دانلود پایان نامه

مفهوم توسعه وتوسعه پایدار
توسعه اصطلاح مبهمی است و برای اشاره به فرایندی بکار می رود که بوسیله آن جوامع از یک وضعیت به وضعیتی دیگر حرکت می کنند و همچنین به هدف آن فرایند اشاره دارد.با این وجوددرباب اصطلاح توسعه تعاریف متعددی وجودداردوبنا برتعریفی توسعه کوششی است برای تعادلی تحقق نیافته یا راه حلی است درجهت رفع فشارها ومشکلاتی که پیوسته بین بخشهای مختلف زندگی اجتماعی و انسانی وجود دارد(ازکیا،ص7، 1387)درکاربردهای روزمره اصطلاح توسعه به معانی متعدد ومتنوع بکاربرده شده است مانند افزایش تولید،افزایش بازدهی،ارتقای سطح زندگی،رهایی ازوابستگی اقتصادی،رفع فقر ومحرومیت،ارتقای سطح خدمات وبهداشت درمانی،برطرف کردن مشکلات بیکاری وتورم،تامین نیازهای اقتصادی،اجتماعی ،فرهنگی.(منزوی ودیگران، ص10، 1390).بطورخلاصه توسعه را می توان به عنوان یک فلسفه، فرایند، نتیجه ی آن فرایند و برنامه ای که باعث می شود این فرایند به اهداف مطلوب برسد درنظرگرفت.(sharpley، 2002).
توسعه از نظر اندیشه‌وران علوم اقتصادی و اجتماعی، به‌معنای ارتقای مستمّر کلّ جامعه و نظم اجتماعی به‌سوی زندگی بهتر یا انسانی‌تر است(تودارو،ص23، 1369). اما «توسعه‏اى که نیازمندی‌های نسل حاضر را بدون لطمه زدن به توانایى نسل‏هاى آتى در تأمین نیازهاى خود برآورده می‌سازد، توسعه پایدار گویند»(فراهانی فرد،ص114، 1384).توسعه پایدار، ترکیبی از دو واژه است که دو جنبه متفاوت (پیشرفت اقتصادی-صنعتی و کیفیت محیط زیست)را در یک نماد (توسعه پایدار) متحد می¬سازد.به‌عبارت دیگر دو مفهوم اقتصاد و اکولوژی در کنار هم قرار گرفته و زیربنای استراتژی توسعه پایدار را شکل می‌دهد(کهن،ص3، 1376). توسعه پایدار مفهوم جامعی است که همه جنبه های زندگی بشر را در برگیرد و اجرای آن مستلزم دگرگونی های وسیع در همه جنبه هاست.براین اساس توسعه پایدار را می توان به این شکل تعریف کرد:فرایندی که سیاستهای طبیعی، اجتماعی، کالبدی، اقتصادی، مالی، تجاری، انرژی، کشاورزی، صنعتی و همه سیاستهای دیگر چنان در آن طراحی شده باشد که موجب توسعه ای شود که از نظر اقتصادی، اجتماعی و بوم شناسی پایدار باشد.به عبارت دیگر، توسعه پایدار به معنای مدیریت و حفاظت از منابع طبیعی و جهت دادن به تحولات اقتصادی و نهادی است، به ترتیبی که نیازهای نسل حاظروآینده بصورت مستمر و پایدار تأمین شود.برای این منظور در درازمدت، مصرف کنونی با بدهکار کردن آیندگان تأمین مالی نمی شود.به عبارت دیگر برای جمعیت کنونی چنان سرمایه گذاری شود که برای نسل های آینده بدهی اجتماعی به بار نیاورد و منابع طبیعی باید به گونه ای بهره برداری شوند که بهره کشی بیش از اندازه ظرفیت نگهداری و افراط در بهره برداری از زمین موجب بدهی بوم شناسی نشود(قدیری،ص 1391،40).آنچه در تعاریف مربوط به توسعه پایدار مشترک است، جنبه پویایی آن، رفع نیازهای اساسی، توجه خاص به حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از تخریب و آلودگی آن است. (دیرباز،ص29، 1386).شرط لازم جهت دستیابی به توسعه پایدار، حفظ کارآیی در تخصیص منابع و شرط کافی آن عبارت است از:
1. تقلیل منابع تجدید نشدنی و احیای دوباره و حفاظت از آن؛
2. جایگزینی منابع تجدیدپذیر با منابع تجدیدناپذیر؛
3. ایجاد تعادل در جذب فضولات توسط محیط زیست در مقابل مقدار فضولات وارد شده به محیط زیست.(عرب مازار،ص376، 1382).
به‌رغم این‌که از ابتدای طرح توسعه، منابع طبیعی نقش اساسی در شکل‌گیری آن داشت؛ اما تا دهه‌های اخیر از توجه جدی به آن غفلت شده بود(فراهانی فرد،ص90، 1384).رشد شتابان اقتصادی در دوران انقلاب صنعتی از طریق استخراج منابع طبیعی برای به‌کار انداختن صنایع سنگین، بسیار مورد استفاده قرار گرفت؛ تا جایی‌که هرچه بیشتر شدن دود سیاه از دودکش کارخانه¬ها را معرف پیشرفت اقتصادی و مدرنیزه شدن به‌شمار می‌آوردند.(کهن،ص13، 1376). در این میان، بشر در اشتیاق خود به‌منظور دست¬یابی هرچه بیشتر به توسعه تکنولوژی و صنعت، بیشتر از آن¬که بتواند محیط زیست را مجددا برای زندگی مساعد کند، از آن بهره¬برداری نمود و دیگر فراموش کرد که میزان توسعه و کاربرد منابع توسط انسان¬ها طبیعت را با چه سرعتی تخریب و آلوده می¬کند.بشر حقوق نسل¬های آینده را نسبت به ذخایر غیر قابل تجدید که در معرض پایان-پذیری است، نادیده گرفته و به سهم فرزندان از منابع و طبیعت هیچ توجهی نکرده است (دیرباز،ص21، 1386).به‌مرور زمان و مشاهده آثار زیان‌بار توسعه اقتصادی، همگان نسبت به استراتژی توسعه حساس شده و حفاظت از محیط زیست را وظیفه عمومی تلقی کردند(آذرنگ،ص54، 1364).برای همین از اوایل دهه 1970، در رویکردهای علمی به توسعه، تجدیدنظر اساسی پدید آمد(فراهانی،ص92، 1384).بنا به‌دعوت کنفرانس سازمان ملل پیرامون محیط زیست انسانی،اجلاسی با حضور کارشناسان در سال1971 در شهر “فونکس”سوئیس با هدف ایجاد ارتباط بین توسعه اقتصادی و محیط زیست تشکیل شد.این حرکت در اجلاس “استکهلم”در سال 1972 قوت بیشتری گرفت و در اعلامیه کوکویک در سال 1974 تفسیر جامع¬تر و عمیق¬تری از آن عرضه شد.چالش جدید که در آغاز توسعه بوم‌شناسانه خوانده میشد، سرانجام با عنوان توسعه پایدار عالم¬گیر شد تا به طرح الگویی برای توسعه اقتصادی بپردازد که برای محیط زیست بشری مضر نباشد.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تعریف ارتباطات غیرکلامی
برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید