1-10-2- انصراف :
قوانین انصراف در کشورهای مختلف متفاوت است. این قوانین معمولا در کشورهایی که منبع نفت اثبات شده دارد بسیار محکم تر از کشورهایی است که توان بالقوه تولید نفت در انها کم است. منطقه ازاد شده معمولا شمال 50 تا 75 % منطقه اصلی میباشد. انصراف معمولا طی دو یا سه مرحله انجام میشود و اصولا مناطقی که تولید بالایی دارند واگذار نمی شوند.
1-10-3-حفاظت:
حصول اطمینان کشور میزبان از به کارگیری حداثر کارایی فنی توسط شرکت بین المللی نفت تحت موافقت نامه یا قانون مشکل است. به علاوه دولت باید از قدرت و همچنین کارشناسان کافی برای اطمینان از رعایت اصول نگهداری صحیح در تولید برخوردار باشد و مطمئن شود که عملیات بر طبع قواعد قانونی انجام می پذیرد.
1-10-4- بازاریابی
اغلب شرکت های نفتی در زمینه ارسال نفت خام به بازار بسیار موفقتر از دولتها عمل مینمایند. بنابراین معمولا دولت میزبان یا ترجیح میدهد که سهم نفت خود را به شرکت نفت بفروشد و یا مایل است که شرکت بین امللی نفت همانند یک اژانس بازاریابی نفت برای دولت عمل نماید. این یک شرط مقید خصوصا در مواقعی است که عرضه زیاد می باشد. از انجا که شرکت های بین المللی نفت نگران تهیه نفت خام برای سیستم بازاریابی خود هستند لذا این شرط مناسبی برای انهاست و این امکان را برای انها فراهم میکند که یک مقدار مشخصی از سهم دولت و تولید را خریداری نمایند. موافقت نامه مربوطه باید به طور شفاف قیمت نفت ، نحوه پرداخت و مدت زمان خرید سهم دولت را توسط کمپانی بین المللی نفت مشخص نماید.
1-10-5- تعلق سرمایه (ابزار و لوازم تولید):
در صورتی که ابزار و لوازم تولید از ابتدای عملیات به کمپانی نفت تعلق داشته باشد. قانون یا موافقت نامه نفت باید این مسئله را تصریح کند که سرمایه (ازار و لوازم تولید) پس از مدتی به دولت تعلق دارد و یا باید به شرکت نفت تعلق گیرد. به طور معمول لازم است که در قرارداد بندی در مورد تعلق سرمایه به دولت میزبان پس از مدت انقضاء با پایان امتیاز یا موافقتنامه در نظر گرفته شود.
1-11- قراردادهای امتیازی یا حق الانتفاعی یا مالیات در امد و حق مالکانه:
قراردادهای امتیازی یکی از قدیمی ترین و ابتدایی ترین قراردادهای نفتی به شمار میروند. در قراردادهای امتیازی دولت به عنوان مالک مخزن و یا میدان ، ان را به شرکتی واگذار میکند . شرکت مذکور به سرمایه گذاری در عملیات اکتشاف ، توسعه ، بهره برداری و بازاریابی محصولات ان میدان میپردازد. در این شیوه قرارداد، محصولات تولید شده به پیمانکار
خارجی تعلق میگیرد و دولت میزبان ، بهره و مالیات دریافت میکند. این نوع از قراردادها در کشورهای زیادی از جمله کانادا ، امریکای شمالی ، فرانسه ، هلند ، انگلستان ، نروژ ، ایتالیا ، استرالیا ، نیجریه و اماراد متحده متداول است.
جدول 2-1 مهمترین قراردادهای امتیازی منطقه خاورمیانه

کشور نام قرارداد سال مدت وسعت سال پایان امتیاز
ایران فارسی 1901 70 سال کل کشور به جز 5 منطقه 1970
عراق IPC 1935 75 سال 250 کیلو متر مربع 2000