نگاهی به کتابخانه و بازی های ویدیویی گوانتانامو؛ زندان نظامی بحث برانگیز آمریکا

در سال ۲۰۰۲ میلادی، دولت آمریکا فردی موریتانیانی به نام «محمدو ولد الصلاحی» رو دستگیر کرد و به بازداشتگاه گوانتانامو فرستاد. در حالی که الصلاحی منتظر فهمیدن اتهام خود بود (که هیچوقت انجام نشد)، بیوگرافی ای ۴۴۶ صفحه ای نوشت و به صورت جداگونه، استراتژیایی که واسه تحمل دوران محکومیت خود استفاده کرده بود رو توضیح داد. در این کتاب، اون به صورت در حال افزایش به صحبت درباره شیفتگی خود نسبت به بازیا می پردازه؛ علاقه ای که تنها پس از رسیدن اون به بازداشتگاه این تاسیسات به وجود اومد.

«قبل از زندان، من فرق میان یه سرباز و اسب رو [در بازی شطرنج] نمی دونستم و واقعاً گیمر هم نبودم. اما شطرنج به نظرم بازی بسیار جالبی اومد». با در نظر گرفتن اینکه زندانیان می تونن خیلی راحت قطعات بازی رو به دست بگیرن، شطرنج باعث بهتر شدن حس اعتماد به نفس در الصلاحی شد.

الصلاحی یکی از حدوداً ۷۸۰ بازداشت شدگان سیاسیه که بخشی از عمر خود رو در تاسیسات بازداشتگاه گوانتانامو گذروندن؛ تا جولای ۲۰۱۷، تنها ۴۱ نفر باقی مونده ان. طی ۱۵ سال گذشته، خیلی از بازداشت شدگان درخواست کتاب از کتابخونه بازداشتگاه دادن و اونا رو مطالعه کردن. خبرنگاران دائم، عناوینی که راه شون رو به این کتابخونه باز می کنن مورد بررسی قرار میدن و طی سالای گذشته، موجودی گوانتانامو نه فقط دی ایشون دیا، بلکه بازیای پلی استیشن ۳ رو هم شامل می شه.

اما هنوز سوالات زیادی درباره این کتابخونه هست، تاسیساتی پر از سوالات پر دردسر. سایت Waypoint Vice یه چند وقت پیش خبرنگار خود، مویرا مک کامن رو به کتابخونه بازداشتگاه گوانتانامو فرستاد تا ببینه که جریان بازیای این تاسیسات از چه قراره. در ادامه این مقاله جذاب رو به نوشته ایشون می خونیم.


یه کتابخونه واسه بازداشت شدگان گوانتانامو هست

در سیزدهم سپتامبر سال ۲۰۱۳، مایکل موریسی، حکم آزادی اطلاعاتی نوشت و درخواست داد یه کپی از «دستورالعمل پذیرش کتابای اهدایی به زندانیان گوانتانامو» رو دریافت کنه. در مستنداتی که واسه اون فرستاده شد، جمله ای دیده میشه که من اونو بارها خوندم، چون به صورت سطحی مثل یه جور اعلامیه معمولی و ساده به نظر می رسه.

کتابخونه بازداشت شدگان، کتابا، مجلات، روزنامه ها، دی ایشون دیا یا سی دیا، برد گیما و بازیای الکترونیکی رو واسه زندانیان جفت و جور می کنه.

فرمانده جون رابینسون، مدیر امور مردمی یگان رزمی مشترک گوانتانامو در ایمیلی به من گفت که اون «بازیای الکترونیکی»، بازیای پلی استیشن ۳ هستن که اواخر تابستون ۲۰۱۱ به کتابخونه بازداشت شدگان اضافه شدن.

بازداشت شدگان هیچوقت به کتابخونه

دستم رو در کتابخونه بازداشت شدگان بلند می کنم. ساختمانی که در اون حضور دارم -ساختمانی که میزبان بازیای پلی استیشن ۳ واسه بازداشت شدگانه- احساسی مثل همون تریلی در کارولینای جنوبی داره که کلاسای استعدادیابی مدرسه ابتدایی ام در اون برگزار می شد. پس در حالی که میان مردانی در لباس نظامی محاصره شده ام، احساسی مثل یه دانش آموز دارم. این مسئله که من پایان نامه ام رو دقیقاً در همین ساختمون -یعنی کتابخونه بازداشت شدگان خلیج گوانتانامو- نوشتم به من کمک می کنه. اما هنوز چیزای زیادی هست که نمی دونم.

رویم رو به سمت شخصی که تور بازداشتگاه رو هدایت می کنه بر می گردونم -شخصی بیست و چند ساله که به من گوید ایشون رو مدیر برنامه های بازداشت شدگان بخونم- و درباره بازیای پلی استیشن ۳ می پرسم.

اون میگه: «اونا بازیا رو درست مثل کتابا درخواست میدن. اونا می تونن تا سقف ۱۰ بازی در اختیار داشته باشن تا با بقیه هم بندان خود به اشتراک بذارن. هر بار که بخوان بازیا رو پس بدن، می تونن اونا رو به ازای یه بازی دیگه برگردونن.»

مدیر برنامه بازداشت شدگان کمی بیشتر از یه ماه س که به گوانتانامو اومده و من دو سال و نیم رو صرف مطالعه پروتکلا، قوانین و رویکردهای این کتابخونه کردم. ما سی و چهار دقیقه در این فضا وقت گذراندیم که واسه بیشتر از ۳۰ ماه منو مشغول به کار نگه داشته بود. زمینی که روی اون وایس تاده ایم، از سال ۱۹۰۳ میلادی در اختیار دولت آمریکا بوده.

کتابخونه، بُرد گیمای اهدایی از طرف هیچکی رو قبول نمی کنه

در کتابخونه وایس تادم، از مدیر برنامه های بازداشت شدگان می پرسم که امکان اضافه شدن بُرد گیما هم به کالکشن هست یا خیر.

«ما همیشهً در تلاش هستیم تعداد بازیایی که در اختیار داریم رو افزایش بدیم.» ایشون در ادامه اضافه می کنه: «بعضی بازیا باید روند بررسی با اشعه اکس رو بگذرونه، فقط به خاطر موادی که در اونا به کار رفته. اما اگه مورد تایید قرار بگیرن، ما همیشهً تلاش می کنیم موجودی مون رو با بازیا افزایش بدیم.»

با این همه، در کتابخونه هیچ برد گیمی وجود نداره نه شطرنج نه چکرز؛ بازیای سخت تر که جای خود دارن. و وقتی روی این موضوع اصرار می کنم، مدیر برنامه های بازداشت شدگان میگه تنها بازیایی که کتابخونه با اونا سر و کار داره، بازیای پلی استیشن ۳ه.

«بازیا با پیشرفت سیستم، دچار پیشرفت شدن.» یکی دیگه از سربازان حاضر در کتاب خونه ادامه میده: «همه چیز با نینتندو شروع شد. اونا یه سیستم نینتندو ۶۴ داشتن، این اولین چیزی بود که دریافت شد و با از رده خارج شدن اون، پیشرفت انجام شد. الان میدونیم که اونا بعداً به سراغ پلی استیشن ۴ می رن، مهاجرت بعدی اینه، به خاطر اینکه [کنسولای فعلی] دارن بلا استفاده می شن.»

با اینکه چیزی نمی بینم، اما برد گیما واسه سالیان متمادی در تاسیسات بازداشت شدگان بودن

من ۳۴ دقیقه در کتابخونه بازداشت شدگان می گذرونم، هیچ برد گیمی نمی بینم.

با این همه وزیر دفاع قبلی آمریکا، دونالد رامزفلد در بیوگرافی خود به نام «شناخته و نامعلوم – Known and Unknown» می نویسه: «بازداشت شدگان به زمین بسکتبال و والیبال، میز پینگ پونگ و برد گیما دسترسی داشتن». کیندرا میلر راتاندا، مدیر قبلی گروه نظامی JAG Corps هم این موضوع رو در کتاب خود، یعنی «مرز شرف: مشکلات درون گوانتانامو» تایید کرده و وکلا رو به خاطر وارونه نشون دادن وضعیت موکلای خود به نقد گرفته: «اگه اونا باور دارن وضعیت تا این حد اسف باره، به چه دلیل مسائلی مانند سرعت بخشیدن به روند نامه نگاری و خرید برد گیمای چکرز واسه بازداشت شدگان رو مطرح کردن؟»

بازیا بارها در «گزارش پیروی از فرمون اجرایی رییس جمهور در مورد وضعیت حبس بازداشت شدگان» مورد اشاره قرار گرفتن؛ اسنادی که در سال ۲۰۰۹ آماده شدن تا رییس جمهور وقت آمریکا، یعنی باراک اوباما رو از وضعیت گوانتانامو باخبر کنن. این گزارش -که به خاطر فعالیتای گسترده دریاسالار والش روی اون، گاه «گزارش والش» نامیده می شه- میگه براساس حکم شماره ۲۳۱۰٫۰۱E وزارت دفاع، با بازداشت شدگان به صورت انسانی برخورد شده و به اونا به عنوان آدم احترام گذاشته می شه. در اسناد دیگه هم اومده که «بازداشت شدگان به اندیشمندی، تحصیل، فعالیتای تفریحاتی و هم اینکه ورزش و بازی تشویق می شن.»

