه ارتباط معنی داری وجود ندارد؟
  • آیا بین ۲D: 4D دست راست با ویژگیهای فیزیولوژیکی در بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیرنخبه ارتباط معنی داری وجود ندارد؟
  • آیا بین ۲D: 4D دست چپ با ویژگیهای فیزیولوژیکی در بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیرنخبه ارتباط معنی داری وجود ندارد؟
  • آیا بین ۲D: 4D دست راست با ویژگیهای زیست حرکتی در بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیرنخبه ارتباط معنی داری وجود ندارد؟
  • آیا بین ۲D: 4D دست چپ با ویژگیهای زیست حرکتی در بازیکنان فوتسال زن نخبه و غیرنخبه ارتباط معنی داری وجود ندارد؟

۶٫۱٫ فرضیه های پژوهش
فرضیه اول