• عدالت توزیعی: بیانگر ادراک کارکنان از میزان رعایت عدالت در توزیع و تخصیص منابع و پاداشها است(Wang et al,2012).
  • عدالت رویهای: ادراک افراد از رویه های موجود در سازمان است؛ یعنی عادلانه بودن ابزار و رویه هایی که به کمک آنها تصمیمگیریها انجام میشود(Wang et al,2012).
  • عدالت تعاملی: رفتارهایی که افراد درحین انجام یک پروسه بین خود بروز میدهند(Wang et al, 2012).
  • ۱-۷-۲) رفتار شهروندی سازمانی
    رفتار شهروندی سازمانی عبارت است از رفتاری خود جوش، آگاهانه و داوطلبانه که فرد به خاطر انجامش مورد تشویش قرار نمیگیرد ولی انجام این رفتارها به صورت مداوم و مستمر در یک سازمان از یک طرف موجب اثر بخشی و موفقیت سازمانی و از طرف دیگر سبب افزایش و رضایتمندی و بهبود عملکرد کارکنان میگردد(Moorman- Harland,2011). رفتار شهروندی سازمانی شامل آداب اجتماعی،هماهنگی متقابل شخصی،محافظت از منابع سازمان،جوانمردی و نزاکت میباشد (Markoczy – Xin,2011).که با طیف پنج درجه ای لیکرت (از خیلی کم تا خیلی زیاد)و توسط پرسشنامه اندازه گیری میشود.
    ۱-۷-۳) فرهنگ سازمانی
    فرهنگ سازمانی عبارت است از ارزشهای اصلی، مفروضات، تفسیرات در رویکرد‌هایی که ویژگیهای یک سازمان را مشخص می‌کند(Marcoulides- Heck,2012). ویژگیهای فرهنگ سازمانی شامل:نوآوری،ریسک پذیری،احترام به مردم،توجه به جزئیات،جمع گرایی و نتیجه محوری و ثبات است که در این پژوهش جمع گرایی و احترام به مردم مورد توجه قرار گرفته است که با طیف پنج درجهای لیکرت (از خیلی کم تا خیلی زیاد) و توسط پرسشنامه ارزیابی شده است عبارتند از:

    1. جمعگرایی: به فرهنگی اﻃﻼق ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در آن اﻓﺮاد در ﮔﺮوهﻫﺎی ﻣﻨﺴﺠﻢ و ﻗﻮی ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ در ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻓﺮد ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻤﺮ در ﻋﻮض وﻓﺎداری ﺑﯽ ﭼﻮن و ﭼﺮای او، از وی ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ (مقیمی و رمضان؛۱۶۹:۱۳۹۰).
    2. احترام به مردم: بیان کننده نحوه ی رفتار افراد با همکاران، سرپرستان و مخاطبان سازمان است . سازمانی که احترام و تکریم به دیگران را در اولویت برنامههای رفتاری خود قرار میدهد، دارای فرهنگ احترام به مردم مترقی است(ابراهیمی بجدنی؛ ۱۳۹۱).

      1. قلمرو تحقیق

    قلمرو موضوعیتحقیق حاضر از نظر موضوعی در حوزه مدیریت رفتار سازمانی مورد مطالعه قرار میگیرد.
    قلمرو زمانی: تحقیق حاضر در یک دوره شش ماهه بهمن ماه ۹۲ تا مرداد ماه ۹۳ انجام شده است.
    قلمرو مکانی: قلمرو مکانی در این تحقیق، سازمان تامین اجتماعی استان گیلان است.
    فصل دوم
    ادبیات نظری و پیشینه تحقیق
    بخش اول
    عدالت سازمانی
    ۲-۱-۱)مقدمه
    عدالت والاترین ارزش انسانی و گوه ری گرانبها در راه تحقق حقوق بشر است. آرمان اصلی انسان ها رسیدن به عدالت است (رامین مهر و همکاران؛ ۱۳۸۸). عدالت به عنوان یک نیاز اساسی برای زندگی جمعی انسانها همیشه در طول تاریخ مطرح بوده است. امروزه با توجه به نقش فراگیر و همه جانبه سازمانها در زندگی اجتماعی انسانها، نقش عدالت در سازمانها بیش از پیش آشکارتر شده است. سازمان های امروزی در واقع مینیاتوری از جامعه بوده و تحقق عدالت در آنها به منزله تحقق عدالت در سطح جامعه است. به همین دلیل امروزه عدالت سازمانی به مانند سایر متغیرهای مهم در رفتار سازمانی از جمله تعهد سازمانی و رضایت شغلی جایگاه خاصی را در متون مدیریت پیدا کرده است. تحقیقات و مطالعات در این حوزه آهنگ رو به رشدی را نشان میدهد و حاصل این تحقیقات دستاوردهای جدید در این حوزه بوده است. معالوصل مدیران در سازمان های امروزی نمیتوانند نسبت به این موضع بیتفاوت باشند ، چرا که عدالت به مانند سایر نیازهای انسانی به عنوان یک نیاز مطرح بوده و هست. چنانچه مدیران سازمانها به دنبال پیشرفت و بهبود در سازمان هستند بایستی قادر باشند درک وجود عدالت در سازمانشان را در کارکنان بوجود آورند(Fondacaro,2011)
    ۲-۱-۲)تعاریف و مفاهیم عدالت سازمانی
    عدالت سازمانی در علوم انسانی، فلسفه و نظریه پردازی، واژه مهمی محسوب میشود. چرا که هر جا انسان و نهادهای انسانی حضور داشته باشند این مفهوم آن جا حضور دارد و چون از مفهوم مجرد برخوردار است هرچه قدر تر کیب نهادهای اجتماعی پیچیدهتر باشد عدالت با غلضت بیشتری آنجا حاضر میشود(صادقی؛۱۳۹۰) .
    افلاطون می گوید عدالت یعنی قرار گرفتن هر چیز در جای خودش.ارسطو عدالت را به دو دسته عام و خاص تقسیم کرده است . عدالت عام همه فضیلت ها را در بر می گیرد و عدالت خاص یعنی اینکه حق هرکسی را به شایستگی بدهند(رامین مهر و همکاران؛ ۱۳۸۸). عدالت در لغت معادل نظم و ادب است و در فلسفه ” هر چیز در جای خود” معنی کردهاند. در دیدگاه انسانی عدالت به نام قانون نمودار شده است. زیرا عدالت عبارتست از رفتار مطابق قانون. این تعریف که به نظر ما جامع ترین تعریف عدالت است؛ میتواند شامل همهی پدیده ها و رفتارهای عادلانه باشد. کلمه معادل عدالت در فرانسه و انگلیسی JUSTICE و در لاتین JUSTITIA است. فرهنگ لغات آگسفورد عدالت را به عنوان حفظ حقوق با اعمال اختیار و قدرت و دفاع از حقوق با تعیین پاداش یا تنبیه توصیف کرده است. اما آنچه در تعاریف این واژه به مقاصد ما نزدیکتر است مفهوم عدالت به معنای برابری و تساوی دادگری و انصاف داوری با راستی و درستی و مفاهیم دیگری از این قبیل است (صادقی؛۱۳۹۰) .
    بطور کلی برای عدالت سازمانی با در نظر گرفتن جنبههای مختلف آن میتوان تعاریف فراوانی در نظر گرفت. که در اینجا به چند مورد از آنها اشاره خواهد شد.

    برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.

    • ادراک کارکنان از انصاف و رفتارهای عادلانه شغلی(Shah,2011)
    • عدالت در سازمان بیانگر برابری و لحاظ رفتار اخلاقی در یک سازمان می باشد(Shah,2011)
    • مطالعه برابری در کار (رامین مهر و همکاران؛ ۱۳۸۸).
    • زوقبی و همکاران از نظریه پردازان دیگری هستند که نگرش وضعی به عدالت دارند و تشخیص اکثریت را ملاک فوق میدانند و معتقد است که هرچیزی که اکثریت کارکنان آن را عادلانه بنامد عدالت سازمانی است(Zoghbi et al,2012).
    • از دیدگاه وانگ عدالت سازمانی بر انتظار کارمندان از رفتار عادلانه یک سازمان و عاملین آن دلالت دارد(Wang et al,2012).
    • عدالت را ادراک افراد از منصفانه یا غیرمنصفانه بودن رفتار سازمان با آنها تعریف میشود (Chenvert et al,2013)
    • ﻣﻨﻈﻮر ﻋﺪاﻟﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ، ﺑﯿﺎن اﺣﺴﺎﺳﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎرﮐﻨﺎن در ﺑﺮاﺑﺮ رﻓﺘﺎرﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ آﻧﺎن ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﯽآﯾﺪ، ﺑﺮوز ﻣﯽدﻫﻨﺪ(Agarwal,2014).
    • اﺣﺴﺎس ادراک ﺷﺪه ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﯿﻮهایی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ آﻧﺎن رﻓﺘﺎر ﻣﯽﺷﻮد (Abeka – Atinga, 2013)

    ۲-۱-۳)سیر تکامل و تحول عدالت سازمانی