با اینکه صحت چیزی که والش در گزارش خود آورده یه مدت پیش زیر سوال رفت، سایت Wayback Machine آرشیوی از تصاویری با مضمون «وسایل بازداشت شدگان» داره که بعضی از برد گیمای جفت و جور شده واسه اونا طی سال ۲۰۰۹ رو نشون میده: چکرز، تخته نرد و شطرنج در میان شون دیده می شه.

اما اگه برد گیمی در گوانتانامو هست، به چه دلیل در کنار بازیای پلی استیشن ۳ و در کتابخونه بازداشتیا نگهداری نمی شن؟

این سوال رو واسه یگان رزمی مشترک ایمیل کردم. در اول پاسخی داده نشد. بعداً، فرمانده رابیسون این جوابیه رو نوشت:

گروه یگان رزمی مشترک از سال ۲۰۰۸ شروع به جفت و جور بازیا به عنوان بخشی از ماموریت خود واسه اطمینان از برخورد انسانی با بازداشتیا و تحریک ذهنی اونا شروع کرد. با تغییر تکنولوژی، بین سالای ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲، سیستما از نینتندو به پلی استیشن ۳ پیشرفت کرد. هم بازداشتیا و هم وکلای اونا به بازیایی که براشون جفت و جور شده دسترسی دارن. برد گیما از سال ۲۰۰۷ یا ۲۰۰۸ واسه بازداشت شدگان جفت و جور نشده ان. بازداشتیا الان به خاطر نبود علاقه، از برد گیما استفاده نمی کنن. برد گیما در انباره.

وقتی پرسیدم که اندازه علاقه چیجوری تعیین می شه و اگه مرکز بازداشت تعطیل شه چه بلایی بر سر بازیا میاد، رابینسون دوباره منو به جواب اولیش برگشت داد.

شاید بازیا واقعاً در انبار هستن

وقتی Waypoint از ولز دیکسون، وکیل ارشد مرکز حقوق اساسی پرسید که چه نظری درباره سرنوشت برد گیمای تاسیسات بازداشت گوانتانامو داره، ایشون گمانه زد که یگان رزمی مشترک حقیقت رو میگه.

«به نظر من بعیده که یگان رزمی مشترک گوانتانامو، برد گیما یا کتابا یا دی ایشون دیا یا هرچیز دیگری رو جمع آوری کرده باشه تا زندگی واسه آدمایی که در بازداشت هستن سخت تر شه.» ایشون ادامه میده: «حدس من اینه که بازداشت شدگان دیگه مثل قبلی به صورت عادی برد گیما رو درخواست نمی کردن، چون وقتی اوباما دولت رو به دست گرفت، اونا دسترسی بهتری به دی ایشون دیا و بازیای ویدیویی و چیزایی مثل این داشتن، پس چیز جدیدی از راه رسیده بود.»

دیکسون تاکید می کنه که تازگی، واسه بازداشت شدگان بسیار ارزشمنده. «یکی از چیزایی که در تاریخ گوانتانامو همیشهً از موکل هامون می شنیدیم این بود که اونا از استفاده دوباره و دوباره از یه چیز خسته می شدن. من هیچ بازداشتی ای نمی شناسم که دیگه در این لحظه، بخواد هیچی درباره هری پاتر بشنوه، درسته؟ چون اونا هری پاتر رو خیلی وقتا طی ۱۵ سال گذشته مطالعه کردن. اینطور نیس که اونا از هری پاتر خوششون نیاد، اونا عاشق هری پاتر هستن. هری پاتر خیلی از مردان رو از دیوانگی نجات داد، خصوصاً در بازه وقتی ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶٫ پس جی. کی. رولینگ باید به این موضوع افتخار کنه.»

خیلی از وکلایی که از بازداشت شدگان قبلی دفاع کردن، بازم با موکلین خود از طریف فیسبوک، توییتر یا حتی اس ام اس در رابطه هستن. چند دقیقه بعد از تماس Waypoint درباره سرنوشت بازیای گوانتانامو، دیکسون یه خبر تازه گرفت و تماس گرفت تا اونو منتقل کنه؛ خبری که از طرف یکی از بازداشت شدگان قبلی به گوشش رسید:

من با یکی از موکلینم صحبت کردم که قبلاً بازداشت بود که خودش این بازیا رو تجربه نکرد و میگه اونا شطرنج، چکرز و حتی پوکر و دومینو داشتن. اما تا اواخر ۲۰۱۰، این بازیا یا از کتابخونه حذف شدن یا بازداشتیا دیگه تقاضایشان نمی کردن، اما موضوع به صورت دقیق مشخص نیس. از اون پرسیدم که این بازیا میان بقیه افراد محبوب بودن یا خیر. اون به یاد داره که چند نفر در بلوک اون، دومینو بازی می کردن.

پ.ن: گوانتانامو شامل چندین کمپه که هر کدوم از این کمپا، بلوکایی با چند سلول دارن و یه فضای مشترک مرکزی هم هست که به بازداشت شدگان امکان صحبت با همدیگه رو میده. اما درباره کمپ ۷ شرایط فرق داره و هیچکی در یگان نظامی مشترک گوانتانامو حاضر به صحبت درباره اون نیس. البته بسیاری هیچ اطلاعاتی درباره کمپ ۷ ندارن، چون این تاسیسات زیر نظر آژانس اطلاعات مرکزی (CIA) به کار خود ادامه میده.

آینده کتابخونه بازداشتیا نامشخصه

دیکسون تاکید می ورزد که جفت و جور هر نوع بازی واسه کتابخونه گوانتانامو حالا سخت تر از هر زمان دیگه ایه، چون حالا بازداشت شدگان کمتری در اون هستن. «نکته ای که می خوام با در نظر گرفتن برد گیما به اون اشاره کنم اینه که در سالای ۲۰۰۶، ۲۰۰۷ و حتی ۲۰۰۸ یا ۲۰۰۹، تنها ۴۱ بازداشتی باقی مونده بود که ۱۵ نفر از اونا، بازداشت شدگان ارزشمندتر بوده و به صورت جداگونه از بقیه نگهداری می شن. و بعد ۲۵ یا ۲۶ نفر باقی می مونه که در بلوکای جور واجور سکونت دارن، پس [جفت و جور بازی واسه اونا] سخت تر میشه.»

«با در نظرگیری شرایط فعلی دولت و باخبر شدن از این موضوع که حتی یه بازداشتی از زمان پایان دولت اوباما گوانتانامو رو ترک نکرده، با وضعیت بدی مواجه هستیم. همه چیز ساکته، اما من اصلا این رو نشونه رضایت [بازداشتیا] نمی دونم.»

نکته آخری که درباره کتابخونه بازداشتیا می دونم اینه که…

هر چقدر هم که بخوام پیگیری کنم، من هیچوقت نمی تونم تموم داستانا و رسواییا، تموم قوانین و کارای گوانتانامو رو برملا کنم. تنها کاری که میتونم انجام دهم، پیگیری سوالات بی پاسخه:

  • در صورت امضای فرمون اجرایی دونالد ترامپ واسه منحل کردن ماموریتای یگان رزمی مشترک در گوانتانامو، چه اتفاقی ممکنه واسه بازیای داخل انبار بیفته؟
  • اگه دولت آمریکا شروع به ارسال بازداشت شدگان زن یا رزمندگان گروه داعش به گوانتانامو کنه، فرهنگ بازی اون دچار چه تغییراتی می شه؟
  • اگه شطرنج و چکرز قبلاً مورد تایید بودن، ممکنه یگان رزمی مشترک یه روز با بازیای روش هدف دار نظامی موافقت کنه؟
  • دولت آمریکا و صلیب سرخ دقیقاً چقدر خرج این بازیای ویدیویی و برد گیما می کنن؟
  • در ده های آینده تماشاگر برد گیما و بازیای ویدیویی جدیدی هستیم که در طراحی خود، گوانتانامو و کتابخونه بازداشت شدگان رو به تصویر میکشن؟
  • خونواده بازداشت شدگان، در نبود عزیزان خود چه بازیایی رو تجربه کردن تا حواس خود رو از چاله خونواده شون پرت کنن؟

                                                    .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *