دانلود پایان نامه

فاکتورهای خطر سرطان پستان

یک فاکتور خطر عاملی است که احتمال ابتلا به بیماری نظیر سرطان را افزایش می دهد.  داشتن یک یا چند فاکتور خطر به معنی این نیست که شخص به بیماری مبتلا خواهد شد،  برخی از زنانی که یک و یا چند فاکتورخطر دارند هرگز به سرطان پستان مبتلا نشده اند و اغلب زنانی که سرطان پستان دارند هیچ ریسک ابتلا ندارند.

  • جنسیت: مهمترین عامل خطر درسرطان پستان مونث بودن بیمار است. احتمال ابتلا در زنان تقریبا 100 برابر بیشتر از مردان است. البته این میزان در ایران به 50-30 برابر کاهش می یابد.
  • سن: یکی دیگر از عوامل خطر سازدرسرطان پستان است. در خانم های 30-20 ساله سرطان پستان بسیار نادر(3 درصد کل سرطان پستان) می باشد در حوالی سن 35 سالگی ریسک سرطان پستان افزایش یافته و این افزایش در طول عمر افزایش می یابد. نزدیک به 8 مورد از 10 مورد سرطان پستان در زنان حدودا 55-45 ساله یافت می شود(ستایشی و همکاران،  1390)
  • عوامل ارثی: داشتن مادر، خواهر و یا دختر مبتلا به سرطان پستان خطر،  بروز را به میزان 2 برابر افزایش می دهد.  هر چند توجه به این نکته نیز لازم است که اغلب ( حدود 85%)زنان مبتلا به سرطان پستان،  تاریخچه خانوادگی سرطان پستان ندارند (انجمن سرطان آمریکا، 2011)
  • سابقه شخصی در ابتلا به سرطان پستان: زنانی که سابقه ابتلا به سرطان پستان دارند نسبت به افراد طبیعی ریسک بیشتری جهت ابتلا به سرطان در همان سمت یا سمت مقابل دارند که این ریسک با افزایش سن بیشتر می شود. (عطار پارسایی و همکاران ، 1380؛ انجمن سرطان آمریکا ، 2011)
  • عوامل هورمونی: هورمون ها نقش مهمی در ابتلا و رشد سرطان پستان دارند. در این مورد دو تئوری وجود دارد: ‌1- بر اساس تئوری اول که امورزه بیشتر مورد قبول است به دنبال تاثیر هردو هورمون استروژن و پروژسترون،  میزان رشد وتقسیم سلولی افزایش می یابد. هرقدر سن شروع قاعدگی زودتر و سن یائسگی دیرتر باشد،  تعداد دوره های قاعدگی بیشتر بوده و احتمال ابتلا به سرطان پستان نیزافزایش می یابد.  2- بر اساس تئوری دوم که از قدمت بیشتری برخوردار است اثر مداوم استروژن بدون پروژسترون بر روی سلول ها عامل اصلی ابتلا به سرطان پستان می باشد.  وجود دوره های قاعدگی بدون تخمک گذاری،  تومورهای تخمدانی ترشح کننده استروژن بعد از یائسگی و بافت پستان را تحت تأثیر مداوم استروژن قرار می دهند و موجب افزایش احتمال سرطان پستان می شوند.

عوامل هورمونی افزایش دهنده ریسک سرطان پستان به شرح ذیل می باشند:

  1. شروع قاعدگی زودرس
  2. یائسگی دیررس
  3. عدم زایمان (نازایی و بچه دار نشدن)
  4. اولین بارداری بعد از سن 30سالگی (ابراهیمی و همکاران 1389؛ ستایشی و همکاران،  1390 ، موئک؛ سیگر[1]،  2007 و تونسر[2]،  2010 )
  5. عدم شیردهی به مدت کافی: برخی مطالعات نشان داده اندد که شیردهی ریسک ابتلا به سرطان پستان را کاهش می دهد، خصوصا اگر شیر دهی یک و نیم تا دو سال به طول انجامد.
  6. مصرف قرصهای ضد بارداری در سنین باروری: شروع مصرف قرصهای ضد بارداری درسنین جوانی بخصوص قبل از 20 سالگی اثر بیشتری بر افزایش ریسک سرطان پستان دارد.
  • هورمون درمانی جایگزین[3] پس از یائسگی (ابراهیمی و همکاران، 1389 و اکبری،  2010)

عوامل محیطی و شیوه زندگی:

تابش مضر به بافت پستان،  مصرف الکل(ستایشی وهمکاران،  1390)،  استعمال سیگار(ابراهیمی و همکاران،  1389) و چاقی خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش می دهند.  تغذیه(مصرف فیتو استروژنها شامل: غذاهای پرفیبرگیاهی،  میوه و سبزیجات،  چربی های گیاهی،  حبوبات و سویا خصوصا در بعد از دوره یائسگی و مصرف لبنیات کم چرب و کاهش مصرف گوشت قرمز و چربی های حیوانی با کلسترول بالا با کاهش خطر سرطان پستان همراه است(تونسر،  2010).

ورزش: مطالعات نشان می دهد که ورزش ریسک ابتلا به سرطان پستان را کاهش می دهد.  در زنانی با فعالیت بدنی شدید و منظم در سن 35 سالگی ریسک سرطان پستان تا 14 درصد کاهش می یابد(تونسر،  2010)‌مصرف اسید فولیک باعث کاهش ریسک ابتلا به سرطان پستان می شود به خصوص اگر همراه با مصرف مقادیری از میتونین،  ویتامین  B12و ویتامین B6 باشد. مصرف منظم NSAID باعث کاهش ریسک ابتلا به سرطان پستان می شود.  دربعضی مطالعات مصرف کلسیم را از عوامل کاهش ریسک ابتلا قلمداد کرده اند(اکبری،  2010).

استرس: ‌ریسک سرطان پستان در زنانی که حوادث ناگواری در زندگی تجربه کرده اند،  افزایش می یابد.  همچنین زنانی که تجربه استرس در محل کار را دارند در مقایسه با آنها که استرس را گزارش نکرده اند 16 درصد بیشتر در معرض ابتلا به سرطان هستند(محمد خانی شهری، 1388).  

2-2-4- درجه بندی سرطان پستان:

درجه بندی روشی است مشخص و تعیین شده که نشان دهنده گستردگی و عمق بیماری است.  تعیین مرحله در بیماری سرطان از این جهت اهمیت دارد که قوی ترین عامل پیش بینی کننده روند بیماری است واقدامات درمانی بر اساس آن شکل می یابند.

مرحله  o: یعنی سرطان در مراحل اولیه و سطحی است و هنوز به عمق خود بافت و هیچ بافت دیگری سرایت نکرده است.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تعریف و مفاهیم گردشگری از دیدگاه علوم اجتماعی

مرحله  I: سرطان در یک بخش کوچک از بدن به طور مشخص قرار دارد ولی هنوز در همان بخش گسترش نیافته است.

مرحله  II: سرطان در یک منطقه یا عضو پیشرفت کرده است.

مرحله III : سرطان قسمت های مختلف ومجاور یک بخش از بدن یا یک عضو را فرا گرفته است.

مرحله  VI: سرطان در تمام بدن گسترش یافته یا به سایر اعضای بدن رخنه کرده است (خدابخشی،  1388).

2-2-5- روش‌های غربالگری سرطان پستان

هدف ازغربالگری تشخیص زودرس، کاهش مرگ و میر،  کاهش ناتوانی های ناشی از بیماری و عوارض درمان است.  درحال حاضر سه روش برای تشخیص زودرس سرطان پستان وجود دارد که بسته به سن فرد به تنهایی یا توام با یکدیگر استفاده می شوند و شامل موارد ذیل می باشند:

  • معاینه ماهانه پستان توسط خود فرد (خود آزمایی پستان): زنان باید خود آزمایی پستان را از سن 20 سالگی به بعد انجام دهند. بهترین زمان انجام معاینه ماهیانه 3-2 روز پس از پایانعادت ماهیانه است. دراین زمان انجام معاینه راحت تر و در نتیجه دقیق تر است.  70 درصد سرطان های پستان توسط خود فرد،  کشف می شوند اما معاینه ماهانه نمی تواند جایگزین معاینه بالینی توسط پزشک یا ماموگرافی شود(ابراهیمی و همکاران،  1389).
  • معاینه پستان توسط پزشک: تمام زنان 40-25 ساله باید هر 2-1 سال توسط پزشک متخصص در امر بیماری های پستان معاینه شوند. اگر یکی ازعوامل خطرساز برای سرطان پستان وجود داشته باشد،  توصیه می شود معاینه توسط پزشک هر 6 ماه یکبار انجام شود.
  • ماموگرافی: ماموگرافی غربالگری به عنوان یک روش تشخیص زودرس استفاده می شود. به این ترتیب که یک ماموگرافی پایه در سنین 39- 35 سالگی انجام شده و سپس از سنین 40 سالگی به بعد سالانه یک ماموگرافی انجام می شود تا در صورت وجود توده سرطانی در مراحل اولیه بتوان آن را کشف کرد.

 

2-2-6- روش های تشخیص سرطان پستان

سرطان پستان توسط روش ارزیابی سه جانبه تشخیص داده می شود.  این ارزیابی ها شامل معاینه توسط متخصص،  تصویر برداری و نمونه برداری بافتی و مطالعه آن می باشد(صفایی کشتگر؛‌استین،  1388).

2-2-7- اپیدمیولوژی سرطان پستان:

سرطان پستان شایع ترین سرطان کشنده در میان زنان 40 تا 55 سال در جهان است (اکبری و همکاران،  2011) و بیش از 23% از کل سرطان های زنان را به خود اختصاص می دهد. این سرطان پس از سرطان ریه، دومین سرطان رایج می باشد و به علت پیش آگهی نسبتا خوب آن، پنجمین علت مرگ و میر ناشی از سرطان می باشد. نسبت مرگ و میر به ابتلای آن برابر با 35 درصد می باشد(تونسر، 2010).  در ایران نیز شبیه به سایر کشورهای جهان،  سرطان پستان شایع ترین بدخیمی در میان زنان است و دومین سرطان شایع در سال 1386 بر اساس کل جمعیت مرد و زن در ایران سرطان پستان به میزان 7/10 درصد می باشد.  میزان بروز[4] سرطان پستان به ازای 100000 نفر زن ایرانی 15/27 می باشد.  سالانه حدود 8400 مورد جدید این سرطان در کشور گزارش می شود که 7778 مورد آن را زنان ایرانی است(همان منبع) بر اساس مطالعات و گزارشات موجود از ایراان،  سن بروز سرطان پستان در زنان ایرانی حداقل یک سال جوان تر از زنان کشورهای توسعه یافته می باشد.  به این معنا که متوسط سن از 8/48 به 1/47 کاهش پیدا کرده است(تونسر، 2010).  سرطان ها به طور کلی 14% از سهم بار بیماری ها را به خود اختصاص می دهند و سومین عامل مرگ در کشورند.  میزان سرطان پستان 6 درصد از سهم کلی عمر از دست رفته[5]DALYs)) را به خود اختصاص میدهد.  میزان شیوع سرطان پستان در حال حاضر قریب به 30000 بیمار در کشور است که در مراحل مختلف بالینی پیگیری می شوند(همان منبع).  سالیانه حدود 200 بیمار مبتلا به سرطان پستان فوت می کنند (اکبری و همکاران ،  2011) سرطان پستان پنجمین علت مرگ در بین سرطان ها برای خانم های ایرانی می باشد (با آمار مرگ 4 در 100 هزار نفر) (اکبری ، ‌1387).

2-2-8- پیش آگهی سرطان پستان

تشخیص و درمان سرطان پستان هرقدردرمراحل ابتدایی تر ابتلا به آن انجام شود،  پیش آگهی بهتری دارد و از قابل علاج ترین سرطان ها به شمار می رود. با تشخیص و درمان به موقع 80 درصد بیماران حدود 5 سال ویا بیشتر به زندگی خود ادامه می دهند (انصارنیا و همکاران،  1386).

[1] .  Mueck & Seeger

[2] .  Tuncer

[3] .  hormone / replacement therapy

[4] .  incidence rate

 

 

2DALY عبارت است از یک سال عمری که می بایست با سلامت سپری شود ولی به علت ناتوانی ناشی از بیماری یا آسیب و یا به علت مرگ زودهنگام از دست رفته است.  این شاخص در مطالعه بار جهانی بیماری ها و آسیب ها تعریف و به کار گرفته شده است.

 

 

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید