دانلود پایان نامه

اصطلاح کنترل اجتماعی نخستین بار توسط ادوارد راس ( 1951-1866) به کار رفت. این پدیده سازوکارهایی است که جامعه بوسیله آن تسلط خود را بر افراد اعمال می¬کند و آن¬ها را وا می¬دارد تا با ارزش¬ها و هنجارهای جامعه همنوا شوند. منظور راس از کنترل اجتماعی نهادهای نظم دهنده¬ای مثل باورهای فوق طبیعی، تشریفات، افکارعمومی، اخلاق، هنر آموزش، حقوق و پدیده¬های مربوط به آنها می¬باشد که موجب همنوایی رفتار فرد با خواست¬های گروهی می¬شود (کوزر و روزنبرگ ، 1387: 107).
امیل دورکیم که ابتدا کنترل اجتماعی را تنها با موانع خارجی تبیین می کرد در تحقیقات بعدی تأکید می¬گردد که هنجارهای اجتماعی در واقع در فرد درونی می شوند ” به طوری که گویی همان جامعه است که در ما زندگی می کند ” از آن پس دورکیم به این اعتقاد یافت که اساس کنترل اجتماعی در تفکر فرد نسبت به تکالیف اخلاقی نهفته است که او را به اطاعات وا می¬دارد نه یک همنوایی ساده با فشارهای خارجی ( همان، 1387:108).
نظریه کنترل اجتماعی در جرم ¬شناسی براین پایه استوار است که به منظور کاهش رفتار مجرمانه باید همه افراد کنترل شوند. این نظریه رفتار انحرافی را امری جهان¬شمول می¬داند که نتیجه کارکرد ضعیف سازوکارهای کنترل اجتماعی و کنترل¬های شخصی و درونی است. پس دو عامل کنترل¬های درونی و کنترل اجتماعی بر میزان جرم و بزه تاثیر می¬گذارد. کنترل درونی به معنای آگاهی از گناه و احساس شرم و تقصیر که فرد را از رفتار انحرافی باز می¬دارد. کنترل اجتماعی نیز از طریق نهادهای بنیادین اجتماعی مانند خانواده ، مدرسه، گروه¬های همسالان، و غیر اعمال می¬شود (احمدی، 1384: 86).
نظریه کنترل اجتماعی بر این پیش فرض استوار است که رفتار بزهکارانه متعلق به همه طبقات اجتماعی است و جنبه¬ی عمومی و جهان-شمول دارد و نتیجه کارکرد ضعیف سازوکارهای کنترل اجتماعی است. عوامل کنترل اجتماعی شامل وابستگی و تعلق به نهادهای اجتماعی مانند خانواده، مدرسه و دین می¬شود. نظریه¬پردازان کنترل اجتماعی در پاسخ به این پرسش که چه عواملی باعث بزهکاری جوانان می¬شود، اعتقاد دارند این نوع رفتارها بستگی به میزان تعلقات تقیدات جوانان نسبت به نهادها و سازمان اجتماعی مانند خانواده، مدرسه و بعضاً گروه¬های اجتماعی نظیر گروه همسالان دارد. همچنین معتقدند که تعهدات و تقیدات نسبت به نهادها و سازمان ها و گروه¬ها می¬تواند جوانان را در گروه¬های رسمی ادغام نماید و کنترل فردی و اجتماعی و تنظیم رفتار فراد را موجب گردد ( نی،1985 و هیرشی 1969).
راس در کتاب خود یعنی کنترل اجتماعی دین را یکی از اساسی ترین وسایل کنترل اجتماعی درونی می¬داند. بنا به اظهار وی هنگامی که آدمی دور از چشم آشنایان، همسایگان و دیگران است، نه قانون و نه افکار عمومی و نه هیچ چیز اجتماعی دیگر اعمال وی را مهار و کنترل نمی¬کند، بلکه در این مورد، کنترل عمل در پرتو ایمان به قدرتی صورت می¬گیرد که در همه¬ی مکان¬ها و زمان¬ها شاهد اعمال آدمیان است و رفتار مطلوب و نیک را پاداش می¬دهد و بدی و گناه را مجازات می¬کند (کینگ ،1349: 121).
به هر حال یکی از کارکردهای دین، کنترل اجتماعی است. ارزش¬ها و هنجارهای مهم اجتماعی معمولاً نه فقط در قلمرو قانون، بلکه همچنین در قلمرو دین قرار می¬گیرند دین از طریق تقویت ارزش¬ها و هنجارهای مهم به کنترل اجتماعی فرد کمک می¬کند (رابرتسون ، 1372، 236).
در مجموع، طبق نظریه کنترل اجتماعی باید بر کارکرد اجتماعی دین در خصوص آنچه دین برای مقید کردن پیروانش به نظم اخلاقی جامعه انجام می¬دهد پای فشرد. باورها و تعهدات دینی به وسیله ارائه ممانعت های اخلاقی قوی و از طریق کاهش تعامل با همسالان منحرف همنوایی فرد می¬شود. بنابراین دین باعث همنوایی با ارزش¬ها و هنجارهای اخلاقی است که به طور معنی داری بر رفتار انحرافی اثر می¬گذارد.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   نقش ماهواره در ارتباطات افراد
برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید