بازار دارایی­ها

هدف اقتصادی اولیه هر خانوار حداکثرسازی مطلوبیت است که از طریق افزایش مصرف صورت می گیرد .خانوارها در پی حداکثرسازی مطلوبیت حاصل از مصرف در طول کل دوره زندگی خود هستند، از این رو سعی می کنند سطح مصرف خود را در طول زمان به اصطلاح اقتصاددانان هموار سازند ،این  هموارسازی مصرف از طریق پس انداز صورت می گیرد. در این میان نوع پس انداز خانوارنیز از اهمیت بالایی برخوردار است به گونه ای که ترکیب دارایی هایی که خانوارها درسبد دارایی خود نگه داری می کنند نیزمی تواندبر سرمایه گذاری اقتصاد تأثیربگذارد.اشخاص معمولا در صورت فعال وکارا بودن بازارهای مالی،دارایی های خود را به صورت دارایی های مالی ودر صورت وجود تورم به صورت دارایی های واقعی نگه داری می کنند . در یک اقتصاد پویا انتقال وجوه خانوارها از طریق بازارهای مالی ( بانک ها،بازار سهام وسایر موسسات مالی از قبیل صندوق های پس انداز و وام، شرکت های بیمه، صندوق های بازنشستگی) به بنگاه ها موجب رشد اقتصادی و افزایش اشتغال می شود . در کشورهایی که بازارهای مالی به ویژه بازارسهام پیشرفته وفعال وجود ندارد یا نهادینه نشده است و ارزش پول نیز به دلیل تورم مداوم ، کاهش می یابد مردم برای جلوگیری از زیان های ناشی از تورم ، دارایی های خود را به صورت حقیقی(غیرمولد ) پس انداز می کنند. در بازار دارایی های اقتصاد ایران افزون بر بازده ،عوامل فرهنگی و اجتماعی نیز تأثیر گذار است . برای مثال در فرهنگ خانوار ایرانی طلا همیشه به عنوان یک پشتوانه مالی خوب به شمار آمده است. دلیل این امر را می توان در به قابلیت نقدشوندگی بالای طلا وارزش ذاتی آن مرتبط دانست .اما در کنار این دارایی ها ، مسکن نیز به دلیل اینکه به عنوان سرپناه تلقی می شود و همچنین دارایی است که سهم بالایی در سبد دارایی خانوار دارد از اهمیت بالایی برخورداراست. انواع ارز به خصوص دلار ویورو، نیز به دلیل حفظ نسبی ارزش در دوران تورم بالای اقتصاد ، به عنوان دارایی های مهم تلقی می شوند اما سهام به دلیل آشنا نبودن خانوارها با بورس سهم کمتری در سبد دارایی های خانوارها دارد که این خود باعث می شود پس انداز خانوارها بیش تر جنبه غیرمولد به خود بگیرد.(توکلیان، 1390) نوسانات والتهابات موجود در هریک از بازارهای مورد اشاره می تواند اثرات متفاوتی بر تصمیم گیری افراد در نگه داری آن دارایی به خصوص داشته باشد، که به نوبه ی خود بر روابط بازار و شاخص های اقتصادی از جمله تولید داخلی وتورم تأثیرات به سزایی خواهد داشت. سیاست مالی دولت از طریق تغییر در ثروت افراد، می­تواند در سبد پرتفوی افراد تاثیرگذار باشد (آگنلو و همکاران[1]، 2012).

مهم ترین کارکردهای بازار دارایی ها(شامل بازارهای پول ، ارز، سرمایه ومالی و دارایی های حقیقی ) را در حالت کلی می توان در شکل دهی انتظارات تورمی ، جذب عدم تعادل ها و شوک های وارده بربخش واقعی و همچنین تأمین مالی فعالیت های آن خلاصه کرد . اگر قیمت دارایی ها حاوی اطلاعات پیشرو در مورد وضعیت اقتصاد مانند تورم یا رشد باشد باید در مجموعه اطلاعاتی سیاست گذار وارد شود. بنابراین باتوجه به اهمیت بازار دارایی ها در اقتصاد شاخصی که بتواند روند کل قیمتی این بازار را منعکس کند جهت استفاده از آن در پژوهش های تکمیلی ضروری است. (محدث، 1390)

ریسک وبازدهی دو عنصر مهم سرمایه گذاری افراد در دارایی ها تلقی می شود . هر سرمایه گذار در پی کسب بالاترین بازدهی از یک سو وکمترین ریسک از سوی دیگر می باشد . بدیهی است  فردی که بازدهی بیشتری را طلب می کند باید ریسک بالاتری را نیز متقبل شود .بیشتر سرمایه گذاران مایلند از بازدهی سرمایه گذاری بالا و کم نوسانی برخوردار باشند . برای این هدف سرمایه گذاران باید سرمایه خود را به سبدی از دارایی ها ، ونه صرفا به یک دارایی تخصیص دهند . سبد دارایی، مجموعه ای از دارایی هاست که دارایی موجود در آن دارای بازدهی و ریسک مربوط به خود است .سبد دارایی با توجه به نوع ومیزان دارایی موجود در آن دارای بازدهی وریسک معینی است .سبد دارایی هر سرمایه گذار با دیگری متفاوت است ، زیرا انگیزه ها وهمچنین ویژگی های رفتاری هر سرمایه گذار ودرجه ریسک پذیری افراد متفاوت از دیگران می باشد.  (قلی زاده،1390) .

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   فرآیند پولشویی در اقتصاد ایران

بحث اصلی این است که حباب قیمت دارایی ها ممکن است به رشد هنگفتی در سرمایه گذاری ومصرف منجر شده و در صورتی که فعالان وسرمایه گذاران اقتصادی در تصمیم گیری های خود در تشخیص حباب قیمتی به جای افزایش واقعی قیمت ها دچار اشتباه شده باشند ، با ترکیدن حباب این رشد به شدت کاهش می یابد و سازوکار اقتصادی با این نوسانات سریع در ستانده وتورم دچار آسیب های جدی می شود. بحث اصلی در دیدگاه سنتی در این رابطه که نرخ های بهره باید تنها در پاسخ به تورم و شکاف ستانده تنظیم شوند ،این است که نه تنها قیمت دارایی ها کاملا نوسانی است بلکه شناسایی این که قیمت های تعیین شده واقعی است یا خیر نیز مشکل است . به طور مثال نرخ ارز می تواند از طریق تورم وارداتی به طور مستقیم بر تورم داخلی اثر گذار باشد ، در حالی که قیمت مسکن ودارایی ها از طریق اثرشان بر رشد اعتبارات ، مصرف وسرمایه گذاری بر تورم اثر گذار است .  توجه به قیمت در بازارهای دیگر به ویژه پس از بحران هایی نظیر بحران مالی آسیای جنوب شرقی از سال 1997 که بحث ضرورت ایجاد ثبات مالی وعدم کفایت ثبات پولی برای سیاست گذاری پولی دارای اهمیت فراوان شد و نیز آشفتگی اقتصادی ژاپن در دهه 1980 یا افزایش سریع قیمت دارایی ها در امریکا اهمیت بیشتری یافت .این دلایل عبارتند از:                       

تورم قیمت دارایی ها اثر ثروت ایجاد می کند .مصرف کنندگان وقتی احساس ثروتمند بودن می کنند،شروع به صرف مخارج بیش تری می کنند .قیمت های بالای سهام سبب می شود بنگاه ها مخارج سرمایه گذاری بیش تری انجام دهند.بنابراین افزایش قیمت دارایی ها برای تورم آینده عمده فروشی وخرده فروشی.

 – از سوی دیگر به نسبتی که دارایی ها جریان درآمدی در آینده ایجاد می کنند ،قیمت های افزایش یافته آنها بدین معنا است که در آینده مخارج مصرفی بیش تری به وجود خواهد آمد بنابراین قیمت دارایی ها باید در یک اندازه جامع تری از تورم گنجانده شود.

– این افزایش قیمت دارایی ها خارج از روند بلند مدت آن می تواند باعث ایجاد حباب قیمتی شده و وقتی این حباب می ترکد می تواند در ابتدا سبب استقراض فراوان نهادهای مالی ودر نهایت موجب ورشکستگی آنها و اغتشاش بازار شود . همچنین وقتی این حباب می ترکد کاهش ناگهانی در ارزش سهام یا املاک ومستغلات را به دنبال داشته و سبب می شود وام هایی که با دریافت وثیقه هایی مانند دارایی های ذکرشده پرداخت شده اند تبدیل به وام هایی بدون حمایت تضمینی کافی شوند و بنابراین خسارت بالقوه بانک ها را به همراه دارد ، همچنان که در ژاپن وآسیای شرقی اتفاق افتاد .

– قیمت دارایی ها در ساز وکار انتقال پول نیز نقش دارد ، بنابراین مراجع پولی می توانند یک متوسط وزنی از تورم وقیمت دارایی ها را به عنوان هدف انتخاب کنند . زمانی که حباب قیمت دارایی ها رشد می کند ریسک هایی را در شکل گیری تورم بالاتر فراهم می کند ، ترکیدن این حباب ها باعث عدم ثبات مالی و از دست دادن ستانده نیز می شود . (محدث،1390)

 

[1] . Angello & castro & M.sousa (2012)

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید