دانلود پایان نامه

ریشه های این نظریه بسیار قدیمی است مردم به حوادث معنا می دهند و این معنا عواقب مهمی برای رفتار آتی فرد دارند. بر اساس این نظریه اگر معلم دانش آموز خاصی را فاقد توانایی برای کسب موفقیت تحصیلی بداند در آن صورت حداقل دو حادثه روی خواهد داد. اول رفتارهای آتی این دانش آموز همگی شاهدی برای ناتوانی این کودک درنظر گرفته خواهد شد و دوم این دانش آموز در واقع طوری رفتار خواهد کرد تا با انتظارات معلم سازگار شود.
اگر چه این نظریه، ایده قدیمی است ولی افزایش محبوبیت آن به عنوان تبییتی برای موفقیت متفاوت دانش آموزان در مدرسه، نسبتاً جدید است بسیاری از معلمان به خاطر تجربه ای که از کودکان طبقه پایین دارند و یا به خاطر باورهای قالبی خود فرض بر این دارند که کودکان طبقه پایین یا کودکانی که یکی از والدین خود را از دست داده اند نمی توانند موفقیتی در مدرسه داشته باشند. معلمان اینگونه دانش آموزان را در انتهای کلاس می نشانند و در تدریس توجه کمتری به آنها نشان می دهند و کمتر تشویق و بیشتر تنبیه می کنند حتی میزان تلاش معلم نیز تحت الشعاع وضعیت آنان قرار می گیرد و او حداقل تلاش را در مورد این دسته از دانش آموزان می کند. در بسیاری از مدارس موجود در محلات فقیر،انتظارات معلم از دانش آموزان بسیار پایین است از همین جاست که دور باطل پیش می آید.معلم از یکسری از دانش آموزان انتظار موفقیت ندارد.به همین جهت با این دانش آموزان طوری رفتار می کند که عملا موفقیت تحصیلی آنها را مشکل می سازد.موفقیت کمتر دانش آموز به نوبه خود انتظارات پایین معلم را بیشتر تایید می کند که این نیز به نوبه خود حتی موفقیت را کمتر و کمتر می سازد (هارن1985).مطالعات مشاهده ای فرضیه پیشگویی خود تحقق بخش را تایید کرده است . بسیاری از معلمان بر اساس ظاهر دانش آموز،خاستگاه خانوادگی او ،قومیت وی و اطلاعاتی که در مورد والدین او دارند،قضاوتهایی در مورد توانایی دانش آموز انجام می دهند. بعلاوه کاملا آشکار است که معلم نسبت به دانش آموزی که به او امیدوار است رفتار خاصی دارد که با رفتار او با دانش آموزی که از او ناامید است تفاوت دارد.رفتار متفاوت به دنبال انتظارات متفاوت ظاهر می شود و این تفاوت در رفتار تأثیر بسیار مهمی بر نگرش،رفتار ویادگیری دانش آموز دارد پس نکته اصلی این است که بسیاری از معلمان بر اساس ویژگیهای انتسابی دانش آموز،در مورد توانایی او قضاوت می کنند.یکی از سئوالات اساسی در این زمینه این است که آیا انتظارات معلم از دانش آموز به طور مستقیم بر عملکرد تحصیلی وی اثر می گذارد یا اینکه این تاثیر غیر مستقیم است ،(مثلأ انتظارات پایین معلم از دانش آموز سبب کاهش عزت نفس کودک می شود و در نتیجه عملکرد تحصیلی کودک پایین می آید). مطالعه روزنتال و چاکوسبون بهترین تحقیقی است که در مورد نظریه پیشگویی خود تحقق بخش صورت گرفته است،در یک مدرسه ابتدایی که دانش آموزان آن عمدتا فرزندان طبقه پایین بودند، یک آزمون کتبی هوش در آغاز مطالعه از همه دانش آموزان به عمل آمد و نمرات اخذ شده به ثبت رسید. دستکاری آزمایشی در این تحقیق این بودکه 20 درصد از این دانش آموزان به طور تصادفی انتخاب شده و سپس به دروغ به معلمان گفته شد که این دانش آموزان در آزمون هوش نمره بسیار خوب و استثنایی داشته اند. فرضیه محققان این بود که معلمان بر اساس این اطلاعات غلط ،عمل می کنند و این اطلاعات غلط را به واقعیت تبدیل خواهند کرد یعنی معلمان با این کودکان رفتار متفاوتی دارند و بالطبع این دسته از دانش آموزان یادگیری بیشتری خواهند داشت . بعد از 8 ماه مجددا از تمام این دانش آموزان ،آزمون هوش مشابهی به صورت کتبی گرفته شد.
این آزمایش نشان داد که بهره هوشی دانش آموزان برگزیده بعد از گذشت 8 ماه بمراتب بهتر از بقیه دانش آموزان بود. پس آنچه به دروغ به معلمان گفته شد. تاثیر واقعی داشته است اما بیشترین تاثیر روی دانش آموزان جوانتر یعنی مقاطع پایین بوده است. در واقع ،تاثیر نوع انتظار معلمان بیشتر در مقاطع اول و دوم ابتدایی بروز کرد تا در مقاطع پنجم و ششم .بدین ترتیب یافته های این تحقیق ،نظریه پیشگویی خود تحقق بخش را تایید می کند. در واقع فرض اصلی نظریه پیشگویی خود تحقق بخش این است که دانش آموزان فقط چیزی را می آموزند که از آنها انتظار می رود بیاموزند (هارن 1985)
پس نظریه خود تحقق بخش دارای سه گذاره است.
1- معلم بر اساس ویژگیهای انتسابی دانش آموز،انتظارات خاصی از او دارد.
2- این انتظارات خاص سبب بروز رفتار خاصی در معلم نسبت به این دانش آموز می شود.
3- این رفتارهای خاص نیز به نوبه خود تاثیر شدیدی بر یادگیری دانش آموز به جای می گذارد.
ولی هر یک از روابط ذکر شده در سه گزاره فوق ،قابل مطالعه و تحقیق است. البته تحقیقات برخی دیگر از محققان این نظریه را رد کردند. اشکال عمده این نظریه این است که صرفا به نوع انتظارات معلم از دانش آموز ،توجه دارد ولی سئوال اصلی این است که انتظارات معلم چگونه به مرور زمان شکل می گیرد و چگونه می توان این انتظارات را تغییر داد. بعلاوه باید تحقیق کردکه چگونه در کلاس درسها ی متفاوت ،انتظارات متفاوت معلم سبب رفتار متفاوت او می شود(شارع پور 1387 صفحه 202).

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   الگوهای اقتصادی ناظر بر برابری و رفع فقر
برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید